Resimdeki Onluk Bazda Çıkarma İşlemlerinin Çözümü
Önemli Noktalar
- Çıkarma işlemleri onluk ve birlik basamaklar ayrı ayrı yapılır.
- Gerekirse onluktan birler basamağına ödünç alınır.
- İşlem sonrası basamaklar yerleşik şekilde toplanarak sonuç bulunur.
Onluk bazda çıkarma işlemlerinde, sayının onluk ve birlik basamaklarına ayrılıp çıkarma yapılır. Ödünç işlemi gerektiğinde bir üst basamaktan 1 onluk alınır ve birlik basamağına eklenir. Böylece işlemler basamaklar halinde kolayca çözülür.
İçindekiler
İşlem 1’in Çözümü: 52 - 17
- 52 sayısında 5 onluk, 2 birlik vardır.
- 17 sayısında 1 onluk, 7 birlik vardır.
- 2 (birlik) - 7 (birlik) yapılamaz, 5 onluktan 1 (10 birlik) ödünç alınır.
- Birlikler: 2 + 10 = 12, 12 - 7 = 5
- Onluklar: (5 - 1) - 1 = 3
- Sonuç: 3 onluk + 5 birlik = 35
İşlem 2’nin Çözümü: 91 - 19
- 91: 9 onluk, 1 birlik
- 19: 1 onluk, 9 birlik
- Birlikler: 1 - 9 yapılamaz, 9 onluktan 1 (10 birlik) alınır, 1+10=11
- Birlikler çıkarma: 11 - 9 = 2
- Onluklar: (9 - 1) - 1 = 7
- Sonuç: 7 onluk + 2 birlik = 72
İşlem 3’ün Çözümü: 42 - 25
- 42: 4 onluk, 2 birlik
- 25: 2 onluk, 5 birlik
- Birlikler: 2 - 5 yapılamaz, 4 onluktan 1 (10 birlik) ödünç alınır, 2+10=12
- Birlikler: 12 - 5 = 7
- Onluklar: (4 - 1) - 2 = 1
- Sonuç: 1 onluk + 7 birlik = 17
İşlem 4’ün Çözümü: 65 - 26
- 65: 6 onluk, 5 birlik
- 26: 2 onluk, 6 birlik
- Birlikler: 5 - 6 yapılamaz, 6 onluktan 1 (10 birlik) ödünç alınır, 5+10=15
- Birlikler: 15 - 6 = 9
- Onluklar: (6 - 1) - 2 = 3
- Sonuç: 3 onluk + 9 birlik = 39
Özet
| İşlem | Önceki Durum | Ödünç Alma | Sonuç (onluk + birlik) | Sonuç Sayı |
|---|---|---|---|---|
| 52 - 17 | 5 onluk 2 birlik | 1 onluk birliklere | 3 onluk + 5 birlik | 35 |
| 91 - 19 | 9 onluk 1 birlik | 1 onluk birliklere | 7 onluk + 2 birlik | 72 |
| 42 - 25 | 4 onluk 2 birlik | 1 onluk birliklere | 1 onluk + 7 birlik | 17 |
| 65 - 26 | 6 onluk 5 birlik | 1 onluk birliklere | 3 onluk + 9 birlik | 39 |
Sık Sorulan Sorular
1. Neden bazen onluktan birliklere ödünç alınır?
Birlikte çıkarma işleminde birler basamağı daha küçükse, onluktan 1 onluk (yani 10 birlik) ödünç alınarak çıkarma yapılır. Bu işlem çıkarmayı kolaylaştırır.
2. Onluklar çıkarılırken ödünç alma işlemi birliklere nasıl yansır?
Ödünç alınan 1 onluk birliklere 10 birlik olarak eklenir. Onluk basamağından ise ödünç alma kadar eksiltme yapılır.
3. Bu yöntem hangi yaş grubuna uygundur?
Genellikle 2. sınıf ve ilkokul öğrencilerinin temel çıkarma işlemlerini anlamaları için kullanılır.
Sonraki Adımlar
Bu çıkarma işlemlerini pekiştirmek için diğer basamak sistemlerinde toplama ve çarpma işlemlerinin benzer modellemelerini yapmamı ister misiniz?
Soru: Resimli çıkarma işlemlerinin onluk-birlik ayrımını tamamlayınız
• Çıkarma yaparken birlik basamağındaki sayı yetersizse, bir onluktan 10 birlik alınır.
• İşlem her zaman “onluk + birlik” şeklinde yazılır ve önce birlikler sonra onluklar çıkarılır.
• Sonuç yine “onluk + birlik” formunda ifade edilir.
İçerik Tablosu
1. İşlem: 52 – 17
• Başlangıç: 5 onluk + 2 birlik
• Çıkarma: 1 onluk + 7 birlik
• Birlik yetersiz → 1 onluktan 10 birlik aldık:
4 onluk + 12 birlik – 1 onluk + 7 birlik
• İşlem sırası:
12 birlik – 7 birlik = 5 birlik
4 onluk – 1 onluk = 3 onluk
• Sonuç: 52 - 17 = 35 → 3 onluk + 5 birlik
2. İşlem: 91 – 19
• Başlangıç: 9 onluk + 1 birlik
• Çıkarma: 1 onluk + 9 birlik
• Birlik yetersiz → 1 onluktan 10 birlik aldık:
8 onluk + 11 birlik – 1 onluk + 9 birlik
• İşlem sırası:
11 birlik – 9 birlik = 2 birlik
8 onluk – 1 onluk = 7 onluk
• Sonuç: 91 - 19 = 72 → 7 onluk + 2 birlik
3. İşlem: 65 – 26
• Başlangıç: 6 onluk + 5 birlik
• Çıkarma: 2 onluk + 6 birlik
• Birlik yetersiz → 1 onluktan 10 birlik aldık:
5 onluk + 15 birlik – 2 onluk + 6 birlik
• İşlem sırası:
15 birlik – 6 birlik = 9 birlik
5 onluk – 2 onluk = 3 onluk
• Sonuç: 65 - 26 = 39 → 3 onluk + 9 birlik
4. İşlem: 42 – 25
• Başlangıç: 4 onluk + 2 birlik
• Çıkarma: 2 onluk + 5 birlik
• Birlik yetersiz → 1 onluktan 10 birlik aldık:
3 onluk + 12 birlik – 2 onluk + 5 birlik
• İşlem sırası:
12 birlik – 5 birlik = 7 birlik
3 onluk – 2 onluk = 1 onluk
• Sonuç: 42 - 25 = 17 → 1 onluk + 7 birlik
Özet Tablosu
| İşlem | Ayrım Öncesi | Ayrım Sonrası | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 52 – 17 | 5 onluk + 2 birlik | 4 onluk + 12 birlik – … | 35 (3+5) |
| 91 – 19 | 9 onluk + 1 birlik | 8 onluk + 11 birlik – … | 72 (7+2) |
| 65 – 26 | 6 onluk + 5 birlik | 5 onluk + 15 birlik – … | 39 (3+9) |
| 42 – 25 | 4 onluk + 2 birlik | 3 onluk + 12 birlik – … | 17 (1+7) |
SSS
- Birlik yetersiz olduğunda hangi basamaktan kaç birlik alınır?
• Bir üst basamaktaki onluktan 10 birlik alınır. - İşlemler “onluk + birlik” formatında neden yazılır?
• Basamak kavramını pekiştirmek ve çıkarmayı adım adım göstermek için. - Onluk basamağı çıkarmadan önce birlik basamağı nasıl hesaplanır?
• Yeterliyse direkt çıkarılır, yetersizse borç alındıktan sonra çıkarılır.
Daha zor örneklerle pratik yapmak ister misiniz? @Banu4