- Mustafa Kemal, 20 Ekim 1933te yaptiğı bir konuşmada:
Sovyetler Birliği’nin dağılacağıni, Türkiye’nin bu gerçeğe
göre hareket ederek, köklerine inip olayların böldüğü tari-
hiyle bütünleşmesi gerektiğini" vurgulamiştır.
Bu bilgiye göre;
Mustafa Kemal ileri görüşlü bir devlet adamıdır.
Yapay bileşimlerin devamlıliğı yoktur.
II. Sovyet tutsakliğındaki Türklere sahip çıkılmalıdır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
(A) Yalnız I
D) Il ve lII
B) Yalnız IlI
C) I ve Il
E) |- Il ve lll
Mustafa Kemal’in 1933 Konuşmasına Dayalı Tarih Yorumu Sorusu
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Yargının Analizi (“Mustafa Kemal ileri görüşlü bir devlet adamıdır.”)
Mustafa Kemal Atatürk, bu konuşmayı 1933 yılında yapmıştır. Henüz II. Dünya Savaşı dahi başlamamışken ve Sovyetler Birliği güçlü bir devirdeyken, birliğin gelecekte dağılacağını doğru bir şekilde öngörmesi (ki Sovyetler Birliği 1991 yılında dağılmıştır), onun açıkça ileri görüşlü bir lider olduğunu kanıtlar. Bu nedenle I. yargıya kesinlikle ulaşılır.
Adım 2 — II. Yargının Analizi (“Yapay bileşimlerin devamlılığı yoktur.”)
Mustafa Kemal, farklı millet ve kültürleri zorla bir arada tutan çok uluslu imparatorlukların ve ideolojik birlikteliklerin (Sovyetler Birliği gibi) eninde sonunda çözüleceğini ve parçalanacağını ifade etmiştir. Bu durum, doğal ve milli temellere dayanmayan yapay bileşimlerin kalıcı olamayacağını gösterir. Bu nedenle II. yargıya da ulaşılır.
Adım 3 — III. Yargının Analizi (“Sovyet tutsaklığındaki Türklere sahip çıkılmalıdır.”)
Metinde geçen “köklerine inip olayların böldüğü tarihiyle bütünleşmesi gerektiği” ifadesi, tarihsel süreçte ayrı düşülen ve o dönemde Sovyet hakimiyeti altında yaşayan Orta Asya ve Kafkasya’daki Türk topluluklarına (soydaşlarımıza) kültürel, manevi ve tarihi bağlarla sahip çıkılması ve hazır olunması gerektiğini doğrudan vurgulamaktadır. Bu nedenle III. yargıya da ulaşılır.
Adım 4 — Seçeneklerin Karşılaştırması
A. Yalnız I — II ve III. yargılar da metinden doğrudan çıkarılabileceği için eksiktir.
B. Yalnız III — I ve II. yargıları kapsamadığı için yanlıştır.
C. I ve II — Tarihle ve köklerle bütünleşme vurgusunu (III. öncül) dışarıda bıraktığı için eksiktir.
D. II ve III — Mustafa Kemal’in ileri görüşlülüğünü içeren I. öncülü almadığı için yanlıştır.
E. I - II ve III — Verilen üç öncül de metindeki ifadelerle birebir örtüşmektedir.
Adım 5 — Son Doğrulama
Mustafa Kemal’in 1933 tarihli bu konuşması; geleceği görme yeteneğini (I), çok uluslu/yapay yapıların yıkılmaya mahkûm olduğunu (II) ve Türkiye’nin dış Türkler ile ortak kültür zemininde bağlarını canlı tutması gerektiğini (III) bütüncül bir şekilde ortaya koyar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E şıkkı (I - II ve III)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Atatürk’ün dış politika ilkeleri ve ileri görüşlülüğünü gösteren diğer gelişmelere (Sadabat Paktı, Hatay Meselesi, II. Dünya Savaşı öngörüleri gibi) dair benzer bir soru çözmek ister misin?