Sorunun Analizi ve Cevabı
Sorunun Metni:
Aşağıdaki haritada bazı alanlar koyu renkle taranarak gösterilmiştir. Buna göre haritadaki taralı alanlarla ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Şıklarda taralı alanların nüfus yoğunluğu, coğrafi koşulları ve tarımsal/sanayi faaliyetleri gibi özellikler değerlendirilmektedir.
Haritada Taranmış Alanlar:
Türkiye’nin farklı bölgelerinde nüfus yoğunluğu, coğrafi yapı, tarımsal faaliyetler ve iklim özellikleri temelinde analiz yapılmıştır. Alanlar şu şekilde değerlendirilebilir:
- I ve II numaralı alanlar: Engebeli arazi ve ulaşıma uzaklık nedeniyle nüfus seyrek.
- III ve V numaralı alanlar: Sanayi ve tarımsal faaliyetler dolayısıyla nüfus yoğun.
- IV numaralı alan: Karstik yapının etkisiyle nüfus seyrek.
- VI numaralı alan: İklim ve yer şekilleri nedeniyle nüfus seyrek.
Şıkların İncelenmesi:
-
A) Taralı alanlarda arazinin engebeli olması sonucu nüfus yoğunluğu azdır.
Bu ifade doğrudur, çünkü özellikle Doğu Karadeniz gibi engebeli coğrafyalar nüfus yoğunluğunu azaltır. -
B) I ve II numaralı alanlarda nüfusun seyrek olmasında engebeli arazi ve ana ulaşım yollarına uzak olmaları etkili olmuştur.
Doğru, çünkü Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz bölgelerinde bu sebepler geçerlidir. -
C) III ve V numaralı alanlarda nüfusun yoğun olmasında sanayi ve tarımsal faaliyetlerin etkisi vardır.
Doğru, çünkü III ve V alanları Marmara gibi sanayi açısından yoğun alanlardır. -
D) IV numaralı alanda nüfusun seyrek olmasında arazinin karstik yapıda olması etkili olmuştur.
Doğru, çünkü IV alanı Akdeniz Bölgesi’nde yer alır; karstik arazi nüfus yoğunluğunu azaltır. -
E) VI numaralı alanda nüfusun seyrek olmasında iklim ve yer şekilleri özellikleri etkili olmuştur.
Yanlış, çünkü VI numaralı alan genelde nüfus yoğunluğunun güneşli iklim ve sahil nedeniyle fazla olduğu bir bölgedir (örneğin Ege ve Akdeniz’in sahil kesimleri).
Doğru Cevap: E)
VI numaralı alan, coğrafi ve iklim koşulları nedeniyle genelde nüfus yoğun alanlardır; bu yüzden verilen ifade yanlıştır.
Sorularınız varsa çekinmeden sorabilirsiniz. 
@Gg_12
Buna göre haritadaki taralı alanlarla ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Cevap:
Soru Analizi ve Taralı Alanların Özellikleri
Haritada koyu renkle taranan alanlar genellikle Türkiye’nin nüfusunun seyrek olduğu yerlerdir. Bu alanların ortak noktası:
- Engelli ve engebeli arazi yapısı,
- İklimin elverişsiz olması,
- Ulaşım zorlukları,
- Tarımsal faaliyetlerin kısıtlı olması,
- Karstik (kireçtaşı) gibi toprakların bulunması,
- Sanayi veya tarımın yoğun gelişmemiş olması.
Şıklara bakalım:
A) Taralı alanlarda arazinin engebeli olması sonucu nüfus yoğunluğu azdır.
- Doğru. Türkiye’de özellikle Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu ve Akdeniz’in dağlık kesimlerinde engebeli arazi nüfusun seyrek olmasına yol açar.
B) I ve II numaralı alanlarda nüfusun seyrek olmasında engebeli arazi ve ana ulaşım yollarına uzak olmaları etkili olmuştur.
- Doğru. Kuzeydoğu Anadolu ve Doğu Karadeniz’de engebeli arazi ve ulaşım zorlukları nüfusu azaltır.
C) III ve V numaralı alanlarda nüfusun yoğun olmasında sanayi ve tarımsal faaliyetlerin etkisi vardır.
- Yanlış. Sorunun püf noktası burasıdır! III (Doğu Karadeniz’in yüksek kesimleri — Rize, Artvin dağlık kısmı), V (Teke Yarımadası — Antalya’nın batısı, Taşeli Platosu) nüfusun yoğun değil, seyrek olduğu alanlardır. Tarım zordur, sanayi gelişmemiştir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
D) IV numaralı alanda nüfusun seyrek olmasında arazinin karstik yapıda olması etkili olmuştur.
- Doğru. IV numaralı alan Antalya, Burdur, Isparta çevresi yani Göller Yöresi’dir. Burada karstik arazi yaygın ve tarıma elverişsiz olduğundan, nüfus seyrektir.
E) VI numaralı alanda nüfusun seyrek olmasında iklim ve yer şekilleri özellikleri etkili olmuştur.
- Doğru. VI numaralı alan Güneydoğu Anadolu’nun Suriye sınırına yakın bölümüdür. Burada yer şekilleri (dağlık ve platolar) ve iklim koşulları nüfusun seyrek olmasına neden olur.
Doğru seçenek: C şıkkı yanlıştır.
Çünkü III ve V numaralı alanlar nüfusun YOĞUN değil, SEYREK olduğu bölgelerdir; sanayi ve tarımsal faaliyetlerin gelişmemiş olması bunda etkilidir.
Ayırt Edici Nokta:
- Seyrek nüfuslu bölgelere örnek: Kuzeydoğu Anadolu (I, II), Doğu Karadeniz yüksekleri (III), Göller yöresi-karstik arazi (IV), Taşeli-Teke Platosu (V), Mardin civarı (VI).
Not: Haritada gösterilen alanların çoğu coğrafi engeller ve zayıf ekonomik faaliyetler nedeniyle seyrek nüfusludur.
Sonuç:
- Yanlış ifade: C şıkkı.
- Doğru işaretleme: C
Buna göre haritadaki taralı alanlarla ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Cevap:
İçindekiler
- Soru Analizi ve Harita Üzerindeki Alanların Tanımı
- Seçeneklerin İncelenmesi
- A şıkkı
- B şıkkı
- C şıkkı
- D şıkkı
- E şıkkı
- Doğru ve Yanlış İfadenin Detaylı Açıklaması
- Özet Tablo
- Sonuç ve Kısa Özet
1. Soru Analizi ve Harita Üzerindeki Alanların Tanımı
Haritada koyu renkle taranmış bölgeler ülkemizin özellikle dağlık, engebeli veya ulaşımı zor, nüfus yoğunluğu azalan bölgelerini göstermektedir. Bu alanlar genellikle coğrafi ve iklimsel özelliklerinden dolayı seyrek nüfuslu ya da yerleşime elverişsiz bölgelerdir.
Bölge Numaraları ve Konumları:
| Alan No | Bölgesel Konumu | Genel Özellik |
|---|---|---|
| I | Karadeniz’in doğusu | Dağlık, engebeli, ulaşım zor |
| II | Karadeniz’in batısı/orta | Dağlık, ulaşım zor |
| III | Akdeniz’in batısı | Dağ, orman, ulaşım zor |
| IV | Akdeniz’in güneybatısı | Karstik arazi, nüfus az |
| V | Akdeniz’in güneydoğu kıyısı | Çukurova, tarım alanı, yoğun nüfuslu |
| VI | Güneydoğu Anadolu’nun doğusu | Engebeli, iklim sert, seyrek nüfuslu |
| VII | Kuzeydoğu Anadolu | Dağlık, sert iklim, seyrek nüfuslu |
2. Seçeneklerin İncelenmesi
A) Taralı alanlarda arazinin engebeli olması sonucu nüfus yoğunluğu azdır.
- Doğru. Yukarıda taralı alanların çoğu dağlık ve engebeli olduğu için nüfus seyrektir.
B) I ve II numaralı alanlarda nüfusun seyrek olmasında engebeli arazi ve ana ulaşım yollarına uzak olmaları etkili olmuştur.
- Doğru. Karadeniz’in doğu ve batı/orta kesimleri dağlık olduğu ve yollar zor geçtiği için nüfus seyrektir.
C) III ve V numaralı alanlarda nüfusun yoğun olmasında sanayi ve tarımsal faaliyetlerin etkisi vardır.
- Yanlış!
- III numaralı bölge (Akdeniz’in batısı): Burada Toros Dağları bulunur, engebeli ve dağlıktır, sanayi ve büyük tarım alanları yoktur ve nüfus seyrektir.
- V numaralı alan (Çukurova civarı, Akdeniz’in doğusu): Burası gerçekten yoğun tarım ve sanayi faaliyetlerine sahip, nüfus da yoğundur.
- Ancak III numaralı alan için verdiği ifade yanlıştır, çünkü orada nüfus seyrektir, yoğun değildir.
D) IV numaralı alanda nüfusun seyrek olmasında arazinin karstik yapıda olması etkili olmuştur.
- Doğru. Antalya çevresi, karstik arazi yapısı nedeniyle tarım alanı az, nüfus seyrek.
E) VI numaralı alanda nüfusun seyrek olmasında iklim ve yer şekilleri özellikleri etkili olmuştur.
- Doğru. Güneydoğu Anadolu’nun doğusu engebeli, sert karasal iklim var ve nüfus seyrek.
3. Doğru ve Yanlış İfadenin Detaylı Açıklaması
Yanlış olan seçenek:
C) III ve V numaralı alanlarda nüfusun yoğun olmasında sanayi ve tarımsal faaliyetlerin etkisi vardır.
- Çünkü III numaralı alanda nüfus yoğun değildir. Alan engebeli Toroslar’dır, tarım arazisi dardır, ulaşım zor ve yerleşim azdır. Sadece V numaralı alan doğruyu yansıtmaktadır.
- Haritada gösterilen koyu alanların çoğu nüfusun az olduğu ve büyük sanayi/tarım faaliyetlerinin olmadığı yerlerdir (istisna: V numaralı alan hariç).
4. Özet Tablo
| Seçenek | Doğru/Yanlış | Açıklama |
|---|---|---|
| A | Doğru | Engebeli arazi → nüfus az |
| B | Doğru | Dağlık arazi ve uzak yollar → nüfus az |
| C | Yanlış | III numaralı alanda nüfus az, yoğun değildir (sanayi-tarım gelişmemiştir) |
| D | Doğru | Karstik arazi (Antalya çevresi) → nüfus az |
| E | Doğru | VI’da iklim ve yer şekilleri nedeniyle nüfus az |
5. Sonuç ve Kısa Özet
- Yanlış olan ve sorulan şık:
C) III ve V numaralı alanlarda nüfusun yoğun olmasında sanayi ve tarımsal faaliyetlerin etkisi vardır.- Çünkü: III numaralı alanda nüfus yoğun değildir; engebeli arazi ve ulaşım zorluğu ön plandadır.
Kısa Özet:
- III numaralı alanda nüfus yoğun değildir, büyük sanayi ve tarım gelişmemiştir.
- V numaralı alanda sanayi ve tarım yoğun, nüfus da fazladır.
- Sadece III için yanlış ifade kullanılmıştır.
Doğru cevap:
C seçeneği yanlıştır.
Soru:
Aşağıdaki haritada bazı alanlar koyu renkle taranarak gösterilmiştir. Buna göre haritadaki taralı alanlarla ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
A) Taralı alanlarda arazinin engebeli olması sonucu nüfus yoğunluğu azdır.
B) I ve II numaralı alanlarda nüfusun seyrek olmasında engebeli arazi ve ana ulaşım yollarına uzak olmaları etkili olmuştur.
C) III ve V numaralı alanlarda nüfusun yoğun olmasında sanayi ve tarımsal faaliyetlerin etkisi vardır.
D) IV numaralı alanda nüfusun seyrek olmasında arazinin karstik yapıda olması etkili olmuştur.
E) VI numaralı alanda nüfusun seyrek olmasında iklim ve yer şekilleri özellikleri etkili olmuştur.
Cevap: (A) seçeneği yanlıştır.
Neden (A) Yanlıştır?
- Haritada taranan alanlardan III ve V numaralı bölgeler, Türkiye’de nüfusun yoğun olduğu kıyı ya da sanayi bölgeleridir (örneğin III, Marmara Bölgesi çevresinde yer alıp sanayi ve ticaretin geliştiği alanı temsil eder; V ise güney veya güneybatı kıyılarında turizm ve seracılık sayesinde nüfusun görece yoğun olduğu kesimleri gösterebilir).
- Dolayısıyla taralı alanların tamamının “engebeli” olması ve “nüfus yoğunluğunun az” olması genellenemez. Bazı taralı alanlar (I, II, IV, VI) gerçekten dağlık ya da karstik bölgeler olup nüfus seyrektir; ancak III ve V gibi taralı alanlarda yoğun nüfus ve sanayi- tarım faaliyetleri görülür. Bu nedenle (A) seçeneği hepsini kapsayan bir genellemeyle “taralı alanların tamamının engebeli olduğu için nüfusun az olduğunu” söylediğinden yanlış hüküm içerir.
Diğer Seçeneklerin Doğruluğu
- (B) I ve II numaralı alanlar: Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun bir kısmı gibi engebeli, ulaşım imkânları kıt olan bölgeler; nüfusları seyrektir.
- (C) III ve V numaralı alanlar: Marmara’daki sanayi ve Ege/Güney kıyılarındaki turizm-tarım faaliyetleri gibi nedenlerle nüfus yoğunluğu fazladır.
- (D) IV numaralı alan: Karstik yapıya sahip (örneğin Göller Yöresi) bölgede yer şekilleri nedeniyle nüfusun seyrek olduğu doğrudur.
- (E) VI numaralı alan: İklimin sert veya kurak olduğu (örneğin Güneydoğu Anadolu’nun bazı kesimleri) ve topoğrafyanın da elverişsiz olduğu bölgelerde nüfusun seyrek olduğu bilgisi doğrudur.
Bu nedenle yanlış olan ifade A şıkkıdır.