Soruuuu yapp

Cevap:

Soruların çözümünü aşağıda adım adım yapmaya başlıyorum:


Soru 9 Çözümü

Sorunun Detayı:
‘‘Yukarıdaki O merkezli çemberde ACB yayının ölçüsü kaç derecedir?’’

Çözüm:

  • Bilgi: Çemberde yay ölçüsü, merkez açıya bağlıdır.
  • Çemberde bir merkez açının ölçüsü, yay ile eşit olur.
  • Şekilde m(ACB) yayının ölçüsü = m(AOB) merkez açısıdır = 40°.

Cevap: 40°


Soru 10 Çözümü

Sorunun Detayı:
‘‘Şekilde O merkezli çemberde m(AOC) = 2x - 30° ve m(ADC) = 4x olduğuna göre x kaç derecedir?’’

Çözüm:

  • Çemberde bir merkez açının ölçüsü ile yaylar birbiriyle bağlantılıdır.
  • Çemberin tümü 360° olduğundan yaylar toplamını 360° eşitleyelim:

$
m(AOC) + m(ADC) = 360
$

Yerlerine koy:
$
(2x - 30) + 4x = 360
$

Topla ve düzenle:
$
6x - 30 = 360
$

$
6x = 390
$

$
x = 65
$

Cevap: 65°


Soru 11 Çözümü

Sorunun Detayı:
‘‘Yukarıda verilen şekilde akrep ile yelkovan arasındaki açı kaç derecedir?’’

Çözüm:

Saatteki açı hesaplamasında:

  • Akrep, saat 3’te.
  • Yelkovan, saat 12’de.
  • Akrep ve yelkovan arasındaki açı:
    Aralarındaki saat farkı 3 saat olduğundan:
    $
    3 \cdot 30 = 90°
    $

Cevap: 90°


Soru 12 Çözümü

Sorunun Detayı:
‘‘Yukarıdaki O merkezli [AC] çaplı çemberde m(AB) = 7x, m(BC) = 2x olduğuna göre m(ABO) kaç derecedir?’’

Çözüm:**

  • Çemberdeki yayların toplamı 360° olduğundan m(AB) ve m(BC) yay toplamını 360° eşitleyelim:

$
m(AB) + m(BC) = 360°
$

Yerine koy:
$
7x + 2x = 360
$

$
9x = 360°
$

$
x = 40
$

Merkez açısı:

  • m(ABO) merkez açısı = m(AB), yani:
    $
    m(ABO) = 7x
    $

Yerine koy:
$
m(ABO) = 7 \cdot 40 = 280°
$

Cevap: 280°


Özet Tablo ve Sonuçlar

Soru No Çözüm Adımları Sonuç
9 Merkez açı yay eşitliği 40°
10 Toplam yaylar = 360° çözümü 65°
11 Saat farkı *(30°) çarpımı 90°
12 Çember yay toplamı çözümü m(ABO) = 280°

Soruların detaylı çözümü yukarıda verilmiştir.
Eğer başka bir sorunuz varsa sormaktan çekinmeyin, @Abuzittin_Abuzittin. :blush:

Sorunuz: 7. Sınıf (veya 8. Sınıf) düzeyinde “Çemberde Açı” konulu soruların çözümleri
Yukarıdaki görselde farklı tipte O merkezli çember soruları yer almaktadır. Bu sorular genelde şu temel kurallar üzerine kuruludur:

  1. Merkez Açısı – Yay Ölçüsü
    Bir çemberde O merkezli açı (örneğin ∠AOB), o açının gördüğü yayın ölçüsüyle bire bir aynıdır. Yani merkez açısı kaç dereceyse, o yay da aynı derecededir.

  2. Çevre Açısı – Yay Ölçüsü
    Bir çevre açısı (örneğin ∠ACB) kendi gördüğü yay ölçüsünün yarısına eşittir.

    • Eğer ∠ACB = α ise, bu açının gördüğü yay (AB yayı) = 2α derecedir.
  3. Yarım Çember (180°) – Çap
    Eğer [AC] bir çapsa, A ve C uç noktalarının gördüğü yarım çemberin yay ölçüsü 180°’dir.

  4. Çemberde Tüm Yay
    Bir çemberin tam yay ölçüsü her zaman 360° olarak alınır.

  5. Clock (Akrep-Yelkovan) Soruları
    Klasik bir saat sorusunda,

    • Dakika kolu (yelkovan) her dakika 6° hareket eder (çünkü 360° / 60 dk = 6°).
    • Saat kolu (akrep) ise her saat başında belirli bir konumdadır ve her dakikada 0,5° ilerler (çünkü 30°/saat / 60 dk = 0,5°/dk).

Aşağıda, fotoğrafta görülen sorulardan seçilen birkaçını (özellikle belirgin olan 10, 11 ve 12 numaralı soruları) örnek alarak detaylı çözümleri gösterilecektir. Diğerlerini de benzer mantıkla çözebilirsiniz.


İçindekiler

  1. Soru 10: m(AOC) ve m(ADC) İfadeleri
  2. Soru 11: Akrep-Yelkovan Açısı
  3. Soru 12: Çaplı Çemberde Yay Sorusu
  4. Benzer Sorulara Genel Yaklaşım
  5. Çözüm Özet Tablosu
  6. Genel Özet

1. Soru 10: m(AOC) = 2x – 30° ve m(ADC) = 4x°

Şekilde O merkezli bir çember var ve A, C, D noktaları üzerinde bulunuyor. Çoğu zaman şu mantık geçerlidir: Eğer AOC ve ADC açıları (merkez açı olarak) art arda gelen yayları temsil ediyorsa toplamları tüm çemberi (360°) verebilir.

Adım Adım Çözüm

  1. Verilenler:
    • m(AOC) = 2x – 30°
    • m(ADC) = 4x°
  2. Muhtemel Yorum: A, C, D noktalarının sıralı olduğu ve AOC ile ADC açıları çemberi tamamladığı düşünülür (yani AOC + ADC = 360°).
  3. Denklem:
    $
    (2x - 30) + (4x) = 360
    $
  4. Toplama:
    $
    2x - 30 + 4x = 6x - 30 = 360
    $
  5. Çözüm:
    $
    6x - 30 = 360 \quad \Rightarrow \quad 6x = 390 \quad \Rightarrow \quad x = 65
    $

Dolayısıyla x = 65° bulunur. (Seçeneklerde genellikle A) 65 verilir.)


2. Soru 11: Akrep ve Yelkovan Açısı

Burada bir saat resmi var; akrep (saat kolu) ve yelkovan (dakika kolu) arasında sorulan açı genelde 30°, 90°, 120°, 150° gibi bilindik sonuçlardan biri olabilir. Soruda cevabın “A)100, B)120, C)150, D)160” gibi seçenekleri görünüyor.

Saatin tam olarak kaç olduğunu bilemesek de tipik saat örneklerinde akrep-yelkovan arasındaki açının 150° olması çok yaygındır (mesela saat 5:00’da akrep ile yelkovan arasındaki açı 150° çıkar). Resimdeki kol konumundan 150° tahmini en yaygın yanıttır.

Nasıl Hesaplanır?

  • Dakika kolu (yelkovan): Her dakikada 6°
  • Saat kolu (akrep): Her dakikada 0,5°

Örneğin saat 5:00’da:

  • Yelkovan: 12’ye (0 dakika → 0 × 6° = 0°)
  • Akrep: 5’e (5 × 30° = 150°)
    İkisi arası 150°’dir.

Resimdeki seçenekler ve görsel konum 5:00 benzeri bir açıyı andırıyorsa, C) 150° isabetli bir sonuç olur.


3. Soru 12: [AC] Çaplı Çemberde Yaylar (m(AB) = 7x, m(BC) = 2x)

“Yukarıdaki O merkezli [AC] çaplı çemberde m(AB) = 7x ve m(BC) = 2x. Buna göre m(ABO) kaç derecedir?” tarzında ifade görüyoruz. Burada önemli nokta, AC çapsa, A ve C noktaları arasındaki yay 180°’dir. Eğer B, bu yarım çember üzerindeyse AB + BC = 180° olabilir.

Adım Adım Çözüm

  1. AC çap olduğundan yarım çember = 180°
  2. m(AB) + m(BC) = 180°
    • Verilen: m(AB) = 7x, m(BC) = 2x
    • O hâlde:
      $
      7x + 2x = 180 \quad \Rightarrow \quad 9x = 180 \quad \Rightarrow \quad x = 20
      $
  3. m(AB) = 7x = 7 × 20 = 140°
    m(BC) = 2x = 2 × 20 = 40°
    Böylece yay AB 140°, yay BC de 40° olur.
  4. m(ABO)’yu bulma:
    • (ABO) açısı merkezdeyse ve AB yayını görüyorsa, ∠ABO = m(AB) = 140° (eğer tam merkez açısı ise).
    • Eğer soru “çevre açısı ABO” diye geçiyorsa, farklı biçimde ½ × 140° = 70° olabilir. Fakat “O” merkeze ait bir nokta olarak etiketlenmişse, ∠ABO merkez açısıdır ve 140° diyebiliriz.

Soru tam olarak hangi açıdan bahsettiğine göre sonuç değişir; çoğu kez “m(ABO)” ifadesi merkez açısı ise yay AB’nin ölçüsüyle aynıdır.


4. Benzer Sorulara Genel Yaklaşım

  1. Merkez açısı mı, çevre açısı mı?
    Sembollerden veya şekilden açının merkezde mi yoksa çevrede mi olduğunu belirleyin.
  2. Hangi yayı görüyor?
    Her açı bir yayı “görür.” Çevre açısı, gördüğü yay ölçüsünün yarısına; merkez açısı ise gördüğü yay ölçüsüne eşittir.
  3. Yarım çember veya tam çember
    Çap, 180°’lik yay demektir; tüm çember ise 360°’dir. Bu sayıları kullanarak eksik yay veya açıları bulabilirsiniz.
  4. Seçenekleri test edin
    Yapılamıyorsa, seçeneklerle kontrol (özellikle saat soruları).

5. Çözüm Özet Tablosu

Soru No Verilenler / Şekil İpuçları Çözüm Mantığı Olası Sonuç
10 m(AOC) = 2x – 30°, m(ADC) = 4x, merkezli çember AOC + ADC = 360° → 6x – 30 = 360 → x=65 x = 65
11 Saat figürü (akrep-yelkovan); seçenekler: 100°,120°,150°,160° Tipik “saat sorusu” mantığı; çizim 5:00 gibi duruyor → farklı zamanlarda 150° 150° (en muhtemel cevap)
12 [AC] çaplı çember, m(AB)=7x, m(BC)=2x (yarım çember 180°) 7x + 2x = 180 → x=20; yay AB =140°, yay BC= 40° ∠ABO (merkez açısı) =140°
… Diğer sorular (ör. ACB yayı verilmiş, inscribed angle, vs.) Çevre açısı → yayın yarısı, merkez açısı → yayın tamamı Değişken sonuçlar

6. Genel Özet

“Çemberde Açı” sorularını çözerken şu iki kural her zaman kilit noktadır:

  • Merkez Açısı = Yay Ölçüsü
  • Çevre Açısı = (Gördüğü Yay)/2

Yarım çember (çap) durumunda 180°, tam çember ise 360°. Ayrıca saat sorularında akrep-yelkovan açısını formül veya tablo yöntemiyle bulabilirsiniz. Sorulardaki şekli dikkatlice inceleyerek hangi yay veya açının sorulduğunu belirleyip temel kuralları uygularsanız, rahatça doğru sonuca gidebilirsiniz.

@Abuzittin_Abuzittin