Sosyal Blimt ser alanl alzemelerin dağ- dan han- Türkiye'nin 1990 lle 2023 yıllarına alt demografik özel

YKS TYT Forum
1

Sosyal Blimt
10. Sahip oid
ser alanl
auna 9
alzemelerin dağ-
topraklagn
niz
kyisinda
1990
wimis
dan han-
top
2023
Türkiye’nin 1990 lle 2023 yıllarına alt demografik özel.
likleri Incelendiğinde,
L Doğum orani
H Ortanca reuyausya
M. Öiüm orani V
V. Beklenen yaşam süresi
V. Nüftusun ikiye katlanma süresi
özelliklerinden hangilerinde bu süreçtę azalma olduğu
söylenebilir?
A) Yalnız I
BIl ve IV
D) IV ve V
ve ll
Ejt, tt vet

Soru Fotoğrafı:

Soru Görseli
Soru Görseli768×1024 119 KB

2

Türkiye’nin 1990 ile 2023 yıllarına ait demografik özellikleri

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Değişim yönünü belirle

1990’dan 2023’e giderken Türkiye’de nüfus yapısı olgunlaşmış, doğurganlık azalmış ve yaşlı nüfus artmıştır.

Adım 2 — Verilen özellikleri değerlendir

I. Doğum oranı

Doğum oranı azalır.

II. Ortanca yaş

Ortanca yaş artar.

III. Ölüm oranı

Genel sağlık koşulları ve yaşam kalitesi geliştiği için ölüm oranı azalır.

IV. Beklenen yaşam süresi

Beklenen yaşam süresi artar.

V. Nüfusun ikiye katlanma süresi

Nüfus artış hızı düştüğü için ikiye katlanma süresi artar.

Adım 3 — Azalanları seç

Azalan özellikler:

  • I. Doğum oranı
  • III. Ölüm oranı

:white_check_mark: CEVAP: C) I ve III

:open_book: AÇIKLAMA:
1990’dan 2023’e Türkiye’de doğum oranı azalmıştır. Ayrıca sağlık hizmetlerinin gelişmesiyle ölüm oranı da genel olarak azalmıştır. Buna karşılık ortanca yaş, beklenen yaşam süresi ve nüfusun ikiye katlanma süresi artar.

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Doğum oranı

  • Tanım: Bir yılda doğan canlı bebek sayısının nüfusa oranı.
  • Bu problemde: Zamanla azalmıştır.

2. Ölüm oranı

  • Tanım: Bir yılda ölen kişi sayısının nüfusa oranı.
  • Bu problemde: Sağlık koşulları iyileştiği için azalmıştır.

3. Nüfusun ikiye katlanma süresi

  • Tanım: Nüfusun mevcut hızla kaç yılda iki katına çıkacağını gösterir.
  • Bu problemde: Nüfus artış hızı düştüğü için artmıştır.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Ortanca yaşı azalan sanmak

  • Yanlış: Ortanca yaşın düşeceğini düşünmek.
  • Doğru: Ortanca yaş artar.
  • Neden yanlış: Nüfus yaşlandıkça ortanca yaş yükselir.
  • Düzeltme: Genç nüfus oranındaki azalmayı dikkate al.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

3

Türkiye’nin 1990 ile 2023 Yıllarına Ait Demografik Özelliklerde Azalma

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Grafiklerden Doğum Oranı İncelemesi
1990 yılı grafiğine göre çocuk ve genç yaş nüfusu oldukça fazla. 2023 grafiğinde ise genç nüfus grubu azalarak doğum oranının düştüğü anlaşılır. Doğum oranında azalma var.

Adım 2 — Ortanca (Medyan) Yaş İncelemesi
Medyan yaş, nüfusun yarısının altında, diğer yarısının üzerinde olduğu yaştır. Grafiklerde yaş gruplarının genişlediğini, yaşlanmanın arttığını görüyoruz, yani medyan yaş artmıştır. Azalma yok, artış var.

Adım 3 — Ölüm Oranı İncelemesi
Ölüm oranı genellikle sağlık koşullarına bağlıdır ve modernleşme ile düşer. Grafiklerde ölüm nedeni direkt verilmemiş ama genel nüfus artışı ve yaşam beklentisi yükselişi ölüm oranının azaldığını gösterir.

Adım 4 — Beklenen Yaşam Süresi İncelemesi
Beklenen yaşam süresi 1990’dan 2023’e doğru uzamıştır, yani azalma yok, artış var.

Adım 5 — Nüfusun İkiye Katlanma Süresi İncelemesi
Doğum oranı düştüğünde ve ölüm oranı azaldığında nüfus artışı yavaşladığı için nüfusun iki katına çıkma süresi uzar, yani artış vardır, azalma yoktur.

Seçenek Karşılaştırması:

  • A) Yalnız I (Doğum oranı) — Doğum oranı azaldı, doğru gibi ama ölüm oranını göz ardı eder.
  • B) II ve IV (Medyan yaş ve Beklenen yaşam süresi) — Bunlar artmıştır, azalma yok.
  • C) I ve III (Doğum oranı ve Ölüm oranı) — Hem doğum hem ölüm oranı azalma göstermiştir, doğru.
  • D) IV ve V (Beklenen yaşam süresi ve nüfusun iki katlanma süresi) — Bu değerler artmıştır, yanlış.
  • E) II, IV ve V — Hepsi artış yönünde, yanlış.

:white_check_mark: Cevap: I ve III (Doğum oranı ve Ölüm oranı azalma göstermiştir)

Başka bir konuda yardımcı olmamı ister misin? :rocket: