\frac{8^4 \cdot 9^6}{36^5} İşleminin Sonucu
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Üssün üssü kuralı: (a^m)^n = a^{m \cdot n}
- Çarpımın üssü kuralı: (a \cdot b)^n = a^n \cdot b^n
- Aynı tabanlı üslü sayılarda bölme kuralı: \frac{a^m}{a^n} = a^{m-n}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sayıları Asal Tabanlarına Ayırma
İşlemdeki tüm tabanları (8, 9 ve 36) 2 ve 3 asal tabanlarına dönüştürelim:
- 8 = 2^3 \implies 8^4 = (2^3)^4 = 2^{3 \cdot 4} = 2^{12}
- 9 = 3^2 \implies 9^6 = (3^2)^6 = 3^{2 \cdot 6} = 3^{12}
- 36 = 2^2 \cdot 3^2 \implies 36^5 = (2^2 \cdot 3^2)^5 = 2^{2 \cdot 5} \cdot 3^{2 \cdot 5} = 2^{10} \cdot 3^{10}
Adım 2 — İfadeleri Kesirde Yerine Yazma
Dönüştürdüğümüz değerleri kesirde yerine koyalım:
Adım 3 — Aynı Tabanlı İfadeleri Sadeleştirme
Pay ve paydada aynı tabana sahip üslü ifadeler arasında bölme kuralını (\frac{a^m}{a^n} = a^{m-n}) uygulayalım:
Adım 4 — Sonucu Hesaplama
Bulduğumuz değerleri çarpalım:
(Alternatif olarak: 2^2 \cdot 3^2 = (2 \cdot 3)^2 = 6^2 = 36)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 36
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Taban Dönüşümü
- Tanım: Bileşik tabanlı üslü sayıları asal çarpanlarının üssü şeklinde yazma işlemidir.
- Bu problemde: 8, 9 ve 36 tabanları sadeleştirme yapabilmek için 2 ve 3 tabanlarına indirgenmiştir.
2. Ortak Üs Özelliği
- Tanım: Üsleri eşit olan sayılar tek bir parantez altında çarpılabilir: a^n \cdot b^n = (a \cdot b)^n.
- Bu problemde: Pay kısmındaki 2^{12} \cdot 3^{12} ifadesi doğrudan 6^{12} şeklinde de birleştirilip paydadaki 6^{10} ifadesine bölünebilir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Tabanları Çarpmaya Çalışmak
- Yanlış: 8^4 \cdot 9^6 ifadesinde üsler eşit olmadığı halde tabanları doğrudan çarpmak (72^{10} vb.).
- Doğru: Tabanlar ve üsler farklı olduğunda önce sayılar ortak asal tabanlara (2 ve 3) dönüştürülmelidir.
- Neden yanlış: Üslü sayılarda çarpma yapılabilmesi için ya tabanların ya da üslerin aynı olması zorunludur.
Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir üslü sayı sadeleştirme sorusu daha çözmemi ister misin?
