Sıra Sizde 2: İstatistiksel Araştırma Sorusu Ölçütleri Değerlendirmesi
Verilen araştırma sorusu: “Nüfus artış hızı (%) ile kullanılan doğal gaz miktarı (\text{m}^3) arasında bir ilişki var mıdır?”
Aşağıdaki tabloda, sorunun istatistiksel ölçütlere uygunluğu gerekçeleriyle kısaca açıklanmıştır:
| Araştırma Sorusu Ölçütleri | Sorunun İlgili Ölçütü Karşılayıp Karşılamadığına Dair Fikirleriniz (Nedenleriyle) |
|---|---|
| Araştırma sorusunun amacı açık mıdır? | Evet, açıktır. Nüfus artış hızı ile doğal gaz tüketimi arasındaki ilişkinin yönünü ve varlığını incelemeyi net bir şekilde hedeflemektedir. |
| Soru araştırmaya değer midir? | Evet, araştırmaya değerdir. Enerji planlaması, kaynak yönetimi ve ülke ekonomisine dair stratejik kararlar alınmasına katkı sağlar. |
| İlgilenilen grup (evren) açıkça görülmekte midir? | Kısmen/Hayır. Soru kökünde hangi ülke, bölge veya zaman aralığının incelendiği net belirtilmemiştir; metne göre Türkiye veya Avrupa geneli olduğu varsayılabilir ancak soruda netleştirilmelidir. |
| Değişkenler açıkça görülmekte midir? | Evet, görülmektedir. İki temel değişken vardır: Bağımsız değişken “Nüfus artış hızı (%)” ve bağımlı değişken “Kullanılan doğal gaz miktarı (\text{m}^3)”. |
| Araştırma sorusu veri toplanarak cevaplanabilir mi? | Evet, cevaplanabilir. TÜİK, BOTAŞ veya EPDK gibi resmi kurumlardan geçmiş yıllara ait nüfus ve tüketim verileri toplanarak analiz yapılabilir. |
| Araştırma sorusu değişebilirliği yansıtmakta mıdır? | Evet, yansıtmaktadır. Hem nüfus artış hızı yıldan yıla/bölgeden bölgeye değişir hem de doğal gaz kullanım miktarı zamana bağlı olarak farklılık gösterir. |
| Odaklanılan grup, araştırma yapılmasına imkân vermekte midir? | Evet, imkân vermektedir. Resmi istatistiki kayıtlar ve tüketim göstergeleri kamuya açık ve erişilebilir niteliktedir. |
| Araştırma sorusu nicel veri toplamayı gerektirir mi? | Evet, gerektirir. Her iki değişken de sayısal (yüzde oranı ve metreküp cinsinden miktar) ölçümlerle ifade edilen nicel verilerdir. |
TEMEL KAVRAMLAR:
1. İstatistiksel Araştırma Sorusu
- Tanım: Tek bir cevabı olmayan, değişebilirlik içeren ve veri toplanarak yanıtlanabilen sorulardır.
- Bu problemde: Nüfus artış oranı ile gaz tüketimi verileri karşılaştırılarak istatistiksel korelasyon incelenmektedir.
Bu konudaki hipotez kurma adımlarını veya değişken türlerini daha detaylı incelememi ister misin?