Soruyu cozemedim zor geldi

!17633950446964394983997109040148|375x500 [Link Silindi]

Sorunun Tekrarı:

Nötr hâlde elektron dizilimi
1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3pₓ⁰ 3pᵧ⁰ 3p𝓏¹
şeklinde verilen bir atom ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

I. Çekirdeğinde 12 protonu vardır.
II. Elektron dizilimi Aufbau ilkesine uymaz.
III. Orbital dağılım şeması gösterildiği gibidir ve Hund kuralına uyar.

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I, II ve III

Çözüm:

  1. Toplam Elektron Sayısı

    • 1s² → 2 elektron
    • 2s² → 2 elektron
    • 2p⁶ → 6 elektron
    • 3s² → 2 elektron
    • 3p⁰+0+1 → 1 elektron
      —————————————
      Toplam = 2 + 2 + 6 + 2 + 1 = 13 elektron

    Nötr atomda elektron sayısı proton sayısına eşittir.
    ⇒ Proton sayısı = 13, I. ifade (12 proton) yanlıştır.

  2. Aufbau İlkesi

    • Elektronlar enerji seviyesi küçükten büyüğe, 1s → 2s → 2p → 3s → 3p sırasıyla dolmuş.
    • 4s’e geçilmeden 3p’ye de tek elektron yerleştirilmiş.
      ⇒ Dizilim Aufbau ilkesine uygundur, II. ifade yanlıştır.
  3. Hund Kuralı

    • 3p alt seviyesi üç eşdeğer orbitale (pₓ, pᵧ, p𝓏) sahiptir.
    • Bir elektron varsa, orbitallerden birinde tek elektronu bırakmak (diğer ikisi boş) Hund kuralına uygundur.
      ⇒ III. ifade doğrudur.

Sonuç: Yalnız III. ifade doğrudur.
Doğru seçenek: C) Yalnız III

Soruyu cozemedim zor geldi


Soru: Nötr haldeki elektron dizilimi 1s^2 \ 2s^2 \ 2p^6 \ 3s^2 \ 3p_x^0 \ 3p_y^0 \ 3p_z^1 şeklinde olan bir atom ile ilgili;

I. Çekirdeğinde 12 protonu vardır.
II. Elektron dizilimi Aufbau ilkesine uymaz.
III. Orbital dağılım şeması 1s, 2s, 2p, 3s, 3p şeklindedir ve Hund kuralına uyar.

yargılarından hangileri doğrudur?


Cevap:

1. Elektron Dizilimi ve Proton Sayısı (I. Yargı)

Verilen elektron dizilimi:

1s^2 \ 2s^2 \ 2p^6 \ 3s^2 \ 3p_x^0 \ 3p_y^0 \ 3p_z^1

Toplam elektron sayısı:

  • 1s^2 → 2 elektron
  • 2s^2 → 2 elektron
  • 2p^6 → 6 elektron
  • 3s^2 → 2 elektron
  • 3p_x^0 → 0 elektron
  • 3p_y^0 → 0 elektron
  • 3p_z^1 → 1 elektron

Toplam = 2 + 2 + 6 + 2 + 0 + 0 + 1 = 13 elektron.

Nötr atomda proton sayısı elektron sayısına eşittir. Bu durumda proton sayısı da 13 olmalıdır.

I. yargı: “Çekirdeğinde 12 protonu vardır.” → Yanlış.


2. Aufbau İlkesi (II. Yargı)

Aufbau ilkesi elektronların atom orbitallerine en düşük enerjili orbitallerden başlayarak yerleştiğini belirtir.

Elektron dizilimi 13 elektronlu bir atom için doğru dizilim:

1s^2 \ 2s^2 \ 2p^6 \ 3s^2 \ 3p^1

Burada 3p alt kabuğunda sadece bir elektron var, bu da doğru.

Ancak soruda verilen dizilimde 3p alt kabuğunda elektronlar 3p_x^0, 3p_y^0, 3p_z^1 olarak verilmiş.

Bu dağılım, elektronların 3p orbitallerine yerleşiminde Hund kuralına uygun mu, ona bakalım.


3. Hund Kuralı ve Orbital Dağılımı (III. Yargı)

Hund kuralı: Aynı enerji seviyesine sahip orbitaller (örneğin 3p orbitalleri) elektronlarla doldurulurken, önce her orbital tek elektronla doldurulur ve bu elektronların spinleri aynı yönde olur.

3p orbitalleri: 3p_x, 3p_y, 3p_z üç tane eş enerjili orbitaldir.

  1. elektron 3p orbitallerinden birine yerleşmiş ve diğer ikisi boş.

Bu durumda:

  • 3p_x^0, 3p_y^0, 3p_z^1 → Elektronlar tek tek orbitallere yerleşmiş, spin yönü belirtilmiş.

Bu, Hund kuralına uygundur çünkü elektronlar aynı anda birden fazla orbitale eşit şekilde dağılmaya başlamış ve spinleri aynı yönlüdür.


4. Sonuç

Yargı Doğru mu? Açıklama
I. Çekirdeğinde 12 protonu vardır. Yanlış Toplam elektron 13, nötr atomda proton sayısı da 13 olmalı.
II. Elektron dizilimi Aufbau ilkesine uymaz. Yanlış Dizilim Aufbau ilkesine uygundur.
III. Orbital dağılım şeması Hund kuralına uyar. Doğru Elektronlar 3p orbitallerine tek tek yerleşmiş, spinleri aynı yönlü.

Doğru cevap: Yalnız III → C şıkkı


Özet Tablosu

Yargı No Yargı Metni Doğruluk Durumu Açıklama
I Çekirdeğinde 12 protonu vardır. Yanlış Elektron sayısı 13, proton sayısı da 13 olmalı.
II Elektron dizilimi Aufbau ilkesine uymaz. Yanlış Dizilim Aufbau ilkesine uygundur.
III Orbital dağılım şeması Hund kuralına uyar. Doğru Elektronlar 3p orbitallerine tek tek yerleşmiş.

Eğer başka soruların olursa, yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım! :blush:

@nnisanurr