Soner, Şahin ve İsmail’in toplam 360 t si vardır.
- Başlangıçta paraları eşittir.
- Soner parasının yarısını Şahin’e veriyor.
- Şahin 50 t sini İsmail’e veriyor.
Bu işlemler yukarıda verildiği sırada yapıldığına göre, Şahin’in son durumda kaç t si olmuştur?
A) 100
B) 130
C) 150
D) 160
E) 170
Soner, Şahin ve İsmail’in Para Paylaşımı Problemi
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Kişi Başına Düşen Başlangıç Parası: \text{Başlangıç Parası} = \frac{\text{Toplam Para}}{\text{Kişi Sayısı}}
- Adım Adım Değişim: \text{Son Para} = \text{İlk Para} + \text{Alınan Para} - \text{Verilen Para}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Başlangıçtaki Para Miktarlarını Bulma
Toplam 360\text{ ₺} para 3 kişi arasında eşit olarak paylaştırılmıştır.
\text{Kişi başı para} = \frac{360\text{ ₺}}{3} = 120\text{ ₺}
Başlangıç durumu:
- Soner: 120\text{ ₺}
- Şahin: 120\text{ ₺}
- İsmail: 120\text{ ₺}
Adım 2 — Soner’in Parasının Yarısını Şahin’e Vermesi
Soner’in parasının yarısı:
\frac{120\text{ ₺}}{2} = 60\text{ ₺}
Bu işlemden sonraki durum:
- Soner: 120\text{ ₺} - 60\text{ ₺} = 60\text{ ₺}
- Şahin: 120\text{ ₺} + 60\text{ ₺} = 180\text{ ₺}
- İsmail: 120\text{ ₺}
Adım 3 — Şahin’in İsmail’e 50\text{ ₺} Vermesi
Şahin parasından 50\text{ ₺} eksiltip İsmail’e aktarır.
- Şahin: 180\text{ ₺} - 50\text{ ₺} = 130\text{ ₺}
- İsmail: 120\text{ ₺} + 50\text{ ₺} = 170\text{ ₺}
- Soner: 60\text{ ₺}
Son Sağlama:
60\text{ ₺} + 130\text{ ₺} + 170\text{ ₺} = 360\text{ ₺}
Toplam para miktarı korunmuştur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B şıkkı (130\text{ ₺})
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Eşit Paylaşım
- Tanım: Bir bütünü belirli sayıdaki gruba veya kişiye kalansız ve eşit parçalar halinde bölme işlemidir.
- Bu problemde: 360\text{ ₺} tutarındaki toplam para 3 kişiye bölünerek herkesin 120\text{ ₺} ile başlaması sağlanmıştır.
2. Kapalı Sistemde Değer Korunumu
- Tanım: Dışarıdan para eklenmediği veya sistemden para çıkmadığı sürece iç transferler toplam miktarı değiştirmez.
- Bu problemde: Kişiler arasındaki para alışverişleri sonucunda toplam para daima 360\text{ ₺} kalmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
İşlem Sırasını ve Güncel Bakiyeyi Unutmak
- Yanlış: Şahin’in 50\text{ ₺} vermesini başlangıçtaki parası üzerinden hesaplamak (120 - 50 = 70\text{ ₺}).
- Doğru: Şahin’in son parasını bulurken, Soner’den aldığı 60\text{ ₺} eklendikten sonraki güncel bakiye olan 180\text{ ₺} üzerinden 50\text{ ₺} çıkarılmalıdır (180 - 50 = 130\text{ ₺}).
- Neden yanlış: İşlemler kronolojik sıra ile gerçekleştiğinden her adım bir önceki adımın sonucunu etkiler.
Bu soru tipini pekiştirmek için benzer bir sayı-kesir problemi çözmemi ister misin?
Şahin’in Son Durumdaki Parasının Özeti
ÖZET ÇÖZÜM ADIMLARI:
1. Başlangıç:
- 3 kişinin parası eşit olduğundan kişi başına düşen para:
\frac{360\text{ ₺}}{3} = 120\text{ ₺}
(Soner: 120\text{ ₺}, Şahin: 120\text{ ₺}, İsmail: 120\text{ ₺})
2. Birinci İşlem (Soner \rightarrow Şahin):
- Soner parasının yarısını (60\text{ ₺}) Şahin’e verir.
- Şahin’in yeni parası:
120\text{ ₺} + 60\text{ ₺} = 180\text{ ₺}
3. İkinci İşlem (Şahin \rightarrow İsmail):
- Şahin güncel parasından 50\text{ ₺}'yi İsmail’e verir.
- Şahin’in son parası:
180\text{ ₺} - 50\text{ ₺} = 130\text{ ₺}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B şıkkı (130\text{ ₺})
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Bu tarz adım adım bakiye takibi gerektiren benzer bir pratik sorusu çözmek ister misin?