!Screenshot_20250315-132901|225x500 [Link Silindi]
8 kişilik bir grubun yaş ortalaması 32’dir. Bu gruptan bir kişi ayrıldığında kalan kişilerin yaş ortalaması 33 oluyor. Buna göre, gruptan ayrılan kişi kaç yaşındadır?
Cevap: Aşağıdaki adımları inceleyerek gruptan ayrılan kişinin kaç yaşında olduğunu adım adım bulalım.
Yaş Ortalaması Nedir?
Matematikte yaş ortalaması, bir gruptaki bireylerin toplam yaşlarının kişi sayısına bölünmesiyle bulunur. Bir ortalama değeri şöyle yazılabilir:
Burada
- n, toplam kişi sayısını,
- \sum x_i, tüm kişilerin yaşları toplamını,
- \bar{x} ise ortalamayı ifade eder.
Ortalama bize gruptaki her bireyin yaşının basit bir özetini verir. Ortalamada yapılan küçük değişiklikler çoğu zaman hangi bireyin nasıl bir yaş aralığında olduğunu merak etmemize neden olur. Özellikle bir kişi ayrıldığında veya eklendiğinde, ortalama bazen yükselir veya alçalır ve bu değişimden söz konusu kişinin yaşını veya ilgili verileri hesaplayabiliriz.
Gruptaki Başlangıç Verileri
Verilenler:
- Kişi sayısı: 8
- İlk ortalama yaş: 32
- Bir kişi ayrıldığında kalan kişi sayısı: 7
- Yeni ortalama yaş: 33
Aradığımız: Ayrılan kişinin yaşı.
1. Başlangıçtaki Toplam Yaş Hesabı
İlk durumda, 8 kişilik grubun yaş ortalaması 32 olduğuna göre, toplam yaş şöyle bulunur:
Hesaplayalım:
- 8 \times 32 = 256
Yani başlangıçtaki toplam yaş = 256.
2. Gruptan Ayrılan Kişiden Sonraki Toplam Yaş
Bir kişi ayrıldığında grupta 7 kişi kalır. Bu 7 kişinin yaş ortalaması 33 olarak verilmiştir. Dolayısıyla kalan kişilerin toplam yaşı şöyledir:
Hesaplayalım:
- 7 \times 33 = 231
Yani ayrıldıktan sonra kalan 7 kişinin toplam yaşı = 231.
3. Ayrılan Kişinin Yaşının Bulunması
Ayrılan kişinin yaşını bulmak için, başlangıçtaki toplam yaştan, ayrıldıktan sonra kalan kişilerin toplam yaşını çıkarırız:
Hesaplayalım:
- 256 - 231 = 25
Bu sonuç bize ayrılan kişinin 25 yaşında olduğunu göstermektedir.
Özet ve Ek Açıklamalar
Bu tür sorularda, esas mantık ortalama yaş ve toplam yaş arasındaki ilişkiden yararlanmaktır. Bir grupta ortalama bir değerin değişmesi, gruptan çıkan veya gruba eklenen kişinin (veya bazen kişilerin) bu değerin üzerinde ya da altında olup olmadığını yansıtır.
- Eğer ayrılan veya eklenen kişinin yaşı mevcut ortalamadan büyükse, ortalama değişimi yükselir ya da alçalır.
- Eğer ayrılan veya eklenen kişinin yaşı mevcut ortalamadan küçükse, ortalamada tam tersi yönde bir değişim gözlenir.
Bu soruda ortalama 32’den 33’e yükseldiği için, ayrılan kişinin yaşı ortalamanın altında (32’den daha küçük) olacağı düşünülebilirdi. Fakat tam hesaplama yaparak 25 değerine ulaştık.
Detaylı Örnek Tablo
Aşağıdaki tablo, soruda verilen ve hesapladığımız değerleri bir araya getirmektedir:
| Aşama | Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| Başlangıç Kişi Sayısı (n) | 8 | Gruptaki toplam kişi |
| Başlangıç Ortalaması (\bar{x}_{\text{ilk}}) | 32 | Başlangıçtaki ortalama yaş |
| Başlangıç Toplam Yaş (T_{\text{başlangıç}}) | 256 | 8 \times 32 |
| Ayrılma Sonrası Kişi Sayısı | 7 | Bir kişi eksilince |
| Yeni Ortalama (\bar{x}_{\text{yeni}}) | 33 | 7 kişilik grubun yeni ortalama yaşı |
| Ayrılma Sonrası Toplam Yaş (T_{\text{kalan}}) | 231 | 7 \times 33 |
| Ayrılan Kişinin Yaşı | 25 | 256 - 231 |
Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı gibi, tüm hesaplamalar basit dört işlem aracılığıyla yapılmaktadır. Bu tarz yaş ortalaması soruları, ilkokul veya ortaokul matematiğinde sıklıkla karşılaşılan konulardan biridir. Benzer soruları çözerken mutlaka toplam yaşı ve kişi sayısını değişen koşullara göre ayrı ayrı düşünmek, yeni ortalama ve yeni toplam değerlerini iyi takip etmek gerekir.
Ek Bir Örnek ve Faydalı İpuçları
Benzer bir örnek olarak, 6 kişilik bir projede ortalama yaş 30 olsun. Proje ekibine 40 yaşında bir danışman katıldığında, yeni ortalama 31’e yükselsin. Bu durumda:
- Başlangıç Toplam Yaş: 6 \times 30 = 180
- Yeni Kişi Sayısı: 7
- Yeni Toplam Yaş: 7 \times 31 = 217
- Eklenen Kişinin Yaşı: 217 - 180 = 37 (Ancak varsayımımız 40’tı, demek ki bu örnekte eklenen kişiyi 37 almasaydık… Bu tür sorularda bakış açısı önemlidir.)
Bu örnekte mantık tamamen aynı olsa da verileri doğru takip etmek önem taşır.
Sonuç
Gruptan ayrılan kişinin yaşı 25’tir. Bu tarz sorularda, toplam yaş ve ortalama yaş arasındaki ilişkiyi adım adım kullanmak, her zaman çözüme net bir şekilde ulaşmamızı sağlar. Yeter ki başlangıçtaki toplam yaş ile ayrılma ya da eklenme sonrasındaki yeni toplam yaşı doğru şekilde hesaplayalım.