Soru:
11/● kesrinin pay ve paydasina 5 eklendiğinde elde edilen kesir 48/87 kesrine denk olmaktadır.
Buna göre ● yerine yazılacak doğal sayıyı bulunuz
11/● kesrinin pay ve paydasına 5 eklendiğinde elde edilen kesir 48/87 kesrine denk olmaktadır. Buna göre ● yerine yazılacak doğal sayı kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Pay ve paydaya aynı sayı eklenen kesir eşitliğinde denkliği kurarak bilinmeyeni bulma.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kesirlerin eşitliği için denklem kurma
Kesrin pay ve paydasına 5 eklenince yeni kesir: \frac{11+5}{● + 5} = \frac{48}{87} olur.
Adım 2 — Denklemi yazma
Adım 3 — İçler dışlar çarpımı yapma
Adım 4 — Çarpma işlemi ve bilinmeyeni bulma
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 24
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
11/● Kesrinin Pay ve Paydasına 5 Eklendiğinde 48/87 Kesrine Denk Olması
Önemli Noktalar
- Kesin çözüm: ● yerine 24 doğal sayısı yazılmalıdır.
- Bu problem, kesir eşitliklerini çözmek için denklem kurmayı gerektirir.
- Çözüm, matematiksel doğrulukla elde edilir ve gerçek hayatta oran problemlerinde benzer yaklaşımlar kullanılır.
Sorunun cevabı: 11/x kesrinin pay ve paydasına 5 eklendiğinde elde edilen kesir 16/(x+5)'dır ve bu 48/87 kesrine eşittir. Eşitliği çözerek x’in 24 olduğunu buluruz. Bu, kesirlerin basitleştirilmesi ve çapraz çarpım yoluyla elde edilen bir sonuçtur.
İçindekiler
Tanım ve Temel Kavramlar
Kesir Eşitliği
İsim — İki kesrin eşit olması, çapraz çarpımlarının aynı sonucu vermesiyle tanımlanır. Örneğin, a/b = c/d ise ad = bc olur.
Örnek: 11/24 kesrinin pay ve paydasına 5 eklersek, 16/29 elde ederiz ve bu 48/87’ye eşittir, çünkü her ikisi de 16/29’a basitleşir.
Köken: Matematik terimi, Latince “frangere” (kırmak) kelimesinden türetilmiştir ve oranları ifade etmek için kullanılır.
Kesir eşitlikleri, günlük hayatta oranları hesaplamada kritik öneme sahiptir. Örneğin, klinik ortamda ilaç dozajı hesaplanırken veya mühendislikte malzeme oranlarında benzer denklem çözümleri uygulanır. Bu problem, ortaokul seviyesinde olmasına rağmen, temel cebir becerilerini pekiştirir ve daha karmaşık problemlere zemin hazırlar.
Uzman İpucu: Kesir problemlerinde her zaman basitleştirmeye dikkat edin; 48/87 kesri 16/29’a indirgeyerek işlemi kolaylaştırabilirsiniz.
Adım Adım Çözüm
Bu problemi çözmek için bir denklem kurup adım adım ilerleyeceğiz. Formül: Eğer (a + c)/(b + c) = d/e ise, çapraz çarpım ve sadeleştirme yöntemlerini kullanırız.
Adım 1: Denklem Kurma
Verilen: 11/x kesrinin pay ve paydasına 5 eklenince 48/87’ye eşit olur.
Böylece denklem:
veya
Adım 2: Basitleştirme
48/87 kesrini basitleştirelim: Her iki sayıyı 3’e böleriz (48 ÷ 3 = 16, 87 ÷ 3 = 29), yani 48/87 = 16/29.
Denklem şimdi:
Adım 3: Çapraz Çarpım
Eşitlikten çapraz çarpım yaparız:
16 * 29 = 16 * (x + 5)
Hesaplama: 16 * 29 = 464 (çünkü 1029=290, 629=174, toplam 290+174=464).
Yani:
464 = 16(x + 5)
Adım 4: Parantez Çözme ve Bölme
Parantezi açarız:
464 = 16x + 80
80’i diğer tarafa alırız:
464 - 80 = 16x
384 = 16x
Şimdi x’i bulmak için böleriz:
x = 384 / 16 = 24
Adım 5: Doğrulama
x = 24 ile kontrol edelim: Orijinal kesir 11/24, pay ve paydasına 5 ekleyince 16/29 olur. 48/87’yi basitleştirince de 16/29 elde ederiz, yani doğru.
Bu yöntem, kesir problemlerini çözmede güvenilir bir yaklaşımdır. Pratikte, hata yapmamak için her adımı yazmak ve basitleştirmeyi unutmamak önemlidir.
Uyarı: Çapraz çarpım yaparken sıfıra bölme hatasına dikkat edin; burada x + 5 sıfır olamaz, yani x ≠ -5, ama doğal sayı aradığımız için bu sorun değil.
Özet Tablo
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Verilen Denklem | (11 + 5)/(x + 5) = 48/87 |
| Basitleştirilmiş Denklem | 16/(x + 5) = 16/29 |
| Çözüm Adımı | Çapraz çarpım: 16 * 29 = 16 * (x + 5) |
| Hesaplama | x + 5 = 29, yani x = 24 |
| Sonuç | ● yerine 24 yazılır |
| Doğrulama | 11/24 + 5 = 16/29, 48/87 = 16/29 (eşit) |
| Genel Formül | (a + c)/(b + c) = d/e için b = (c * e / d) - c (burada a=11, c=5, d=48, e=87) |
Sık Sorulan Sorular
1. Neden kesirleri basitleştirmek gerekiyor?
Basitleştirme, hesaplamayı kolaylaştırır ve hataları azaltır. Örneğin, 48/87’yi 16/29’a indirgemek, ortak faktörleri kaldırarak işlemi hızlandırır. Matematikte, sadeleştirme her zaman ilk adım olmalı.
2. Bu tür problemlerde doğal sayı neden önemli?
Doğal sayılar (pozitif tam sayılar), kesirlerin pay ve paydalarını gerçekçi kıldığı için tercih edilir. Örneğin, negatif veya kesirli bir x, mantıksız bir kesir (örneğin negatif payda) yaratabilir, bu da fiziksel yorumlamalarda sorun çıkarır.
3. Başka benzer kesir problemleri nasıl çözülür?
Genel olarak, (a/b + c) eşitliklerini çözerken denklem kurun ve çapraz çarpım yapın. Örneğin, eğer (5/y)'e 2 eklenince 3/4’e eşitse, (5+2)/(y+2) = 3/4 denklemini çözerek y’yi bulun. Pratikle hız kazanırsınız.
4. Hata yapmamak için ne yapmalıyım?
Her adımı yazın, denklemi kontrol edin ve sonucun mantıklı olup olmadığını doğrulayın. Örneğin, burada x=24 pozitif ve doğal, bu yüzden kabul edilebilir.
Sonraki Adımlar
Bu problemi çözdük, ama başka bir matematik sorusu var mı? Örneğin, benzer bir kesir problemi mi çözmek istersiniz, yoksa bir konu hakkında daha fazla detay mı?
Bana bu cevabı Özetle
11/● Kesrinin Pay ve Paydasına 5 Eklendiğinde ● Sayısının Bulunması – Özet
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Pay ve paydaya aynı sayı eklendiğinde kesir eşitliği \frac{11+5}{●+5} = \frac{48}{87} denklemi kurulup çözülür.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Denklem Kurma
Adım 2 — Çapraz Çarpım
Adım 3 — Denklemi Çözme
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 24
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?