Halı Dokuma Makinesi Motif Sayısı Soru Çözümü
Önemli Noktalar
- Halı dokuma makineleri, 2’den 5’e kadar numaralandırılmıştır.
- Her makinada her 5 dakikada halı üzerindeki motif sayısı, “toplam motif sayısının kendi numara sayısı kadar katına çıktığı” belirtilmiştir.
- Dinamik uygulamada her bir adım 5 dakikalık zaman dilimini temsil eder.
- Başlangıçta her halıda 1 motif bulunmaktadır.
20 dakika sonunda 3 numaralı makinedeki motif sayısı, her 5 dakikadaki artışa göre hesaplanır. Bu artış, motif sayısının her 5 dakikada kendi makine numarası kadar katlanmasıdır.
İçindekiler
- Problemin Anlaşılması
- Motif Sayısı Hesaplama Yöntemi
- Örnek Çözüm: 3 Numaralı Makine
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Problemin Anlaşılması
Verilen bilgilerden:
- Bir halıda başlangıçta 1 motif var.
- Her makina, 5 dakikada motif sayısını, kendi numarası kadar katlıyor.
- Örneğin 3 numaralı makine için motif sayısı her 5 dakikada 3 katına çıkar (yani 1 → 3 → 9 → 27 → …).
- 20 dakika demek, 4 adet 5 dakikalık zaman dilimi var.
Uyarı: Burada dikkat edilmesi gereken nokta, ilk zamanda (0 dakika) motif sayısının 1 olduğu, daha sonra her 5 dakikada katlanma gerçekleştiğidir.
Motif Sayısı Hesaplama Yöntemi
Katlanmanın matematiksel ifadesi:
Burada;
- n = makina numarası (katlanma katsayısı),
- t = zaman dilimi sayısı (5 dakikalık aralıklarla),
- Başlangıç motif sayısı 1’dir.
20 dakika = 4 zaman dilimi olduğuna göre,
Örnek Çözüm: 3 Numaralı Makine
- Makine numarası: 3
- Zaman dilimi: 20 dakika / 5 dakika = 4 dilim
Hesaplama:
Yani, 20 dakika sonunda 3 numaralı makinedeki halı üzerindeki motif sayısı 81 olur.
Pro Tip: Bu tür problemlerde katlanma hızını “üstel fonksiyon” olarak düşünmek, çözümü kolaylaştırır.
Özet Tablo
| Süre (Dakika) | Zaman Dilimi Sayısı t | Motif Sayısı (3 Numara) = 3^t |
|---|---|---|
| 0 | 0 | 1 |
| 5 | 1 | 3 |
| 10 | 2 | 9 |
| 15 | 3 | 27 |
| 20 | 4 | 81 |
Sık Sorulan Sorular
1. Tüm makineler için 20 dakikadaki motif sayısı nasıl hesaplanır?
Her makina için formül aynı, n^4 olur. Örneğin 2 numara için 2^4=16, 5 numara için 5^4=625.
2. Motif sayısı her zaman kaçar kat artar?
Her 5 dakikada makina numarası kadar katlanır. Yani makina 4 ise her 5 dakikada 4 kat artış.
3. Başlangıç motif sayısı neden 1 kabul edildi?
Soruda başlangıçta 1 motif olduğu açıkça belirtilmiş.
4. Eğer süre 25 dakika olsaydı nasıl hesaplanırdı?
25 dakika → 5 zaman dilimi olur. Motif sayısı n^5 olur.
Sonraki Adımlar
Farklı makina numaraları ve sürelerle benzer hesaplamalar yapmak ister misiniz? Ya da motif sayısının toplam artış hızlarını ve grafiklerle karşılaştırmasını inceleyelim mi?
Soru: 3 numaralı makine 20 dakika sonunda halı üzerindeki motif sayısı kaç olur?
Önemli Noktalar
- Makine faktörü: 3 numaralı makine, her 5 dakikada motif sayısını 3 ile çarpar.
- Adım sayısı: 20 dakika ÷ 5 dakika/adım = 4 adım.
- Üslü hesap: Başlangıçta 1 motif, 4 adım sonra 3^4 ifadesiyle bulunur.
3 numaralı makine her 5 dakikada mevcut motif sayısını 3 katına çıkarır, 20 dakikada 4 adım sonunda halıda 3^4 = 81 motif bulunur.
İçindekiler
Çözüm Adımları
- Başlangıçta halıda 1 motif var.
- Her 5 dakikada bir motif sayısı, makine numarası kadar çarpılıyor.
- Toplam süre 20 dakika olduğuna göre adım sayısı:\frac{20\text{ dakika}}{5\text{ dakika/adım}} = 4\text{ adım}.
- Üslü ifadeyi kur:\text{Motif sayısı} = 1 \times 3^4 = 81.
Karşılaştırmalı Tablo
| Makine No | Adım Sayısı | Formül | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 2 | 4 | 1\times2^4 | 16 |
| 3 | 4 | 1\times3^4 | 81 |
| 4 | 4 | 1\times4^4 | 256 |
| 5 | 4 | 1\times5^4 | 625 |
Özet Tablosu
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Başlangıç motif | 1 |
| Adım süresi | 5 dakika |
| Toplam süre | 20 dakika |
| Adım sayısı | 4 |
| Üslü ifade | 3^4 |
| Final motif sayısı | 81 |
SSS
- Soru: 20 dakikada adım sayısını nasıl bulurum?
Cevap: Toplam süreyi adım süresine bölün (20 ÷ 5 = 4). - Soru: Üslü ifade neden 3^4 oldu?
Cevap: Her adımda çarpan 3, adım sayısı 4, dolayısıyla 3^4. - Soru: Başlangıçta motif sayısı farklı olsaydı?
Cevap: Formül M_0\times3^4 olurdu; buradaki M_0 başlangıç motif sayısı. - Soru: 4 numaralı makine için sonuç ne olur?
Cevap: 1\times4^4=256 motif.
Bu yöntemi kullanarak farklı makineler için de motif sayısını hesaplamak ister misiniz?
