Soru acil

Soru 11 ve 12 çözümü: x, y, z pozitif tam sayılar


11. Soru:
x, y, z farklı pozitif tam sayılar ve
$$3x + 5y + 7z = 137$$
olduğuna göre, x + y + z toplamının en az değeri nedir?


Çözüm:

x,y,z farklı pozitif tam sayı olduğundan, en küçük olumlu tam sayılar 1,2,3,\dots şeklindedir ve x,y,z farklıdır.

Amaç: x + y + z toplamını en küçük yapmak.


Adım 1: Denkleme bakış

Denklem:
$$3x + 5y + 7z = 137$$

Burada 7z teriminin katsayısı en büyük, bu yüzden z'yi mümkün olduğunca küçük seçersek toplam daha küçük, çünkü z'nin katsayısı 7, yani değeri en çok artırır.

Öncelikle z'yi dene:

  • z=17 olursa 7 \times 17 = 119 \Rightarrow 3x + 5y = 137 -119 = 18
  • z=18 olursa 7 \times 18 = 126 \Rightarrow 3x + 5y=137-126=11
  • z=19 olursa 7 \times 19=133 \Rightarrow 3x + 5y=4 (bu çok küçük, ama 3x + 5y = 4 pozitif tam sayılar için mümkün değil, çünkü 3*1=3, 5y min 5 = 5, toplam>4)

Daha küçük z denemeleri z=16, z=15 gibi büyük olamaz, çünkü toplam azalır.

Şimdi z=17,\ 18 değerlerine bakalım.


z=17 durumu:

3x+5y=18
x,y pozitif tam sayılar ve farklılar.

Buradan 3x = 18 -5y olduğuna göre 18 - 5y pozitif ve 3’ün katı olmalı.

Şimdi y'ye bak:

  • y=1: 18-5=13 değil, 3’ün katı değil
  • y=2: 18-10=8 değil
  • y=3: 18-15=3 evet, 3’ün katı
    3x=3 \Rightarrow x=1

x=1, y=3, z=17 ve hepsi pozitif farklı tam sayılar.

Toplam: x + y + z = 1 + 3 + 17 = 21


z=18 durumu:

3x + 5y = 11

Benzer şekilde:

Deneyelim:

  • y=1: 11 - 5 =6 evet, 3x=6 \Rightarrow x=2$
    x=2, y=1, z=18
    Toplam: 2 + 1 + 18 = 21

Başka daha küçük sonuç için:

Örneğin z=16:

3x + 5y=137 - 112=25

Deneyelim:

  • y=1: 25 -5=20 evet, 3x=20 değil
  • y=2: 25-10=15 evet, 3x=15 \Rightarrow x=5$
    Toplam: 5 + 2 + 16=23 (daha büyük)

Sonuç:

En küçük toplam değeri 21 dir.

Seçeneklerde 21 varsa doğru cevap: C) 21



12. Soru:
x, y, z farklı doğal sayılar (pozitif sayılar olabilir veya doğal sayılar 0 da içerebilir, genelde KPSS’de doğal sayılar >0 kabul edilir) ve
$$7x + 5y +4z=142$$
olduğuna göre, x + y + z toplamının en çok değeri nedir?


Çözüm:

Amaç: x + y + z toplamını en çok yapmak

Burada katsayılar 7, 5, 4 ve toplam 142.

Toplamı en çok yapmak için x,y,z sayıları mümkün olduğunca büyük olmalı, ancak toplamı sağlayacaklar.

Burada, katsayısı en küçük olan z terimi 4, bu yüzden z'nin maksimum olmasını istersek toplamı artırır çünkü pak olan sayıların toplamı büyür.


Adım 1: Maksimum z değerine bak

z için:
4z \leq 142 \Rightarrow z \leq 35.5 \Rightarrow z_{\max} = 35

Diyelim ki z=35 ise,
$$7x + 5y = 142 - 4 \times 35 = 142 - 140 = 2$$

Ama 7x + 5y=2 pozitif doğal sayılarla mümkün değil.


z=34:

7x + 5y=142 - 4 \times 34 = 142 - 136 = 6

7x + 5y=6 bunu sağlayan x,y doğal sayılar olabilir mi?

  • y=0 \Rightarrow 7x = 6, mümkün değil
  • y=1 \Rightarrow 7x = 1 değil
  • y=2 \Rightarrow 7x = -4 negatif, değil

Dolayısıyla yok.


z=33:

7x + 5y = 142 - 132 = 10

Deneyelim:

7x + 5y=10

  • y=0 \Rightarrow 7x=10 hayır
  • y=1 \Rightarrow 7x=5 hayır
  • y=2 \Rightarrow 7x=0 \Rightarrow x=0

Ancak x,y,z farklı doğal sayılar ise x=0, y=2, z=33 olabilir.

Ama x=0 doğal sayı sayılır mı KPSS?'ye göre genelde doğal sayılar >0 kabul edilir. Eğer x=0 olamaz ise bu seçenek geçersiz.

Eğer 0 doğal sayı kabul edilirse devam ederiz.


z=32:

7x+5y=142 - 128=14

Deneyelim:

  • y=0 \Rightarrow 7x=14 \Rightarrow x=2
  • x=2, y=0, z=32
    0,2,32 farklı doğal sayılar, toplam: 2+0+32=34

z=31:

7x + 5y=142-124=18

Deneyelim:

  • y=0 \Rightarrow 7x=18 değil
  • y=1 \Rightarrow 7x=13 değil
  • y=2 \Rightarrow 7x=8 değil
  • y=3 \Rightarrow 7x=3 değil
  • y=4 \Rightarrow 7x = -2 negatif

Yok.


z=30:

7x + 5y=142 - 120=22

Deneyelim:

  • y=0 \Rightarrow 7x=22 olmaz
  • y=1 \Rightarrow 7x=17 hayır
  • y=2 \Rightarrow 7x=12 hayır
  • y=3 \Rightarrow 7x=7 \Rightarrow x=1$
    Güzel, x=1, y=3, z=30

Toplam: 1 + 3 + 30=34


Örnekler toplama göre:

z 7x+5y Örnek (x,y) x+y+z
30 22 (1,3) 34
32 14 (2,0) 34
33 10 (0,2) 35 veya 34*
  • x=0 sayısı doğal sayı kabul edilirse 35 olur, kabul edilmez ise 34 olur.

En büyük toplamlar 34 veya 35 çıkıyor. Şıklar arasında 35 varsa cevabımız B) 35.


Özet Tablosu

Soru No Denklem Koşullar Amaç Sonuç Doğru Şık
11 3x+5y+7z=137 x,y,z farklı pozitif tam x+y+z en az 21 C) 21
12 7x+5y+4z=142 x,y,z farklı doğal sayılar x+y+z en çok 35 (veya 34) B) 35

Sonuç:

    1. sorunun cevabı 21 (C şıkkı)
    1. sorunun cevabı 35 (B şıkkı, doğal sayı 0 kabul edilirse)

Eğer doğal sayılar 1,2,... ise 34 olabilir.


İsterseniz hesaplama sürecini detaylandırarak adım adım denklemleri çözebilirim.

@Irem_Kucuksayacigil

Bir daha anlatır mısınız