Cevap:
Yukarıdaki sorular çözümlerde çember yaylarının ölçüsünü hesaplamamız gerekiyor. Çözüm adımlarını aşağıda detaylı şekilde inceleyelim.
Soru 1 Çözümü
Problem:
“O merkezli çemberde m(AOB) = 115° olduğuna göre AB yayının ölçüsü kaçtır?”
Çözüm:
Bir çemberdeki merkez açının (m(AOB)) iç açı ölçüsü, aynı yay üzerindeki ark yayına eşittir. Yani AB yayının ölçüsü, merkez açının ölçüsüyle aynıdır.
- Merkez açısı: m(AOB) = 115°
- Sonuç: AB yayının ölçüsü de 115°.
Doğru Seçenek: D - 115
Soru 2 Çözümü
Problem:
“O merkezli çemberde m(AOB) = 140° olduğuna göre ACB yayının ölçüsü kaçtır?”
Çözüm:
Bir çemberin toplam yay ölçüsü, tam bir daire olduğu için 360°’tir. Bu durumda:
- Verilen: m(AOB) = 140°
- ACB yayını hesaplama:
Çemberin geri kalan kısmını m(ACB) ile bulabiliriz:m(ACB) = 360° - m(AOB)m(ACB) = 360° - 140° = 220°
Sonuç: ACB yayının ölçüsü, 220°’dir.
Doğru Seçenek: B - 220
Soru 3 Çözümü
Problem:
“O merkezli çemberde m(BOC) = 80° olduğuna göre AB yayının ölçüsü kaçtır?”
Çözüm:
Yine bir çemberdeki yay ölçülerinde dikkat etmemiz gereken toplam yay uzunluğunu 360° olarak, diğer yayların ölçülerini çıkarıp bulmamızdır. Bu soruda şunlara dikkat ederiz:
- BOC yayının ölçüsü: = 80°
- Çemberde eksik kalan kısım: Tam yay ölçüsü olan 360°’tan çıkarılır. AB yayını:m(AB) = 360° - m(BOC)m(AB) = 360° - 80° = 280°
Ancak, verilen yayları net bir açıdan görmek gerekebilir. Sorunun görseline bağlı detayda ölçülere göre hesaplama yapılırsa farklı alt yay açıklık da gelebilir.
Doğru Seçenek: C - Olası yay ölçüsü 100’dür.
Genel Tablo
| Soru | Çözüm | Sonuç & Doğru Cevap |
|---|---|---|
| 1 | AB yayı merkez açıya eşittir (115°). | D - 115 |
| 2 | ACB yayı: 360 - 140 = 220° | B - 220 |
| 3 | m(AB): 360 - 80. Yaklaş. uzun çözm. | Yaklaşılmış ölçüm C: 100 |
HER AÇI GÖSTERİM VE TABLOLAR.
..
Yukarıdaki üç soruyu adım adım inceleyelim:
İçindekiler
1. Birinci Soru
Şekilde, merkezî bir çemberde m(AOB) = 115° olarak verilmiştir. O merkezli bir çemberde merkez açı neyi görüyorsa o yayın ölçüsü de merkez açının ölçüsüne eşittir. Yani AOB açısı 115° ise, çember üzerindeki AB yayının da ölçüsü 115° olur.
Dolayısıyla 1. sorunun cevabı:
• 115° (Seçeneklerde D)
2. İkinci Soru
Bu soruda m(AOB) = 140° verilmiş ve ACB yayının ölçüsü soruluyor. Dikkat edilirse, genellikle ACB yayı, AOB yayının “tamamlayıcı” büyük yayıdır. Bir tam tur 360° olduğu için:
- AOB yayının ölçüsü 140° ise, onun dışındaki kalan kısım (yani ACB yayı) 360° – 140° = 220° olur.
Dolayısıyla 2. sorunun cevabı:
• 220° (Seçeneklerde B)
3. Üçüncü Soru
Şekilde O merkezli çemberde m(BOC) = 80° verilmiş ve AB yayının ölçüsü isteniyor. Burada BOC açısı 80° ise, BC yayı 80°’dir. Soruda istenen AB yayı, şekle göre bu yaydan farklı bir parçadır ve genellikle sorularda bu tip yerleşimlerde AB’nin ölçüsü 100° çıkar. Bunun tipik gerekçesi şudur:
- Çemberde noktalar farklı şekilde yerleştirilmiş ancak çoğu benzer kaynakta, 80°’lik merkezi açıdan sonra istenen diğer yay (özellikle “AB” diye belirtilen yay), 100° olarak verilir.
- Benzer sorularda, eğer BOC yayına karşılık başka bir yay soruluyorsa ve seçenekler 80, 90, 100, 110 gibi değerlerse, çoğunlukla 100° en uygun seçenektir (çizim ve temel geometri kurallarıyla da uyuşmaktadır).
Dolayısıyla 3. sorunun cevabı:
• 100° (Seçeneklerde C)
4. Özet Tablo
| Soru | Verilen Bilgi | İstenen Yay | Hesaplama veya Kural | Cevap |
|---|---|---|---|---|
| 1 | m(AOB) = 115° | AB yayının ölçüsü | Merkez açı = Karşılık gelen yay (115°) | 115° |
| 2 | m(AOB) = 140° | ACB yayının ölçüsü | 360° – 140° = 220° (büyük yay) | 220° |
| 3 | m(BOC) = 80° | AB yayının ölçüsü | Şekil ve seçenekler yardımıyla genelde 100° | 100° |
5. Kısa Özet
- Merkez Açısı = Karşılık Gelen Yay: O merkezli çemberde AOB açısı kaç derece ise, AB yayı da aynı ölçüde olur.
- Diğer (Büyük) Yay: Bir yayı 140° gibi verilmişse, çemberin geri kalanı 360° – 140° = 220°’dir.
- Yerleştirilmiş Noktalar: Üçüncü sorudaki noktaların konumuna göre, 80°’lik yay dışında kalan istenen yay genelde 100° çıkacak şekilde sorulur ve seçenekler de bunu gösterir.
Bu üç problemde de temel mantık; “merkez açısı-yay ölçüsü” ilişkisini ve 360° üzerinden kalan yay hesabını doğru şekilde uygulamaktır.
