Sorunun Analizi ve Doğru Yanıtın Açıklaması
Önemli Noktalar
- Dinometreler, esneme miktarı üzerinden kuvveti ölçer.
- Aynı dinometerlere astığımız kalemlik ve ayakkabının, uzayan bölme sayıları eşitse, uygulanan kuvvetler yani ağırlıkları da aynıdır.
- Dinometrelerin konumu değişirse, uzama miktarları da değişebilir.
Kalemlik ve ayakkabı özdeş dinometrelere asıldığında uzayan bölme sayılarının aynı olması, o cisimlere etki eden ağırlık kuvvetlerinin eşit olduğunu gösterir. Ağırlık kuvveti cismin kütlesi ve yerçekimi ivmesinin çarpımıdır. Fakat ağırlık ve kütle farklı kavramlardır; burada ağırlıklardan bahsedilmektedir.
Doğru Cevap:
C) Kalemlik ve ayakkabının ağırlıkları eşittir.
Neden Diğer Şıklar Yanlış?
- A) Ayakkabının ağırlığı kalemlikten fazla olsaydı, dinometrede daha fazla uzama olurdu, ancak verilen bilgi böyle değil.
- B) Kalemliğin ağırlığının ayakkabıdan fazla olduğunu söylerse, dinometrenin uzaması daha fazla olurdu, oysa eşittir.
- D) Dinometrelerin yeri değişirse uzayan bölme sayıları farklı olabilir, ama soruda böyle bir hareketten bahsedilmemiş.
Pro İpucu: Aynı özdeş yay ve dinametrede kuvvet ne kadar büyükse yay o kadar çok uzar. Uzama eşitse, kuvvet (yani ağırlık) de eşittir.
Sonraki Adımlar
Buna benzer fizik sorularında yaylarda uzama, kuvvet ve kütle ilişkisini görmek ister misiniz?
Ya da Newton’un yasaları ve yaylı sistemler konusunda örnek soru çözümü ister misiniz?
Soru: Özdeş dinamometrelere kalemlik ve ayakkabı asıldığında uzayan bölme sayılarının aynı olduğuna göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Önemli Noktalar
- Hooke Kanunu: Uzama ile uygulanan kuvvet arasındaki ilişki F = kx bağıntısıyla verilir.
- Özdeş dinamometrelerde yay sabiti k aynıdır; aynı uzama (x) → aynı kuvvet (F).
- Dinamometrelerin ölçtüğü kuvvet, nesnelerin ağırlığıdır; bu durumda kalemlik ile ayakkabının ağırlıkları eşittir.
Doğru Cevap
Kalemlik ile ayakkabının ağırlıkları eşittir.
İçindekiler
Detaylı Açıklama
Özdeş dinamometrelerde yay sabiti k aynıdır. Dinamometreye asılan bir cisim, yayda x kadar uzama oluşturuyorsa ölçtüğü kuvvet
bağıntısına göre bulunur. Kalemlik ve ayakkabı asıldığında her iki yay da aynı miktarda uzamıştır (x). Böylece
elde edilir. Dinamometre kuvveti, cisimlerin ağırlığına eşit olduğundan kalemlik ile ayakkabının ağırlıkları da eşittir. Nesneler yer değiştirdiğinde de aynı yay sabiti ve uzama değeri geçerli kaldığı için ölçümler değişmez.
Karşılaştırma Tablosu
| Nesne | Uzama (x) | Yay Sabiti (k) | Ölçülen Kuvvet (F=kx) | Ağırlık |
|---|---|---|---|---|
| Kalemlik | x | k | kx | kx |
| Ayakkabı | x | k | kx | kx |
Özet Tablosu
| Kavram | Sonuç |
|---|---|
| Uzama | Her iki dinamometrede eşit (x) |
| Ölçülen kuvvet | F = kx → eşit kuvvet |
| Ağırlık ilişkisi | Kalemlik ağırlığı = Ayakkabı ağırlığı |
SSS
- Dinamometre tam olarak ne ölçer?
- Yayın uyguladığı geri kuvveti, cisim ağırlığına eşdeğer şekilde gösterir.
- Neden “özdeş” vurgusu önemli?
- Yay sabiti k aynı olmayan aletler farklı uzama gösterip farklı kuvvet ölçer.
- Nesneler değişik yerlerde asılsa ne olur?
- Aynı dinamometre ve cisme ait k,x değerleri sabit kaldığından ölçüm değişmez.
- Gravite ivmesi fark etseydi ne olurdu?
- g değişirse ağırlık mg değişir, uzama farklı olurdu.
Farklı yay sabitli dinamometrelerle örnek çözerek kavramı pekiştirmek ister misin?
@ahmet_sevimli