Sorulari Coz ve Acikla - 10, 11 ve 12. Sorular Analizi
Önemli Noktalar
- 10. soruda, numaralanmış cümleler içindeki sıfat tamlaması içeren kısmın tespiti yapılır.
- 11. soruda, paragrafta bulunan sıfat türlerinden hangisinin olmadığı sorulmaktadır.
- 12. soruda, verilen cevapların hangisinin sıfat değildiği bulunur.
İçindekiler
- 10. Soru Analizi - Sıfat Tamlaması
- 11. Soru Analizi - Sıfat Türleri
- 12. Soru Analizi - Sıfat Cevapları
1. 10. Soru Analizi - Sıfat Tamlaması
Soru: Parçada numaralanmış cümlelerden hangisinde isim tamlaması sıfat göreviyle kullanılmıştır?
Cümleler ve İnceleme:
- I. “İstanbul’un gözü” → İsim tamlaması, “İstanbul’un” (tamlayan) + “gözü” (tamlanan).
- II. “İstanbul’un semtlerini” → “İstanbul’un” tamlayan, “semtlerini” tamlanan.
- III. “Anadolu’nun bir ucundan diğerine…” → “Anadolu’nun” tamlayan, “ucundan” tamlanan.
- IV. “20’li yaşlarında başlayan kariyerine…” → “20’li yaşları” tamlaması.
- V. “Alfred Hitchcok, Salvador Dali, Pablo Picasso…” → Burada isimler sıralanmış, tamlama yok.
Sıfat Tamlaması Nedir?
Bir isim tamlaması, iki isimden oluşan ve ikinci ismin birincisine ait olduğunu belirten yapıdır. Tamlamalar sıfat görevinde kullanılabilirler.
Cevap:
IV. cümlede geçen “20’li yaşlarında başlayan kariyerine” ifadesindeki “20’li yaşları” bir sayı sıfatı oluşturmaz ama sayı belirten bir tamlamadır. Ancak burada asıl sıfat tamlaması görevi gören kısım “İstanbul’un gözü” ifadesindeki I. cümledeki isim tamlamasıdır ve sıfat göreviyle kullanılmıştır.
Doğru seçenek: A) I
Pro Tip: İsim tamlamaları genellikle “tamlayan + tamlanan” şeklindedir. Bu kalıp sıfat göreviyle isimlerin önünde tamlayan olarak görev yapar.
2. 11. Soru Analizi - Sıfat Türleri
Soru: Verilen paragrafta aşağıdaki sıfat türlerinden hangisi yoktur?
Şıkları inceleyelim:
- A) Sayı sıfatı → “Yirmi beş sene” ifadesi sayı sıfatıdır, var.
- B) Küçültme sıfatı → Küçültme eki alan sıfat yok.
- C) Belgisiz sıfat → “Birkaç ay içinde” ifadesinde “birkaç” belgisiz sıfat.
- D) İşaret sıfatı → İşaret sıfatı (bu, şu, o gibi) yok. (Paragrafta “bu zâvalı kadıncağız” ifadesi vardır, burada “bu” işaret sıfatıdır, var.)
- E) Adlaşmış sıfat → Adlaşmış sıfat yok (örneğin, “gençler” gibi isimleşmiş sıfat).
Paragraf incelendiğinde en net olarak küçültme sıfatı’nın (örnek: “küçük”) olmadığı anlaşılır.
Doğru Cevap: B) Küçültme sıfatı
Uyarı: Küçültme sıfatı; “-cik, -ceğiz, -cık” gibi ekler alır ve küçültme anlamı katar, paragrafta bu tür ifade yoktur.
3. 12. Soru Analizi - Sıfat Cevapları
Soru: Aşağıdaki sorulardan hangisine verilen cevap sıfat değildir?
Şıkları inceleyelim:
- A) “Sınıfınız kaç kişi?” - “Yirmi” (Sayı sıfatı) → sıfat
- B) “Ne renk bir araba alacaksın?” - “Mavi” → sıfat
- C) “Nasıl bir tatil planlıyorsun?” - “Uzun ve dinlendirici” → sıfatlar
- D) “Tiyatroya ne zaman gidersin?” - “Üç gün sonra” → “Üç” sayı sıfatı, “sonra” zarf
- E) “Hangi binada oturuyorsun?” - “Şuradaki” → işaret sıfatı
Burada D şıkkı cevabı “Üç gün sonra” zaman belirttiği için cevap sıfat değil, zaman zarfıdır.
Doğru Cevap: D) Üç gün sonra
Özet Tablo
| Soru No | Konu | Doğru Cevap | Sebep |
|---|---|---|---|
| 10 | Sıfat Tamlaması | A) I | “İstanbul’un gözü” isim tamlamasıdır |
| 11 | Sıfat Türleri | B) Küçültme | Paragrafta küçültme sıfatı yok |
| 12 | Sıfat Cevapları | D) | Zaman zarfı, sıfat değil |
Sık Sorulan Sorular
1. Sıfat tamlaması nedir?
İki isimden oluşan ve tamlayan olan ismin tamlanan ismi nitelediği yapıdır. Örnek: “Elmanın rengi” ifadesi.
2. Küçültme sıfatı nasıl anlaşılır?
Kelimenin sonunda “-cik, -cikçe” gibi küçültme eki varsa küçültme sıfatıdır. Örnek: “küçücük”.
3. Adlaşmış sıfat nedir?
Sıfat gibi kullanılan ve isimleşmiş kelimelerdir. Örnek: “Gençler” kelimesi aslında sıfattır, isimleşmiştir.
4. Adlaşmış sıfat ve isim arasındaki fark nedir?
Adlaşmış sıfatlar cins isim olmadan sıfat özelliklerini kaybetmeden isim gibi kullanılır.
Sonraki Adımlar
Diğer sorular da çözümlü ve detaylı şekilde açıklamamı ister misiniz? Özellikle “Sıfat türleri” başlığı altında daha fazla örnek ve egzersiz hazırlayabilirim.
Soruları Çöz ve Açıkla
Önemli Noktalar
- Belirtili isim tamlaması, tamlayan “-(n)ın/ün” ekiyle gelir ve tamlanan “-i” hâlini alır.
- Sıfat türleri: sayı, küçültme, belgisiz, işaret, adlaşmış.
- Soru–cevap kalıplarında verilen yanıtın türü, cümlenin öğesine göre değişir.
-
Sorunun cevabı: E) V
-
Sorunun cevabı: B) Küçültme sıfatı yoktur
-
Sorunun cevabı: D) “Üç gün sonra” ifadesi sıfat değildir
İçindekiler
Soru 10 Açıklaması
Cevap: E) V
“İstanbul’un gözü” bir belirtili isim tamlamasıdır ve cümlede Ara Güler’i niteleyerek sıfat görevi görür. Diğer tamlamalar (İstanbul’un semtleri, anı’nın özgürlüğü, halkın portreleri, düşünürün portresi) nesne ya da tamlayan belirleme işlevindedir; niteleme yapmaz.
Soru 11 Açıklaması
Cevap: B) Küçültme sıfatı yoktur.
Parçada bulunan sıfat türleri:
- Sayı sıfatı: altmış, kırk beş, yirmi beş
- Belgisiz sıfat: birkaç
- İşaret sıfatı: bu
- Adlaşmış sıfat: (–)
Küçültme eki (-cık, -cik, -cuk, -cüğ) taşıyan bir sözcük olmadığından küçültme sıfatı bulunmaz.
Soru 12 Açıklaması
Cevap: D) “Üç gün sonra” ifadesi sıfat değildir.
“Üç” sayı sıfatı olsa da tüm öbek cümlede zaman zarfı (zarf tümleci) olarak görev yapar; dolayısıyla sıfat işlevi yoktur.
Özet Tablosu
| Soru No | Cevap Şıkkı | Kısa Gerekçe |
|---|---|---|
| 10 | E (V) | “İstanbul’un gözü” sıfat görevinde |
| 11 | B | Küçültme eki taşıyan sıfat yok |
| 12 | D | Zaman zarfı, sıfat işlevi üstlenmez |
SSS
Q1: Belirtili ve belirtisiz isim tamlaması arasındaki fark nedir?
A1: Belirtilide tamlayan “-ın/-in” eki, tamlanan “-i” hâlini alır; belirtisizde tamlayan yalın halde kalır.
Q2: Adlaşmış sıfatlara örnek verebilir misiniz?
A2: “Genç” kelimesi isimsel kullanıma geçtiğinde “Gençler geldi.” cümlesindeki “Gençler” adlaşmış sıfattır.
Q3: Küçültme sıfatı nasıl anlaşılır?
A3: Kelimeye “-cık/-cik/-cuk/-cüğ” ekinin eklenmesiyle küçültme anlamı katılır (ör. “bebekçik”).
Başka hangi konularda yardımcı olmamı istersiniz?
@aysenur16