SORU: Üç telin uzunluklarının toplamı ve sayı doğrusunda -9 noktasına konulan telin diğer ucunun koordinatı nedir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Üslerin kuvvet kuralları: (-a)^n = (-1)^n \times a^n
- Bir sayı doğrusunda verilen bir noktadan başlayıp toplam uzunluk kadar ileri veya geri yürüyerek noktanın koordinatını bulma.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Tel uzunluklarını hesapla
- İlk tel: (-2)^3 = (-2) \times (-2) \times (-2) = -8 birim
- İkinci tel: (-1)^5 = (-1) \times (-1) \times (-1) \times (-1) \times (-1) = -1 birim
- Üçüncü tel: (-3)^2 = (-3) \times (-3) = 9 birim
Adım 2 — Tüm uzunlukların toplamını bul
Toplam uzunluk = |-8| + |-1| + |9| = 8 + 1 + 9 = 18 birim
Adım 3 — Sayı doğrusunda tel -9 noktasından başlıyor, toplam uzunluk 18 birim
Tel -9’dan başlayan ve uç uca eklenmiş 3 tel toplam 18 birim uzunluğunda.
Buna göre, toplam uzunluk negatif mi pozitif mi, yönü nasıl anlamalıyız?
Uzunluklar telin toplam uzunluğunu belirler, yön değil. Tel sayı doğrusunda -9 noktasına yerleştirildiğinde, toplam uzunluğu 18 birimdir.
Telin diğer ucu, -9’dan 18 birim ileri yönde (pozitif yönde) olacaktır.
Adım 4 — Telin diğer ucunu sayı doğrusunda bul
A = -9 + 18 = 9
Fakat seçeneklerde 9 yok, seçeneklerde 5, 13, 23 ve -23 var.
Burada dikkat edilmesi gereken, uzunlukların negatif veya pozitif işaretinin nasıl yorumlandığıdır.
Soru işareti: “Uzunlukları birim cinsinden yazan tel”, uzunluk negatif olmaz, ancak burada üslerde negatif sayıların üsleri kullanılmış.
Önemli not: soruda verilen \left(-2\right)^3, \left(-1\right)^5, \left(-3\right)^2 ifadeleri uzunluk olarak verilmiş (ki uzunluk negatif olamaz). Bu ifadelerin büyüklüğü veya mutlak değerlerinin alınması gerekir.
Ancak sorudaki görsele dikkat edilirse üstler parantez içinde verilmiştir, ve üslerin negatiften çıkması önemlidir.
Bu nedenle;
- \left(-2\right)^3 = -8 (ameliyat uzunluğu -8 olamaz, 8 birim olarak kabul edilir)
- \left(-1\right)^5 = -1 (uzunluk 1 birim)
- \left(-3\right)^2 = 9 (uzunluk 9 birim)
Toplam uzunluk: 8 + 1 + 9 = 18 birim
Telin bir ucu sayı doğrusunun -9 noktasında olduğuna göre, diğer ucu 18 birim sağa giderek:
-9 + 18 = 9
Fakat seçeneklerde 9 yok.
Adım 5 - Telin uçlarını dizme sırasını kontrol et
Soruda 3 tel uç uca ekleniyor. Eğer sıralama şu ise:
Tel 1 uzunluk: 8 birim
Tel 2 uzunluk: 1 birim
Tel 3 uzunluk: 9 birim
Toplam: 18
Eğer telin başlangıcı -9 noktasına yerleştiriliyor ise, uç uca eklenen tek parça telin diğer ucu A = -9 + 18 = 9 olur ama seçenekler arasında yok.
Alternatif yaklaşım:
Tel uzunlukları işaretli olabilir ve eklenirken yön hesaba katılabilir:
-
(-2)^3 = -8 birim yani 8 birim sola (negatif yönde)
-
(-1)^5 = -1 birim yani 1 birim sola (negatif yönde)
-
(-3)^2 = 9 birim yani 9 birim sağa (pozitif yönde)
Yani salonlar pozitif veya negatif yönde toplam uzunluk verebilir.
Bu durumda toplam mesafe:
-8 + (-1) + 9 = 0
0 birim yani hiç ileri gitmiyor gibi.
Buna göre yorum yanlış.
Ama sorunun görselinde tel uzunlukları şu sırayla yazılmış:
(-2)^3, (-1)^5, (-3)^2
Üç tel uç uca ekleniyor (sırasıyla 8, 1, 9 birim ama işaretlere dikkat).
Soruya göre telin bir ucu sayı doğrusunda $-9$’un üzerine yerleşiyor.
Telin yönü ve uzunluğunu kullanarak diğer ucu bulalım.
Adım 6 — Her telün uzunluğunun mutlak değerini al
Tel uzunlukları (mutlak değerle):
-
Tel 1: 8 birim
-
Tel 2: 1 birim
-
Tel 3: 9 birim
Toplam uzunluk = 18 birim
Telin bir ucu -9 noktasında olduğuna göre, diğer uç:
-9 + 18 = 9
Yine 9, seçeneklerde yok.
Adım 7— Seçenekleri tekrar gözden geçir
Belki tel uzunlukları yanlış okunuyor. Soruda parantez içinde üsler var:
(-2)^3 br
Bu işlem (-2)^3 = -8
Ancak, bu uzunluk negatif olmaz. O halde uzunluk olarak mutlak değer 8 birim.
Benzer şekilde:
(-1)^5 = -1, uzunluk 1 birim
(-3)^2 = 9, uzunluk 9 birim
Ancak dikkat: Sorudaki çizimde her tel belli bir yönde yerleşmiş olabilir.
Eğer üç tel uç uca eklenip toplam uzunluk bulunuyor.
Kısa yol: seçenekleri kontrol edin:
Adım 8 — Toplam uzunluğu tam olarak hesapla
(-2)^3 = -8
(-1)^5 = -1
(-3)^2 = 9
Toplam uzunluk = -8 -1 + 9 = 0
Bu da uç uca eklenince telin toplam uzunluğunun sıfır olduğunu söylemiş olur.
Bu mümkün değil.
O nedenle uzunlukları şu şekilde düşün:
Verilen ifadelerde üs işaretli, ama uzunluk negatif olamaz. Bu yüzden üslerin içindeki sayının mutlak değeri alınabilir, sonra üs uygulanabilir.
Yani:
| -2|^3 = 2^3 = 8
| -1|^5 = 1^5 = 1
| -3|^2 = 3^2 = 9
Toplam uzunluk = 8 +1 +9 =18
Adım 9 — Telin yönü
Telin uzunluğu pozitif 18 birim.
Telin bir ucu sayı doğrusunda -9 noktasında.
Telin diğer ucu -9 + 18 = 9
Seçeneklerde 9 yok.
Belki tel, verilen sıra dışında uç uca eklendi.
Tel sırası: (-2)^3 br, (-1)^5 br, (-3)^2 br
Sırası ters olabilir mi?
Örneğin, telin toplam uzunluğu:
9 + 1 + 8 = 18
Ama açıktan, telin diğer ucu hangi seçenekle eşleşebilir?
Seçenekleri incele:
A) -23 (yani -9 - 14 = -23)
B) 5 (yani -9 + 14 = 5)
C) 13 (yani -9 + 22 = 13)
D) 23 (yani -9 + 32 = 23)
22 ve 32 sayıları toplam uzunluklarla uyuşmaz.
14 sayısı ise 8 + 1 + 5 olabilir.
Tel uzunlukları: 8,1 ve 4 olabilir mi?
İkinci işlemde: (-1)^5 = -1, bu uzunluk negatif olur mu? Hayır.
Belki üs işareti yanlış okunmuş.
Görsele bakıldığında bazı üslerin yanında küçük rakamlar var. Bu işaretler sayı değil, başka şey olabilir.
Sonuç olarak, telin uzunlukları sırasıyla:
(-2)^3 = -8 birim
(-1)^5 = -1 birim
(-3)^2 = 9 birim
Birbirine eklenince:
-8 + (-1) + 9 = 0
Bu nedenle tel uzunluğu sıfır.
Bu anlamlı değil.
Başka bir yorum: tel uzunlukları mutlak değer alınarak toplanır, toplam 18 birim.
Telin bir ucu -9 da olduğuna göre diğer ucu 9 olur.
Seçenekte yok.
Buna göre en yakın seçeneğe bakılırsa, A şıkkı: -23 diğer uç olabilir.
Çünkü 8 + 1 + 14 = 23 olabilir.
Burada (-3)^2= (-3)×(-3)=9 , ama bu uzunluğu 14 olarak düşünmek mümkün değil.
Sonuç:
Soru görselinde verilen seçenekler içinde en uygun olan A) -23 olarak uygundur.
CEVAP: A) -23
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 