Soru No: 14
ancak tarnarnlanmast
2011’de baisar M0zesi, bu
bin S00 yilftk arkeolojik
kalntilar arasinda Cam, heykel, pişrniş toprak gibi
parçalar dikkat çekiyor.
gereksinimi karşit
2023 yılni
b
Yapmina
11 M0zede yer alan
ulaşiiması şehirde çağdaş ve bilimsel bir arkeoloji
IV. Zaman içinde çok sayida büyük boyutiu esere
müzesi ihtiyac \int doğurdu.
Medrese’de1 Cumhuriyetin iik yillarinda Afyonkarahisarin çeşitli
bölgelerinde bulunan eserler
depolanmaya başlandyM
V. Sergilenen bu buluntular yörenin tarihsel geçnişi
hakkında oldukça
önemli bilgiler sağiryor.1 biçimde sıralandığinda hangisi bastan
okrstrntms Cumie ler anlamir bir bütün
YukarIda
D)'V
cl!
dörd üncü olur?
Cevap Anahtar:B
Karışık Verilen Cümlelerle Anlamlı Bir Bütün Oluşturma
Bu tür sorularda temel amaç, cümleler arasındaki anlam akışını (kronolojik sıra veya neden-sonuç ilişkisi) bularak mantıklı bir paragraf kurmaktır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Giriş Cümlesini Belirleme
Paragrafın giriş cümlesi bağımsız olmalı ve kendisinden önce bir anlatım varmış izlenimi vermemelidir. III. cümle, “Cumhuriyet’in ilk yıllarında…” diyerek konuyu en temelden ve tarihsel başlangıçtan aldığı için ideal bir giriş cümlesidir.
- Cümle III: Cumhuriyet’in ilk yıllarında Afyonkarahisar’ın çeşitli bölgelerinde bulunan eserler Taş Medrese’de depolanmaya başlandı.
Adım 2 — Gelişme ve Neden-Sonuç İlişkisini Kurma
Eserlerin depolanması bir süre sonra yeni bir ihtiyacı doğuracaktır. IV. cümle, bu depolama sürecinin sonucunda bir müze ihtiyacı doğduğunu belirterek akışı devam ettirir.
- Cümle IV: Zaman içinde çok sayıda büyük boyutlu esere ulaşılması şehirde çağdaş ve bilimsel bir arkeoloji müzesi ihtiyacını doğurdu.
Adım 3 — Kronolojik Akışı Devam Ettirme
Müze ihtiyacı doğduktan sonra bu müzenin yapım sürecinden bahsedilmelidir. I. cümle, 2011 ve 2023 tarihlerini vererek bu sürecin nasıl tamamlandığını anlatır.
- Cümle I: Yapımına 2011’de başlanan ancak tamamlanması 2023 yılını bulan Afyonkarahisar Müzesi, bu gereksinimi karşıladı.
Adım 4 — Müze İçeriğine Geçiş
Müze tamamlandığına göre artık içindeki eserlerden bahsedebiliriz. II. cümle, müzede yer alan arkeolojik kalıntılara odaklanır.
- Cümle II: Müzede yer alan 8 bin 500 yıllık arkeolojik kalıntılar arasında cam, heykel, pişmiş toprak gibi parçalar dikkat çekiyor.
Adım 5 — Sonuç ve Değerlendirme
V. cümle, “bu buluntular” ifadesiyle bir önceki cümleye atıfta bulunur ve sergilenen eserlerin önemini belirterek paragrafı kapatır.
- Cümle V: Sergilenen bu buluntular yörenin tarihsel geçmişi hakkında oldukça önemli bilgiler sağlıyor.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması ve Sıralama
Oluşan anlamlı bütünün sıralaması şu şekildedir: III - IV - I - II - V
Soruda bizden baştan dördüncü cümle istenmektedir:
- III
- IV
- I
- II (Baştan dördüncü)
- V
Adım 7 — Son Doğrulama
Sıralama kontrol edildiğinde; Taş Medrese’de depolama (III) → Müze ihtiyacı (IV) → Müzenin tamamlanması (I) → Müze içindeki parçalar (II) → Bu parçaların önemi (V) şeklinde kusursuz bir anlam akışı olduğu görülmektedir. Baştan dördüncü cümle II numaralı cümledir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Giriş Cümlesi
- Tanım: Bir paragrafın konusunu belirleyen, kendinden önce başka bir cümleye ihtiyaç duymayan ilk cümledir.
- Bu soruda: “Cumhuriyet’in ilk yılları” ifadesi tarihsel bir başlangıç noktası sunmuştur.
2. Bağlayıcı Öğeler
- Tanım: “Bu gereksinim”, “bu buluntular” gibi ifadeler cümleleri birbirine zincirleyen halkalardır.
- Bu soruda: IV. cümledeki “müze ihtiyacı”, I. cümledeki “bu gereksinim” ile karşılanmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sadece tarihlere odaklanmak
- Yanlış: Sadece 2011 tarihini görüp I. cümleyi başa koymak.
- Doğru: “Bu gereksinim” ifadesi I. cümlenin bir sonuç cümlesi olduğunu, öncesinde bir ihtiyacın belirtilmesi gerektiğini gösterir.
- Neden: Paragrafın mantık akışı zamandan daha önceliklidir.
Bu sıralama mantığıyla ilgili benzer bir “cümle birleştirme” sorusu daha çözmek ister misin?