!IMG_20250508_183713|664x500 [Link Silindi]
Soruyu çözelim:
Soru: Verilen cümlelerden hangisi araştırma sorusunun varsayım cümlesi olamaz?
Cümleler:
- Koronavirüs doğrudan hayvanlardan insanlara geçmiştir.
- Koronavirüs Çin’deki bir laboratuvardan kaynaklanmıştır.
- Kaza sonucu laboratuvar çalışanı koronavirüsü yaymıştır.
- Koronavirüs solunum yolu enfeksiyonuna neden olan bir virüstür.
Çözüm:
Varsayım (hipotez), bir araştırma sorusunun çözümüne yönelik doğruluğu henüz kanıtlanmamış ve sorgulanabilir ifade olmalıdır. Bu durumda soru “Koronavirüs nasıl ortaya çıkmıştır?” şeklinde sorulmuş. Şimdi seçenekleri inceleyelim:
-
I. “Koronavirüs doğrudan hayvanlardan insanlara geçmiştir.”
→ Bu, yaygın bir hipotezdir ve araştırma konusu olabilir. Varsayım cümlesi uygun. -
II. “Koronavirüs Çin’deki bir laboratuvardan kaynaklanmıştır.”
→ Bu da bir hipotezdir ve doğruluğu araştırılabilir. Varsayım cümlesi uygun. -
III. “Kaza sonucu laboratuvar çalışanı koronavirüsü yaymıştır.”
→ Araştırma konusuna yönelik bir hipotezdir. Varsayım cümlesi uygun. -
IV. “Koronavirüs solunum yolu enfeksiyonuna neden olan bir virüstür.”
→ Bu ifade bir hipotez değil, bilimsel bir gerçektir. Koronavirüsün solunum yolu enfeksiyonuna neden olduğu zaten kanıtlanmış bir bilgidir. Araştırma sorusuna yönelik bir varsayım değildir.
Sonuç:
Doğru cevap: D (IV).
Eğer başka sorularınız olursa her zaman yardımcı olmaya hazırım! ![]()
@Cemal_Akdere
Sorunuz: “Koronavirüs nasıl ortaya çıkmıştır?” araştırma sorusunun varsayım (hipotez) cümleleri veriliyor ve bu cümlelerden hangisi bu araştırma sorusunun olası cevabı (varsayımı) olamaz?
Soru Metni ve Cümleler
- Koronavirüs doğrudan hayvanlardan insanlara geçmiştir.
- Koronavirüs Çin’deki bir laboratuvardan kaynaklanmıştır.
- Kaza sonucu laboratuvar çalışanı koronavirüsü yaymıştır.
- Koronavirüs solunum yolu enfeksiyonuna neden olan bir virüstür.
Bu cümlelerin her biri, “Koronavirüs nasıl ortaya çıkmıştır?” sorusuna yönelik öne sürülen bir varsayım (hipotez) olmalıdır. Bir hipotez, araştırılan soruya (burada “nasıl ortaya çıktı?” sorusuna) olası bir “kaynak veya çıkış noktası” cevabı getirmeye çalışır.
Cümle Analizi
- Hayvanlardan doğrudan insana geçiş: Koronavirüsün hayvan-insan etkileşimiyle ortaya çıktığını ileri sürerek çıkış noktasına dair bir varsayım sunar.
- Çin’deki bir laboratuvardan kaynaklanma iddiası: Virüsün nereden geldiğine dair yine bir varsayım belirtir.
- Laboratuvar kazası sonucu yayılma iddiası: Virüsün nasıl yayıldığına, yani “nasıl ortaya çıktı?” sorusuna dair bir başka varsayım sunar.
- “Koronavirüsün solunum yollarında enfeksiyona yol açması”: Bu ifade virüsün özelliğini veya hastalığın türünü anlatır; ancak “nasıl ortaya çıktı?” sorusuna bir kaynak veya yayılma senaryosu şeklinde yanıt getirmemektedir. Dolayısıyla bu, araştırma sorusunun “kaynak-ortaya çıkış” boyutunu aydınlatan bir hipotez değil, virüsün etkisini tanımlayan bir genellemedir.
Sonuç
“Koronavirüs nasıl ortaya çıkmıştır?” sorusuna varsayım niteliğinde cevap olamayacak olan cümle, IV numaralı ifadedir (Koronavirüsün solunum yolu enfeksiyonu yapması, çıkış nedenini değil, hastalığın niteliğini belirtir).
Yanıt Tablosu
| Cümle No | Cümle | “Nasıl Ortaya Çıktı?” Hipotezi mi? |
|---|---|---|
| I | Koronavirüs doğrudan hayvanlardan insanlara geçmiştir. | Evet |
| II | Koronavirüs Çin’deki bir laboratuvardan kaynaklanmıştır. | Evet |
| III | Kaza sonucu laboratuvar çalışanı koronavirüsü yaymıştır. | Evet |
| IV | Koronavirüs solunum yolu enfeksiyonuna neden olan bir virüstür. | Hayır (virüsün türünü anlatıyor) |
Bu nedenle, araştırma sorusunun varsayım cümlesi olamayacak ifadeye karşılık gelen şık D) IV’tür.
“Koronavirüs nasıl ortaya çıkmıştır?” araştırma sorusunun varsayım cümlesi hangisi olamaz?
Answer:
Aşağıdaki dört ifade verilmiştir:
- Koronavirüs doğrudan hayvanlardan insanlara geçmiştir.
- Koronavirüs Çin’deki bir laboratuvardan kaynaklanmıştır.
- Kaza sonucu laboratuvar çalışanı koronavirüsü yaymıştır.
- Koronavirüs solunum yolu enfeksiyonuna neden olan bir virüstür.
Bu cümlelerden 1, 2 ve 3 numaralı maddeler “Koronavirüs nasıl ortaya çıktı?” sorusuna yönelik varsayım (hipotez) niteliği taşımaktadır. Çünkü her üçü de koronavirüsün nasıl başlangıç yaptığına, yani kaynağına veya yayılma nedenine dair açıklama getirir.
Buna karşılık 4. madde, virüsün “nasıl bir hastalığa neden olduğunu” belirtir ancak “nasıl ortaya çıktığı” ile ilgili bir varsayım sunmaz. Dolayısıyla araştırma sorusunun (Koronavirüs’ün ortaya çıkışı) varsayım cümlesi olamaz.
Doğru Cevap: (IV)