Son 5 Yitin TYT ve MSU Haritalı Sorula
haritada beş yer numaralandırilarak
Agagidaki
gostoriiştir
Bu yerlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
A Inumaralı yerde 21 Haziran’da gece süresi gündüz
süresinden daha kısadır.
numaralı yerden daha kisadır.
arasindaki süre farkı diğerierine göre daha azdir.
D IV numaralı 1 yerde 21 Aralık’tan sonra gündüz
Sürełeri uzamaya başlar.
dlgerlerinden daha uzundur.
(2021-TYT)
Son 5 Yılın TYT Coğrafya Haritalı Soru Analizi
2021-TYT sınavında çıkan bu soruda, dünya haritası üzerinde numaralandırılmış beş farklı noktanın coğrafi konumları ve bu konumların mevsimsel/günlük değişimleri üzerindeki etkileri sorgulanmaktadır.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Seçenek A’nın Analizi
I numaralı yer (Kuzey Amerika’nın batısı) Kuzey Yarım Küre’dedir. 21 Haziran’da Kuzey Yarım Küre’de en uzun gündüz yaşanır. Dolayısıyla gündüz süresi gece süresinden uzundur, yani gece süresi gündüzden daha kısadır. Bu ifade doğrudur.
Adım 2 — Seçenek B’nin Analizi
II numaralı yer (Güney Amerika’nın güneyi) Güney Yarım Küre’dedir. III numaralı yer ise Ekvator’a yakındır. 21 Haziran’da Güney Yarım Küre kış mevsimini yaşar ve güneye gidildikçe gündüz süresi kısalır. Bu nedenle II numaralı yerde gündüz süresi III numaralı yerden daha kısadır. Bu ifade doğrudur.
Adım 3 — Seçenek C’nin Analizi
III numaralı yer Ekvator çizgisi üzerindedir (Afrika’nın orta kesimi). Ekvator’da yıl boyunca gece ve gündüz süreleri birbirine eşittir (12 saat gece, 12 saat gündüz). Bu nedenle gece-gündüz süre farkı en az buradadır. Bu ifade doğrudur.
Adım 4 — Seçenek D’nin Analizi
IV numaralı yer (Asya’nın iç kesimleri) Kuzey Yarım Küre’dedir. Kuzey Yarım Küre’de 21 Aralık en kısa gündüzün yaşandığı tarihtir. Bu tarihten itibaren gündüzler uzamaya başlar. Bu ifade doğrudur.
Adım 5 — Seçenek E’nin Analizi
V numaralı yer (Rusya/Sibirya bölgesi) Kuzey Yarım Küre’dedir. Ancak 21 Mart tarihi ekinoks tarihidir. Ekinoks tarihlerinde (21 Mart ve 23 Eylül) dünyanın her yerinde gece ve gündüz süreleri eşittir (12 saat gece, 12 saat gündüz). V numaralı yerin gündüz süresinin diğerlerinden uzun olması imkansızdır; çünkü tüm dünyada süreler eşittir. Bu ifade yanlıştır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Kuzey Yarım Küre 21 Haziran (Doğru)- B. Güney Yarım Küre 21 Haziran (Doğru)
- C. Ekvator Farkın Azlığı (Doğru)
- D. 21 Aralık Sonrası Gündüz Uzaması (Doğru)
E. 21 Mart’ta Gündüz Süresi Farkı (Yanlış - Eşit olmalı)
Adım 7 — Son Doğrulama
Ekinoks tarihlerinde güneş ışınları Ekvator’a dik gelir ve aydınlanma çemberi kutuplardan geçer. Bu durum, enlem fark etmeksizin tüm dünyada 12 saat gündüz yaşanmasını sağlar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] E seçeneği (V numaralı yerde 21 Mart’ta gündüz süresi diğerlerinden daha uzundur.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Ekinoks (21 Mart - 23 Eylül)
- [Tanım:] Güneş ışınlarının Ekvator’a dik geldiği tarihlerdir.
- [Bu problemde:] V numaralı yerin gündüz süresinin diğerlerinden farklı olamayacağını, çünkü tüm dünyada eşitlik (12-12) olduğunu kanıtlar.
2. Aydınlanma Süresi ve Enlem
- [Tanım:] Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe gece-gündüz süre farkı artar.
- [Bu problemde:] III numaralı noktanın farkının neden en az olduğunu açıklar.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Tarihleri Karıştırmak
- [Yanlış:] 21 Mart’ta Kuzey’de gündüzlerin daha uzun olduğunu sanmak.
- [Doğru:] 21 Mart’ta sadece eşitlik vardır; 21 Mart’tan sonra Kuzey’de gündüzler geceden uzun olmaya başlar.
- [Neden yanlış:] Ekinoks anı ile ekinoks sonrası süreci birbirine karıştırmak soruyu hatalı çözmenize neden olur.
Dünya’nın yıllık hareketi ve aydınlanma süreleri ile ilgili başka bir harita sorusu çözmemi ister misin?