Sorunun çözümü: A ile B arasındaki ilişkiyi bulma
Sorunuzda verilen bilgi:
Bir araba A’ya alınıp %15 kârla B’ye satılmaktadır. Bizden, A ile B arasındaki ilişkiyi bulmamız isteniyor.
Verilenleri Matematiksel Olarak İfade Edelim:
- A: Arabanın alış fiyatı
- B: Arabanın satış fiyatı
- %15 kâr: Satış fiyatı alış fiyatının %15 fazlasıdır.
Bu doğrultuda, satış fiyatı B şu şekilde ifade edilir:
Bu denklem B = 1.15A şeklinde basitleştirilir.
İlişkilerden Seçenekleri Analiz Edelim:
Denklemi verilen ifadelerle eşleştirerek çözebiliriz:
Seçenek A: 13A - 10B = 0
Bu seçeneği test edelim:
Bu seçenek uygun değil.
Seçenek B: 13B - 10A = 0
Bu seçeneği test edelim:
Bu seçenek uygun değil.
Seçenek C: 23A - 20B = 0
Bu seçeneği test edelim:
Bu seçenek uygun.
Seçenek D: 23B - 20A = 0
Bu seçeneği test edelim:
Bu seçenek uygun değil.
Doğru Cevap: C seçeneği
23A - 20B = 0 denklemi tam olarak verilen %15 kâr ilişkisine uygun.
Bu tür problemlerde alış fiyatı ve kâr yüzdesini denkleme kurarak, seçenekleri test etmek önemli.
Umarım açıklayıcı olmuştur! Herhangi başka bir sorunuz varsa, sormaktan çekinmeyin.
Bir araba ₺A’ya alınıp %15 kârla ₺B’ye satılıyor. Buna göre, A ile B arasındaki ilişki nedir?
Answer:
-
Alış ve Satış Fiyatının Tanımlanması
- Arabanın alış fiyatı = ₺A
- Arabanın satış fiyatı = ₺B
-
%15 Kâr Hesabı
- Kâr oranı = %15
- Satış fiyatı (B), alış fiyatı (A) üzerine %15 eklenmiş halidir. Yani:
B = A + (%15 × A)
B = A + 0,15A
B = 1,15A
-
Oranı Kesirle İfade Etme
- %15 = 15/100 = 3/20
- 1,15 = 1 + 0,15 = 1 + 3/20 = 23/20
- Dolayısıyla:
B = (23/20)A
-
Denklemle İlişki Kurma
- B = (23/20)A ⇒ 20B = 23A ⇒ 23A - 20B = 0
-
Doğru Seçenek
- Yukarıdaki işlem, şıklardan “23A - 20B = 0” ifadesine denk düşer. Bu da (C) seçeneğidir.
Cevap: 23A - 20B = 0
Bir araba ₺A’ya alınıp %15 kârla ₺B’ye satılıyor. Buna göre, A ile B arasındaki ilişki nedir?
Cevap:
Merhaba! Bu problemde bir arabanın ₺A’ya alınmasına ve ardından %15 kârla ₺B’ye satılmasına dair bir ilişki arıyoruz. Yani, satın alma fiyatının üzerine %15 kâr eklenerek yeni bir satış fiyatı oluşmaktadır. Sorudaki ilişkiyi denklemler yardımıyla inceleyerek doğru seçeneği bulacağız. Aşağıdaki uzun ve detaylı çözümü adım adım takip edebilirsiniz.
İçindekiler
1. Problemin Tanımı ve Temel Bilgiler
Bir ürün, mal veya burada olduğu gibi bir araba, alınırken belli bir alış fiyatı (A) ödenir. Daha sonra, bu araba belirli bir kâr oranı ile satılır ve satış fiyatı (B) elde edilir. Bu tip problemlerde en önemli noktalar şunlardır:
- Alış fiyatı (A) genelde problemin “temel maliyetini” temsil eder.
- Satış fiyatı (B), alış fiyatına eklenen veya çıkarılan kâr/zarar yüzdesine göre hesaplanır.
- Eğer %k oranında kâr elde edilirse, satış fiyatı şu şekilde bulunur:
- Eğer %k oranında zarar edilecek olsaydı
şeklinde hesaplanacaktı.
Bu soru özelinde, %15 kâr söz konusudur. Dolayısıyla, kâr oranımız (k) = 15’tir.
2. Yüzde Kavramı ve Kâr Hesapları
Yüzde hesabı, günlük hayatta ve matematiksel problemlerimizde oldukça sık karşımıza çıkan bir konudur. Kâr hesaplamalarında da şu temel mantık geçerlidir:
- Bir ürünün maliyeti 100 birimse, %15 kâr demek o maliyetin üzerine 100×(15/100) = 15 birim eklenmesidir.
- Dolayısıyla yeni değer 100 + 15 = 115 birim olmaktadır.
Bu genelleme, A gibi bir sembolle ifade edildiğinde, alış fiyatının (A) üzerine %15 eklemek
şeklinde yazılabilir. Bu da bize
denklemini verir ve bu da A ile B arasındaki orantıyı doğrudan gösterir.
3. Denklemin Kurulması (A ile B İlişkisi)
Soru, “Bir araba ₺A’ya alınıp %15 kârla ₺B’ye satılıyor. Buna göre, A ile B arasındaki ilişki nedir?” şeklinde. Seçenekler de şu şekilde verilmiş olabilir:
A) 13A – 10B = 0
B) 13B – 10A = 0
C) 23A – 20B = 0
D) 23B – 20A = 0
Biz, %15 kâr demek, “satış fiyatı = alış fiyatının %115’i” demektir. Yani,
Ancak sınav veya test formatında, ilişkiyi bir “denklik” (örneğin 23A – 20B = 0) biçiminde görmek isteyebilirler. Burada yapılacak işlem,
Bazen, 1.15 ondalık formdan kurtulmak için kesir veya tam sayı biçiminde ifade etmek avantajı doğar. 1.15 sayısını rasyonel biçimde yazarsak 1.15 = 115/100 = 23/20 olmaktadır:
Bunu eşitliğin her iki tarafını 20 ile çarparak düzleştirelim:
Son adım olarak, 23A’yı sol tarafa, 20B’yi sağ tarafa çekersek
eşitliğini elde ederiz. Bu da birtakım testlerdeki C şıkkı gibi durmaktadır.
Dolayısıyla, sorunun cevabı,
olmalıdır.
4. Adım Adım Çözüm
Adım 1 – Alış Fiyatı ve Kâr Oranı
- Verilen: Araba ₺A’ya alınıyor.
- Kâr Oranı: %15.
Adım 2 – Satış Fiyatının İfadesi
- Kâr oranı %15 ise, yeni satış fiyatı
Adım 3 – B’yi A cinsinden yazmak
- B = 1.15A.
Adım 4 – Ondalık Sayıdan Kurtulma
- 1.15 = 115/100 = 23/20. Bu yüzden
Adım 5 – Her İki Tarafı 20 ile Çarpma
- Düz bir tam sayı ilişki elde etmek için,
Adım 6 – Standart Denklem Formu
- 23A = 20B ifadesi, istenen denklem biçimine uyarlandığında,
Bu adımların her birinde amacımız “A ile B arasında tam sayı katsayılara sahip bir denklem” elde etmektir. Böylece, çoktan seçmeli formatta hangi şık doğru olduğunu kolaylıkla tespit ederiz.
5. Örnek Sayısal Uygulama
Denklemin doğruluğunu, belirli bir A değeri vererek test edebiliriz. Diyelim araba 100.000₺ (A = 100.000) bedelle alınsın. %15 kârla satılacağını varsayarsak:
- A = 100.000₺
- %15 kâr eklenince,
B = 115.000₺’dir. Şimdi, bulduğumuz denklem olan
ifadesine bu değerleri koyalım:
- Sol taraf: 23 × 100.000 – 20 × 115.000
= 2.300.000 – 2.300.000
= 0
Gerçekten de sonuç 0 çıktığı için, denklemimizin doğru olduğunu ve C seçeneğinin geçerli olduğunu görürüz.
6. Yanıtın Doğruluğunu Kontrol Etme
Doğrulama için aşağıdaki yöntemler kullanılabilir:
- Matematiksel Doğrulama:
- 1.15 = 23/20 yaklaştırması ile 23A = 20B ifadesini uğraş gerektirmeden rahatlıkla yazabiliyoruz.
- Makuliyet Testi:
- B, A’dan daha büyük olmalı (çünkü %15 kârla satılıyor). 23A – 20B = 0 ise, B = 23/20 A’dır. 23/20 = 1.15 > 1, bu da tam olarak A’nın %15 fazlası demektir.
- Sayısal Örnek:
- Herhangi bir A değeri seçerek (örneğin A = 200.000₺, A = 50₺ vb.) denklemi test edebilirsiniz.
7. Sık Yapılan Hatalar ve İpuçları
Matematik problemlerinde kâr, zarar veya yüzde artış-azalış soruları çözülürken, sıklıkla şu hatalara rastlanır:
-
Kâr yüzdesi doğrudan eklememe: Bazı öğrenciler %15 kâr için B = 0.15 A şeklinde hata yapabilir ve B fiyatının %15 olduğunu varsayabilir. Oysa doğrusu, B hem A’nın kendisini hem de A’nın %15’ini kapsar.
-
Yanlış Katsayı Seçenekleri: Bazı sorunlarda 13, 10 gibi katsayılar göründüğünde, kâr oranının 0.15 yerine 0.10 veya 0.13 gibi düşünülüp hatalı hesaplama yapılabilir.
-
Ondalıkla Çarpmada Hata: 1.15 yerine 115 gibi büyük bir çarpan almak, ondalık kaymasına yol açabilir. Bu yüzden kesir kullanmak (23/20 gibi) daha güvenilir bir yöntemdir.
-
Doğru Test Etmeme: Hatalı denklemi hemen işaretleyip gerçek bir örnekle kontrol etmemek, sınavlarda yanlış sonuca giden yaygın bir tuzaktır. Mutlaka küçük bir örnek deneyerek bulduğumuz orantıyı ya da denklemi sağlamalıyız.
8. Diğer Benzer Çözüm Yöntemleri
Bu soruda kullanılan yöntem, “Alış fiyatı × (1 + kâr oranı) = Satış fiyatı” formülüdür. Ancak, kimi zaman şu formüller de işinize yarar:
-
Yüzde Değişim (Fark) Formülü:
B – A = A × (k/100). Bu da B = A + A × (k/100) formuna tekabül eder. -
Doğrudan Orantı Mantığı:
Bir şeye %15 zam yapmak, 100 birime 15 birim eklemek anlamına gelir. Dolayısıyla 100 birim → 115 birim. O halde A birim → (115/100) × A. -
Ters Problemler:
Eğer B verilseydi, A’yı bulma aşamasında B = A × 1.15 => A = B / 1.15 gibi formüller kullanılır. Bu tip sorular genellikle “Ürünü ₺B’den sattığımızda %15 kâr elde ediyorsak, alış fiyatı nedir?” şeklinde gelebilir.
Her durumda, temel mantık aynıdır: alış fiyatı + kâr = satış fiyatı. Kâr oranı her zaman alış fiyatına göre hesaplanır (malın maliyeti).
9. Özet Tablo - A ve B İlişkisi
| Adım | Yapılan İşlem | Sonuç Denklemi / Açıklama |
|---|---|---|
| 1. Alış Fiyatı | Araba ₺A’ya alınıyor. | A = Alış fiyatı |
| 2. Kâr Oranı | %15 kâr edileceği belirtiliyor. | k = 15 |
| 3. Satış Fiyatı Formülü | %15 kâr: B = A(1 + 15/100). | B = 1.15A |
| 4. Ondalıktan Kurtulma | 1.15 = 23/20 şeklinde ifade edilebilir. | B = (23/20) A |
| 5. Her İki Tarafı Çarpma | 20B = 23A. | 20B - 23A = 0 ya da 23A - 20B = 0 |
| 6. Nihai Denklem | İstenilen biçime getirilir. | 23A - 20B = 0 |
| 7. Kontrol | A = 100.000 örneğiyle kontrol (B=115.000) | 23×100.000 - 20×115.000 = 0 → Sağlam |
| 8. Çıkan Sonuç | Orijinal sorudaki seçeneklerle eşleştirilir ve doğru şık bulunur. | Cevap: 23A - 20B = 0 (C şıkkı) |
Tablodan görüldüğü üzere, problemdeki en kritik kısım, satış fiyatının alış fiyatına eklenen %15 kârı yansıtmasıdır.
10. Sonuç ve Özet
Bu problemde, araba ₺A’ya alındıktan sonra %15 kârla ₺B’ye satıldığı verilmiştir. Kâr, alış fiyatı üzerinden hesaplandığından,
bu da bize
denkliğini verir.
Sorunun çoktan seçmeli cevaplarında genellikle bu formda bir denklem aranır. Seçenekler arasından C) 23A - 20B = 0 ifadesi doğru olduğu için, cevap C şıkkıdır.
Kısa Özet
- %15 kâr => Satış Fiyatı = A × 1.15.
- Matematiksel Dönüşüm => B = (23/20)A => 23A = 20B => 23A - 20B = 0.
Bu problem, kâr- zarar konularında sıkça görülen bir örnektir. Yöntemi kavradıktan sonra, benzer bütün soruları aynı formülle rahatlıkla çözebilirsiniz.
@anonymous13
