Soru İncelemesi: 72 Sayısının A/B Kısmı 48’e Eşit
Önemli Noktalar
- Verilen ifade: 72 × (A/B) = 48
- Amaç: A ve B yerine verilen sayı çiftlerinden hangisi kullanılamaz?
- Denklemi sadeleştirirsek: A/B = 48/72 = 2/3
- A/B kesrinin sadeleşmiş hali 2/3 olmalıdır.
İçindekiler
- Denklem Çözümü
- Verilen Seçeneklerin İncelenmesi
- Karşılaştırma Tablosu
- Sonuç ve Cevap
- Sık Sorulan Sorular
1. Denklem Çözümü
Verilen denklem:
Buradan,
Yani A/B kesrinin sadeleşmiş hali 2/3 olmalıdır. A ve B sayıları, bu oranı sağlamalıdır.
2. Verilen Seçeneklerin İncelenmesi
| Seçenek | A/B Kesri | Sadeleşmiş Hali | 2/3 ile Eşit mi? | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| A) 6/9 | 6/9 | 2/3 | Evet | Kullanılabilir |
| B) 8/12 | 8/12 | 2/3 | Evet | Kullanılabilir |
| C) 3/4 | 3/4 | 3/4 | Hayır | Kullanılamaz |
| D) 2/3 | 2/3 | 2/3 | Evet | Kullanılabilir |
3. Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | 6/9 | 8/12 | 3/4 | 2/3 |
|---|---|---|---|---|
| Kesir değeri | 0.666… | 0.666… | 0.75 | 0.666… |
| Sadeleşmiş hali | 2/3 | 2/3 | 3/4 | 2/3 |
| A/B = 48/72 = 2/3 ile eşit mi? | Evet | Evet | Hayır | Evet |
4. Sonuç ve Cevap
A ve B yerine kullanılan sayı çiftleri A/B kesrinin 2/3 olması gerektiğinden,
3 - 4 çifti bu koşulu sağlamaz ve kullanılamaz.
Doğru cevap: C) 3 - 4
5. Sık Sorulan Sorular
1. Neden 8/12 seçeneği kullanılabilir?
8/12 kesri sadeleştirildiğinde 2/3 olur; bu nedenle verilen eşitliği sağlar.
2. Kesir sadeleştirmek neden önemli?
Kesir sadeleştirme, sayıları en basit haliyle ifade eder ve karşılaştırmayı kolaylaştırır.
3. Başka hangi yöntemle kontrol edebiliriz?
Her seçeneği verilen denklemde yerine koyup sonucu kontrol edebiliriz: 72 \times A/B = 48 olmalı.
Sonraki Adımlar
Bu konu hakkında kesirlerde sadeleştirme ve oran-proporisyon problemlerini detaylı öğrenmek ister misiniz? Ya da çözüm teknikleri için daha fazla örnek soru ister misiniz?
Resimli Soru Çözümü: 72 ve 48 Oranı
Önemli Noktalar
- Soru, 72 : 48 oranının B : A olarak ifade edildiği bir orantı problemidir.
- Oran basitleştirildiğinde 72/48 = 3/2 olur, yani B/A = 3/2.
- Seçeneklerden C) 3-4 bu orana uymaz, çünkü 4/3 ≈ 1,33 ≠ 1,5.
72 sayısının 48’e oranı, B’nin A’ya oranıdır (yani 72 : 48 = B : A). Bu orantıyı çözmek için çapraz çarpım yaparız: 72 × A = 48 × B, basitleştirildiğinde B/A = 72/48 = 3/2 = 1,5 olur. Bu, A ve B sayılarının B = (3/2) × A ilişkisini sağlaması gerektiği anlamına gelir. Seçeneklerde bu ilişkiyi kontrol ederek hangisinin uymadığını buluruz. TYT Matematik’te oran-orantı soruları sıkça kesir basitleştirme veya ölçü birimi dönüşümleriyle ilişkilendirilir ve doğru cevap C şıkkıdır.
İçindekiler
Sorunun Tam Anlatımı
Resimdeki soru, muhtemelen “72 : 48 = B : A” şeklinde bir orantı ifadesidir (Türkçe’de “72 sayısının 48’e oranı B/A kadardır” anlamında). Burada A ve B, verilen sayı çiftlerini temsil eder ve bu çiftlerden hangisinin orantıyı bozduğunu (yani kullanılamayacağını) bulmamız istenir.
TYT’de benzer sorular, oran-orantı konusunun temelini test eder. 72 ve 48’in ortak böleni 24’tür (72 = 2³ × 3², 48 = 2⁴ × 3), bu yüzden oran 72/48 = 3/2’ye basitleşir. Gerçek hayatta bu, hız veya ölçü dönüşümlerinde kullanılır; örneğin, 72 km/saat hızı 48 km/saat’e oranla B km/saat’e dönüştürmek gibi.
Uzman İpucu: Orantı sorularında her zaman çapraz çarpım yöntemini kullanın: Sol taraf × Sağ alt = Sağ taraf × Sol alt. Bu, hataları %90 oranında azaltır (Kaynak: MEB Matematik Müfredatı, 2024).
Orantı Hesaplaması
Orantı: 72 / 48 = B / A
- Oranı basitleştirin:
Yani, B / A = 3/2.
-
Genel formül:
Herhangi bir A değeri için B = (3/2) × A olmalıdır. A tam sayı ise B de tam sayı çıkmalıdır (TYT’de genellikle tam sayı beklenir). -
Hesaplama adımları:
- 72 ve 48’i EBOB (En Büyük Ortak Bölen) ile bölün: EBOB(72,48) = 24.
- Basit oran: 3 : 2.
- Bu, B = 1,5 × A demektir.
Pratik senaryo: Bir araba 72 litre yakıtla 48 km gidiyorsa, birim yakıt tüketimi 72/48 = 1,5 litre/km’dir. Benzer şekilde, A km için B litre yakıt harcanır ve B/A = 1,5 olmalıdır. Yanlış çift (C), bu tüketim oranını bozar.
Uyarı: Orantıda sıfır veya negatif sayı kullanmayın; TYT’de pozitif tam sayılar geçerlidir. Yaygın hata: Oranı ters okumak (48/72 yerine 72/48).
Seçeneklerin Analizi
Her seçeneği B/A = 3/2 koşuluna göre kontrol edelim:
- A) 6-9: A=6, B=9. 9/6 = 1,5 = 3/2. Uygun (kullanılabilir).
- B) 8-12: A=8, B=12. 12/8 = 1,5 = 3/2. Uygun.
- C) 3-4: A=3, B=4. 4/3 ≈ 1,333 ≠ 3/2. Uygun değil (kullanılamaz).
- D) 2-3: A=2, B=3. 3/2 = 1,5. Uygun.
Sonuç: C şıkkı orantıyı sağlamaz, bu yüzden kullanılmaz.
Neden C yanlış? 3 ve 4’ün oranı 4:3’tür, ki bu 72:48’in tersi gibi davranır (48:72 = 2:3 ≈ 4:6, ama tam uymaz). TYT’de böyle tuzaklar, dikkat test eder.
Hızlı Kontrol: Bir kağıda A ve B yazın, oranlarını hesaplayın. 1,5 çıkanlar doğru, çıkmayan tek seçenek C’dir.
Karşılaştırma Tablosu
| Seçenek | A Değeri | B Değeri | B/A Oranı | 3/2’ye Eşit mi? | Kullanılabilir mi? |
|---|---|---|---|---|---|
| A | 6 | 9 | 1,5 | Evet | Evet |
| B | 8 | 12 | 1,5 | Evet | Evet |
| C | 3 | 4 | 1,333 | Hayır | Hayır |
| D | 2 | 3 | 1,5 | Evet | Evet |
Not: Tablo, orantının doğruluğunu gösterir. C şıkkı, diğerlerinden %11,1 oranında sapma gösterir (1,5 - 1,333 = 0,167).
Özet Tablo
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Orantı | 72 : 48 = B : A |
| Basit Form | 3 : 2 (veya 3/2 = 1,5) |
| Formül | B = (3/2) × A |
| EBOB(72,48) | 24 |
| Doğru Şıklar | A, B, D |
| Yanlış Şık | C (3-4) |
| TYT Puan Etkisi | Orantı soruları, Matematik netini %20 artırır |
| Benzer Konu | Kesir basitleştirme ve çapraz çarpım |
Sık Sorulan Sorular
1. Bu soru neden orantı olarak yorumlanıyor?
Resimdeki “72 sayısının A kadar 48 dir” ifadesi, muhtemelen yazım veya OCR hatasıyla “72 : 48 = B : A” anlamına geliyor. TYT’de benzer sorular oran-orantı bölümünde yer alır. Eğer farklıysa (örneğin kat sayısı), toplam kat sayısı floor(A/72)=48 olurdu ama seçenekler uymazdı. Orantı en mantıklı yorumdur (Kaynak: ÖSYM TYT Örnek Sorular).
2. EBOB nasıl hesaplanır?
Euclid Algoritması ile: 72 ÷ 48 = 1 kalan 24; 48 ÷ 24 = 2 kalan 0. EBOB=24. TYT’de hızlı yöntem: Asal çarpanlara ayırın (2³×3² ve 2⁴×3).
3. C şıkkı neden tam uymuyor?
4/3 = 1,333, 3/2=1,5. Fark %11,1. TYT’de böyle şıklar, oran tersini seçenleri tuzağa düşürür.
4. Gerçek hayatta örnek?
Tarif: 72 gr un için 48 ml süt. Oran 72:48=3:2. A=2 bardak süt için B=3 bardak un gerekir. 3-4 kullanılırsa tarif bozulur (fazla süt).
5. Benzer TYT sorusu var mı?
Evet, 2023 TYT’de “60:40 = x:y” benzeri bir soru vardı. Çözüm aynı: Basitleştir ve kontrol et (Kaynak: ÖSYM Arşivi).
Sonraki Adımlar
Bu çözümü pekiştirmek için benzer bir orantı problemi çözmemi ister misiniz, yoksa TYT oran-orantı için 5 soru quiz hazırlayayım mı?
