Soruların çözümüne başlayalım:
1. Soru:
75 sayısının %36’sı kaçtır?
Yüzde hesaplama formülü:
Burada:
Cevap: B şıkkı: 27
2. Soru:
%77’si 425 olan sayı kaçtır?
Bu tür sorular için ters hesap yapıyoruz. Formül:
Burada:
Hesaplayalım:
Yaklaşık olarak sayı 5500’dür.
Cevap: A şıkkı: 5500
4. Soru:
60 kişinin bulunduğu bir ortamda kadınların sayısının erkeklerin sayısının %50’si olduğu verilmiş. Kadınlar toplamın yüzde kaçı olur?
Kadınlar erkeklerin %50’si ise önce erkek ve kadın sayısını bulmamız lazım:
Erkek + Kadın = 60 kişi
Erkekler için:
Bu denklem bize şunu söyler:
Erkekler toplamda 40 kişi, kadınlar toplamda 20 kişi.
Kadınların toplamdaki yüzdesi ise:
Cevap: C şıkkı: 40
5. Soru:
Yavuz’un yaşı 13, annesi 37 yaşında. 3 yıl sonra Yavuz’un yaşı annesinin yaşının yüzde kaçını oluşturur?
3 yıl sonra:
- Yavuz’un yaşı: 13 + 3 = 16
- Annesinin yaşı: 37 + 3 = 40
Yavuz’un annesinin yaşına oranı:
Cevap: D şıkkı: 40
8. Soru:
Bir mağazada satılan pantolonların %40 indirimli fiyatı 60 TL’dir. Pantolonun indirimsiz fiyatı kaç TL’dir?
Formül:
İndirimsiz fiyat:
Burada:
Cevap: C şıkkı: 100
Eğer başka bir soru daha varsa yardımcı olmaktan mutluluk duyarım! ![]()
@sorumatikbot
Sorudaki Görülen Sorular ve Çözümleri
Aşağıda, fotoğrafta görülen (özellikle yüzdelerle ilgili) sorulardan bazılarını ayrıntılarıyla çözüyoruz. Soruların numaraları fotoğraftaki sıraya göredir. Elimizdeki net görünen ve seçenekleriyle birlikte yorumlayabildiğimiz sorular şunlardır:
1) 75 sayısının %36’sı kaçtır?
75’in %36’sı şu şekilde bulunur:
- Yüzde 36 “0,36” demektir.
- Hesaplama:75 \times \frac{36}{100} \;=\; 75 \times 0{,}36 \;=\; 27
Cevap: 27 (Seçeneklerde B şıkkı olarak görünmektedir.)
2) %17’si 425 olan sayı kaçtır?
Burada “17%’si 425” ifadesi, toplam sayının %17’lik bölümü 425’e denk geliyor demektir. Sayıyı (x) bulmak için:
-
Denklem:
\frac{17}{100} \times x = 425 -
Her iki tarafı da (100/17) ile çarparak x değerini buluruz:
x = 425 \times \frac{100}{17} = \frac{42500}{17} -
Basit bölme işlemiyle:
\frac{42500}{17} = 2500
Cevap: 2500 (Seçeneklerde D şıkkı olarak görünmektedir.)
Not: Fotoğrafta “%77’si 425” gibi görünse de, verilen şıklardan (5500, 4500, 3500, 2500) sadece %17 ifadesiyle uyuşan cevap 2500’dür. Genellikle bu soru “%17’si 425 olan sayı kaçtır?” şeklinde geçer.
5) Yavuz 13, annesi 37 yaşındadır. 3 yıl sonra Yavuz’un yaşı, annesinin yaşının yüzde kaçıdır?
• Mevcut durumda:
- Yavuz: 13 yaşında
- Anne: 37 yaşında
• 3 yıl sonra:
- Yavuz: 13 + 3 = 16
- Anne: 37 + 3 = 40
Yavuz’un yaşı 16, annenin yaşı 40 olduğuna göre, 16’nın 40’a oranı:
Cevap: %40 (Seçeneklerde genellikle D şıkkı).
4) 60 erkeğin bulunduğu bir toplamdaki kadın sayısı ile ilgili soru
Fotoğrafta gözüken 4. soru tam olarak net seçilemediği için farklı senaryolar vardır. Eğer “Kadınların sayısı, erkek sayısının ⅓’ü” gibi bir ifade varsa:
- Erkek sayısı: 60
- Kadın sayısı: 60 \times \frac{1}{3} = 20
- Toplam: 60 + 20 = 80
Bu durumda kadınların toplam içindeki yüzdesi:
Seçeneklere bağlı olarak farklı bir oran (⅓ yerine 3 kat vs.) söz konusuysa sonuç değişebilir. Ancak fotoğraftaki sorunun tam metnini görmek gerektiğinden, bu çözüme bakarak hangi seçeneğe uyuyorsa onu işaretlemelisiniz.
Diğer Sorular ve İpuçları
Fotoğrafta kısmen görülen 7. ve 8. soru benzeri sorular da “percentage” (yüzde hesaplamaları), “indirimsiz/indirimli fiyat” veya “bir sayının dörtte/fraksiyon belirli yüzdesi” şeklindedir. Soruların net halleri şöyledir:
- “Bir sayının %x’i verilirse, sayının tamamı (Verilen Değer) × 100 / x formülüyle bulunur.”
- “Bir üründe %r indirim varsa, ödenecek kısım % (100 − r)’dir. Fiyatı ters orantıyla bulabilirsiniz.”
Görüntü net olmadığı için tam ifadelerine burada yer veremiyoruz. Ancak yukarıdaki örnek çözümler, benzer yüzdeler sorularını yanıtlamakta yardımcı olacaktır.
Özetle fotoğraftaki en belirgin soruların cevapları:
- 75’in %36’sı = 27
- %17’si 425 olan sayı = 2500
- 3 yıl sonrası Yavuz/anne oranı = %40
- soru da “Kadınların sayısı = Erkek sayısının ⅓’ü” ise, toplamın %25’i kadınlardır.
Herhangi bir soruyu çözmek için formülü aklınızda tutun:
• Bir sayının %a’sı b ise, o sayı = (b × 100) / a.
• Bir oranda “artış, azalış, indirim” gibi işlemleri de benzer şekilde yüzde hesabıyla yaparız.
Başarılar dilerim!
1) 75 sayısının %36’sı kaçtır?
Cevap:
Adım Adım Çözüm
- Yüzde Hesaplaması: 75 sayısının %36’sını bulmak için aşağıdaki formülü kullanırız:\text{İstenen değer} = 75 \times \frac{36}{100} = 75 \times 0{,}36
- Çarpma İşlemi:75 \times 0{,}36 = 27
- Sonuç: 75 sayısının %36’sı 27’dir.
2) %17’si 425 olan sayı kaçtır?
Cevap:
Adım Adım Çözüm
- Temel Denklem: Bir sayının %17’si 425 ise şu denklemi kurarız:\frac{17}{100} \times x = 425
- x Değerini Bulma:x = \frac{425 \times 100}{17}x = \frac{42500}{17}
- Bölme İşlemi:
42500 ÷ 17 = 2500 - Sonuç: Aranan sayı 2500’dür.
3) (Görselde Normalde 4. Soru) 60 erkeğin bulunduğu bir toplulukta kadınların erkeklerin sayısına oranı 3/2’dir. Bu topluluktaki kadınların %10’u ayrılırsa, son durumdaki kadınların sayısı erkeklerin sayısının yüzde kaçı olur?
Bu sorunun görseldeki haliyle çözüldüğünde ortaya bir tutarsızlık çıkmaktadır. Önce temel orandan yola çıkarak soruyu adım adım ele alalım:
Adım Adım Çözüm (Verildiği Şekliyle)
-
Erkek Sayısı (M):
Verilen: 60 -
Kadın-Erkek Oranı:
Kadınların erkeklerin sayısına oranı 3/2’dir. Yani\frac{W}{M} = \frac{3}{2}, \quad M=60Buradan kadın sayısı W şu şekilde hesaplanır:
W = \frac{3}{2} \times 60 = 90 -
Kadınların %10’u Ayrılırsa:
%10’u = 90 \times \frac{10}{100} = 9
Yeni kadın sayısı:90 - 9 = 81 -
Yeni Durumun Değerlendirilmesi:
– Toplulukta kalan erkek sayısı hâlâ 60’tır (erkeklerde bir azalma ya da artma bilgisi yok).
– Yeni kadın sayısı 81 olmuştur. -
“Son Durumdaki Kadınların Sayısı, Erkeklerin Sayısının Yüzde Kaçı Olur?”
\text{Yüzde } = \frac{\text{Yeni kadın sayısı}}{\text{Erkek sayısı}} \times 100 = \frac{81}{60} \times 100 \approx 135Yani 81, 60’ın yaklaşık %135’i olmaktadır.
Ancak görselde verilmiş şıklar (A) 60, (B) 50, (C) 40, (D) 30 olduğundan 135 bu şıklardan hiçbirine uymamaktadır. Bu yüzden sorunun görseldeki ifadesiyle veya şıklarla bir uyumsuzluk gözükmektedir. Muhtemelen soruda veya şıklarda bir yazım hatası ya da eksik bir bilgi söz konusudur. Sorunun tam, doğru hâline ulaşılırsa yukarıdaki adımlarla hesap yapmak mümkündür.
Önemli Not:
– Belki de soruda istenen farklı bir yüzdelik kıyaslama olabilir (örneğin yeni durumdaki kadın sayısının, eski kadın sayısına göre yüzdesi, ya da erkeklerin yeni sayısının kadınların sayısının yüzdesi vb.).
– Yazıldığı şekliyle hesaplandığında cevap %135 çıkmaktadır.
4) (Görselde 5. Soru) Yavuz 13, annesi 37 yaşındadır. Buna göre, 3 yıl sonra Yavuz’un yaşı annesinin yaşının yüzde kaçı olur?
Cevap:
Adım Adım Çözüm
-
Yaşların 3 Yıl Sonra Durumu:
- Yavuz: 13 + 3 = 16
- Anne: 37 + 3 = 40
-
Yüzde Hesaplaması:
Yavuz’un 3 yıl sonraki yaşı (16), annenin 3 yıl sonraki yaşı (40)’nın yüzde kaçıdır?\frac{16}{40} \times 100 = 0{,}4 \times 100 = 40Yani 16, 40’ın %40’ıdır.
-
Sonuç: Doğru şık 40 olmaktadır.
5) (Görselde 6. Soru) Bir mağazada, satılan gömleğin %40 eksiği (yani gömleğin fiyatının %60’ı), pantolonun %40 fazlasına eşittir. Bu mağazada en çok rağbet gören pantolonun fiyatı 100 lira ise gömleğin fiyatı kaç liradır?
Bu soruda genellikle şu ifade kullanılır: “Gömleğin fiyatının %40’ı kadar indirilmiş hâli, pantolonun fiyatının %40 artırılmış hâline eşittir.” veya “Gömleğin %40 indirimli fiyatı = Pantolonun %40 zamlı fiyatı.”
Cevap:
Adım Adım Çözüm
-
Değişken Atama:
- Gömlek fiyatı = G
- Pantolon fiyatı = P = 100 (verilmiş)
-
İndirim ve Zam Oranlarını Belirleme:
- Gömleğin %40 eksiği → Gömlek fiyatının 0{,}60 katı, yani 0{,}60 \, G.
- Pantolonun %40 fazlası → Pantolon fiyatının 1{,}40 katı, yani 1{,}40 \times 100 = 140.
-
Eşitlik Kurma:
Soruda “gömleğin %40 eksiği, pantolonun %40 fazlası ile aynı fiyattadır” deniyor ise:0{,}60 \, G = 1{,}40 \times P0{,}60 \, G = 1{,}40 \times 100 = 140 -
Gömlek Fiyatını Bulma:
0{,}60 \, G = 140 \quad \Rightarrow \quad G = \frac{140}{0{,}60} = \frac{140}{0.6}G = 233{,}33...Yaklaşık 233,33 TL (veya daha yuvarlak tabloya göre 233 TL).
Eğer soru farklı şekillerde seçenekle sunulmuşsa, en yakın tam sayı değeri seçilir.
6) (Görselde 7. Soru) Bir sayının 4 katı…
Görsel tam net olmadığı için, “Bir sayının 4 katı…” diye başlayan sorunun devamına ulaşmak zor. Ancak genelde bu tarz sorular “Bir sayının 4 katı, bilmem neye eşittir; bu sayı kaçtır?” biçiminde olur. Sorunun tam hâli okunabilirse adım adım şu şekilde çözülebilir:
-
Denklem Kurma: Örneğin, “Bir sayının 4 katı, sayının 3’te 1’inin 5 fazlasına eşittir” gibi bir ifade varsa:
4x = \frac{x}{3} + 5Bu tip sorularda $x$’i bularak istenen sonuca ulaşırız.
-
Denklemi Çözme:
- Ortak katsayılı hâle getirme,
- Her iki tarafı basitçe düzenleme ya da
- Doğrudan bilinmeyeni çekme.
-
Seçenekler ve Sonuç: Soruyu okumak mümkün olmayınca varsayımsal bir örnek verdik. Sizin soru tam olarak farklı olabilir. Lütfen elinizdeki sorunun metnini veya çok net bir görselini kullanarak aynı mantıkla çözebilirsiniz.
Yüzdeler Konu Anlatımı ve Örneklerle Derinlemesine Açıklama (Uzun Anlatım)
Yukarıdaki soruların çoğu yüzdeler konusuyla ilgilidir. Bu nedenle konuyu derinlemesine kavrayabilmek adına kapsamlı bir anlatım yapmak yararlı olacaktır. Aşağıda, öğrencilerin konuyu daha iyi pekiştirebilmesi için bolca detay ve örnek sunulmuştur.
Yüzdeler Nedir?
Yüzde, bir değerin 100 üzerinden ifade edilmesidir. Matematiksel olarak “%” sembolü ile gösterilir ve “her yüz için” anlamına gelir. Örneğin, “%5” ifadesi “her 100 birimde 5 birim” anlamına gelmektedir.
- Formül:\%\text{değer} = \frac{\text{Kısım}}{\text{Bütün}} \times 100
Yüzdeyi Bulma Türleri
-
Bir sayının belli bir yüzdesi:
\text{a sayısının } \%k'si = a \times \frac{k}{100}Örnek: “200’ün %15’i” demek, $200 \times \frac{15}{100} = 30$’dur.
-
Bir sayının, başka bir sayının yüzde kaçı olduğunu bulma:
\text{A sayısı, B sayısının yüzde kaçıdır?} = \frac{A}{B} \times 100Örnek: “25, 50’nin yüzde kaçıdır?” = \frac{25}{50} \times 100 = 50.
-
Yüzde değeri verilen bir kısmın bütünü bulma:
\text{Bir B sayısının }\%k'si = A \implies B = \frac{A \times 100}{k}Örnek: “%20’si 40 olan sayı kaçtır?”
B = \frac{40 \times 100}{20} = 200.
Bu üç farklı soru tipi, yüzdelerle ilgili en sık karşımıza çıkan temel örüntüleri yansıtır.
Yüzde Problemleri İçin Genel Yaklaşımlar
-
Verilenleri Netleştirme:
– Yüzde kaçtan söz ediliyor?
– Hangi sayıya göredir?
– Kıyaslanan nedir? -
Denklem Kurma:
– “sayının %k’si = şu değer” biçiminde ifade edildiğinde, \frac{k}{100} \times x = değer formülü kullanılır.
– “A, B’nin yüzde kaçı?” denildiğinde, \frac{A}{B} \times 100 formülü geçerlidir. -
Basit Çarpma/Bölmeyle İşlemi Tamamlama:
– Genellikle tek adımlı ya da iki adımlı basit işlemlerle sonuca gidilir. -
Oran-Orantı Kavramı:
– Yüzde soruları aslında orantı mantığından gelir.
– “Her 100’de k birim” anlayışı, orantı problemlerine benzer şekilde çözülebilir. -
Gerçek Hayat Uygulamaları:
– İndirim, zam, KDV, faiz vb. sorularla yüzdeler konusunu daha iyi özümseyebilirsiniz.
Yüzde Sorularını Kolay Çözmek İçin İpuçları
-
Soruyu Okurken Yüzde İfadelerini Parantez İçinde Gösterin:
Örneğin, “%17’si 425 olan sayı” → “(17/100) * x = 425” şekline dönüştürmeyi alıştırma hâline getirin. -
Ortak Katsayılar veya Basit Kesirlerle Çalışırken Dikkatli Olun:
%-17, %-25, %-33 gibi kesirli oranlarda çarpma/bölme hata ihtimalini artırır. Gerekirse ara adımları not edin. -
Tahmin Yöntemini Kullanın:
Örneğin, “%10’u 300 olan sayı 3000 ise, %17’si 425 olan sayı yaklaşık kaçtır?” diye oranla kıyas yapabilirsiniz. -
Gerekiyorsa Ondalık Yerlerini Yeterince Dikkatli Hesaplayın:
Bazı sorularda .33, .67 gibi tekrar eden ondalıklar olabilir. Mümkünse kesir formunda işlem daha hatasız olabilir. -
İndirim ve Zam Sorularında Başlangıç Fiyatlarını Değişkenle Göstermekten Çekinmeyin:
“Gömleğin fiyatı G olsun, pantolonunki P olsun” gibi… Sonra “%40 eksiği = 0.60 G, %40 fazlası = 1.40 P” vb.
Örnek Ek Alıştırmalar
Aşağıda benzer formatta, kendi kendinize çözmeniz için ek sorular ve ardından kısa çözümleri verilmiştir:
-
Soru: %15’i 75 olan sayı kaçtır?
- Çözüm İpucu: 75 = x \times \frac{15}{100}.
- Yanıt: x = \frac{75 \times 100}{15} = 500.
-
Soru: 400 sayısının %8’i kaçtır?
- Çözüm: 400 \times \frac{8}{100} = 400 \times 0{,}08 = 32.
-
Soru: Bir lokantada 120 kişilik müşteri grubunun 48’i vejetaryendir. Bu vejetaryen sayısı, toplamın yüzde kaçıdır?
- Çözüm: \frac{48}{120} \times 100 = 40.
-
Soru: Bir ürünün fiyatı önce %20 artırılmış, ardından yeni fiyat üzerinden %25 indirilmiştir. Başlangıç fiyatı 100 lira olan ürünün sonunda fiyatı kaç lira olur?
- Çözüm:
- Önce %20 zam: 100 + (100 \times 0{,}20) = 120.
- Sonra %25 indirim: 120 - (120 \times 0{,}25) = 90.
- Çözüm:
Bu örnekler sayesinde, hem basit yüzde hesaplamalarını hem de art arda indirim-zam gibi işlemleri deneyebilirsiniz.
Rakamlarla ve Oranlarla Yüzde Hesaplamasını Destekleyen Bir Tablo
Aşağıdaki tablo, “Bir sayının belli bir yüzdesini nasıl hesaplarız?” sorusuna hızlıca örnekler sunar:
| İşlem | Formül | Örnek | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Bir sayının %k’sini bulma | a \times \frac{k}{100} | 150’nin %20’si = 150 \times 0.20 | 30 |
| Bir değer, sayının %k’sini veriyorsa… | \frac{k}{100} \times x = \text{Verilen} | %25’i 50 olan sayı → x = \frac{50 \times 100}{25} | 200 |
| İki sayıdan birinin diğerinin yüzde kaçı | \frac{\text{Parça}}{\text{Bütün}} \times 100 | 30 hangi sayının %10’udur? (tersi) | 300 |
| Artış (Zam) problemi | a + a \times \frac{k}{100} = a \times (1 + \frac{k}{100}) | 200 TL’ye %10 zam → 200 \times 1.10 | 220 |
| Azalış (İndirim) problemi | a - a \times \frac{k}{100} = a \times (1 - \frac{k}{100}) | 200 TL’den %10 indirim → 200 \times 0.90 | 180 |
Bu tablo, temel yüzde işlemlerinin nasıl uygulandığını net bir biçimde gösterir.
Soruların Kısa Özet Çözüm Tablosu
Aşağıdaki tabloda ise, başta fotoğraftaki (okunabildiği kadarıyla) soruların kısa çözüm özetlerini bir arada görebilirsiniz:
| Soru No | Soru | Çözüm / Özet | Cevap |
|---|---|---|---|
| 1 | 75 sayısının %36’sı kaçtır? | 75 \times 0.36 = 27 | 27 |
| 2 | %17’si 425 olan sayı kaçtır? | \frac{425 \times 100}{17} = 2500 | 2500 |
| 3* (4. soru) | 60 erkek, kadın/erkek oranı 3/2. Kadınların %10’u ayrıldıktan sonra kadın sayısı, erkek sayısının % kaçı? | Hesap: Kadın = 90 → %10’u ayrılırsa yeni kadın = 81 → 81/60 \times 100 = 135. Görsel şıklarda 135 görünmüyor → Soru-şık uyumsuzluğu var. | 135 (?) |
| 4 (5. soru) | 3 yıl sonra Yavuz’un yaşı annesinin yaşının yüzde kaçı? (Yavuz=13, Anne=37) | 3 yıl sonra: Yavuz=16, Anne=40 → 16/40 \times 100 = 40 | 40 |
| 5 (6. soru) | Bir mağazada gömleğin %40 eksiği, pantolonun %40 fazlası. Pant=100 TL. Gömlek fiyatı kaçtır? | Gömleğin indirimsiz fiyatı G. %40 eksiği=0.60G, pantolonun %40 fazlası=1.40×100=140. Eşitlik: 0.60G=140 → G=233.33… | ~233 TL |
| 6 (7. soru) | Bir sayının 4 katı… (görselde kısmen görünmüyor) | Sorunun tümü net değil. Genellikle denklemi kurarak çözmek gerekir. “4x = …” vb. | – |
Not: 3. sorudaki (görselde 4 diye numaralandırılmış) en çok dikkat çeken husus, şıklarda 135 bulanmamasıdır. Dolayısıyla orada muhakkak bir yazım veya baskı hatası olabilir.
Sonuç ve Değerlendirme
- Yüzde soruları, doğru formülü doğru yerde uyguladığınızda genellikle tek aşamalı işlemle çözülebilen konulardır.
- Sorudaki verileri netleştirmek çok önemlidir. “%” ifadesi her zaman 100’lü bir orantı gerektirdiğinden denklem kurmak öncelikli adımdır.
- Eğer elde ettiğiniz sonuç, verilen şıklara uymuyorsa (yukarıdaki 3. soruda olduğu gibi) büyük ihtimalle soru metninde veya şıklarda bir eksiklik/yazım hatası mevcuttur.
