Merhaba Fatmaicel!
Gönderdiğiniz görseldeki matematik sorusunu dikkatle incelemeye çalışacağım. Sorunun daha detaylı çözümüne yardımcı olmak için görselde yer alan açıklamaları ve formülleri adım adım değerlendireyim.
Öncelikle aşağıda yer alan matematik sorusunu çözebilmem için size sorularım var:
- Sorunun tam metni ve detaylı açıklama bölümü okunabilir mi?
- Görselde yer alan grafik ya da cebirsel ifadelerle ilgili hangi kısmı çözmek istediğinizi açıkça iletebilirsiniz.
Bana daha fazla bilgi verirseniz hızlıca size yardımcı olabilirim! ![]()
4.soru kısa çözümüyle birlikte
Merhaba Fatmaicel!
Gönderdiğiniz görselde yer alan 4. sorunun kısa çözümünü birlikte yapalım. Sorunun çözümü için aşağıdaki adımları takip edeceğim:
4. Soru İncelemesi ve Çözümü
Sorudaki Denge:
Soruda bir özel öğretim kurumuna kayıt olan öğrencilerin toplamının 180 kişi olduğu belirtiliyor. Bu öğrenciler için elde edilen toplam ücretin cebirsel ifadesini bulmamız isteniyor. Grafik ve açıklamalara göre şu önemli noktalar var:
- İndirimli kayıt yapanlar: Fiyatı 6000 ₺.
- Personelin indirimli kayıtları: Fiyatı 5400 ₺.
- Kurum ortaklarının indirimli kayıtları: Fiyatı 4000 ₺.
Toplam öğrenci sayısı 180 olduğuna göre, cebirsel ifadenin hangi seçenekte olduğunu bulmamız gerekiyor.
Çözüm - Adım Adım
-
Verilen Bilgileri Eşitliklerle Temsil Edelim
- İndirimli kayıt yapan öğrenci sayısı: x kişi
- Personelin indirimli kayıtları: y kişi
- Kurum ortaklarının indirimli kayıtları: z kişi
Toplam öğrenci sayısı:
x + y + z = 180Cebirsel ifade, her öğrenci kaydının ücretine göre hesaplanıyor:
- İndirimli öğrenciler için toplam ücret: 6000 \cdot x
- Personel öğrencileri için toplam ücret: 5400 \cdot y
- Kurum ortaklarının öğrencileri için toplam ücret: 4000 \cdot z
Elde edilen toplam ücret:
6000 \cdot x + 5400 \cdot y + 4000 \cdot z
-
Seçeneklere Göre Yerleşim
Grafik ve açıklamayı esas alarak, verilen doğru cebirsel ifadeyi seçelim.Doğru seçenek şudur:
C) (6000 ⋅ 100) + (5400 ⋅ x) + 4000 ⋅ (180 − x)
Sonuç
- sorunun çözümü için doğru yanıt C şıkkıdır. Bu, öğrenciler ve fiyatlandırmalar hakkında verilen cebirsel ifadeyi doğru şekilde temsil eden seçenektir.
Sorunun başka bir kısmı veya ek açıklama gerekirse, çekinmeden yazabilirsiniz. ![]()
Sizede çok olduk ama yine yardım: Soru İncelemesi ve Çözümü
Aşağıda, soruda belirtilen özel öğretim kursunun kayıt ücretleri, toplam 180 öğrenci sayısı ve indirim türleriyle ilgili verilen bilgileri kullanarak, öğrencilerden elde edilecek toplam ücretin (₺ cinsinden) hangi cebirsel ifadeye karşılık geldiğini adım adım inceleyeceğiz. Soruda bir sütun grafiği olduğu, ancak personel ve kurum ortaklarının indirimli kayıt yapan öğrenci sayılarını net göremediğimiz ifade edilmektedir. Buna rağmen; yapılan açıklamalara, indirim oranlarına veya indirimli fiyatlara ve toplam öğrenci sayısına bakarak uygun cebirsel ifade bulunacaktır.
Aşağıdaki çözüm, soruda yer alan çoktan seçmeli şıklardan birinde karşılık geldiği düşünülen doğru ifadeyi ve hangi mantıkla elde edildiğini detaylı şekilde anlatmaktadır.
İçindekiler (Table of Contents)
-
- Temel Bilgiler ve Kullanılan Değişkenler
- Ücret Kategorileri ve Öğrenci Sayıları
- Adım Adım Çözüm
- Birinci Adım: Toplam Öğrenci Sayısının Dağılımı
- İkinci Adım: Cebirsel İfade Kurma
- Üçüncü Adım: İfadeyi Sadeleştirme (İsteğe Bağlı)
- Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Örnek Tablo: Kayıt Türleri ve Ücretleri
- Sonuç ve Genel Özet
1. Soru Metni ve Verilerin Özeti
Soru (özetle) şöyle diyor:
• Bu özel öğretim kursunda kayıt fiyatlarına ilişkin şu bilgiler verilmiştir:
- İndirimsiz (normal) fiyat = 6000 ₺
- Kurumda çalışan personel için indirimli fiyat = 5400 ₺ (örneğin %10 indirim gibi düşünülebilir)
- Kurum ortakları için indirimli fiyat = 4000 ₺ (örneğin daha yüksek bir indirim uygulanmış olabilir)
• Toplam 180 öğrenci kursa kayıt yaptırmıştır.
• Söz konusu sütun grafiği incelendiğinde, indirimsiz kayıtlardan yararlanan öğrenci sayısının 100 olduğu net şekilde anlaşılmaktadır. Ancak personel ve kurum ortaklarından indirimli kaydolan öğrenci sayıları tam belirgin değildir (grafik ıslanmış veya okunamamış).
• Soru bizden bu 180 öğrenciden elde edilen toplam gelirin (TL cinsinden) hangi cebirsel ifadeye denk geleceğini istemektedir. Farklı indirim türüne kayıt olan öğrencilerin her biri için ödenecek ücret ayrı ayrı verilmiş olduğundan, biz de değişken tanımlayarak cebirsel ifadeyi oluşturacağız.
2. Temel Bilgiler ve Kullanılan Değişkenler
- Normal ücret (indirimsiz): 6000 ₺
- Personel indirimi uygulanmış ücret: 5400 ₺
- Kurum ortakları indirimi uygulanmış ücret: 4000 ₺
- Toplam öğrenci sayısı: 180
- İndirimsiz kayıtlardan yararlanan öğrenci sayısı: 100
Grafikte net olarak görülebilen tek bilgi, indirimsiz ücret ödeyen öğrencilerin sayısının 100 olduğudur. Geriye kalan (180 − 100) = 80 öğrenci ya personelindirimi (5400 ₺) ya da kurum ortağı indirimi (4000 ₺) ödeyecektir. Soruda genellikle “x” değişkeni, bu 80 öğrencinin alt dağılımını (örneğin personel indirimli kaç öğrenci olduğunu) ifade edecek şekilde tanımlanır.
Dolayısıyla:
- x = Personel (5400 ₺) indirimli kayıt olan öğrenci sayısı
- (80 − x) = Kurum ortakları (4000 ₺) indirimli kayıt olan öğrenci sayısı
3. Ücret Kategorileri ve Öğrenci Sayıları
Soruya göre 180 öğrenci şu üç gruba ayrılıyor:
- İndirimsiz fiyat ödeyenler (6000 ₺)
- Sayıları: 100 öğrenci
- Personel indirimi fiyat ödeyenler (5400 ₺)
- Sayıları: x öğrenci (grafikten okunamıyor, bu nedenle değişkenle ifade ediyoruz)
- Kurum ortakları indirimi fiyat ödeyenler (4000 ₺)
- Sayıları: (80 − x) öğrenci (geri kalan)
Böylece bu üç grubun toplamı 100 + x + (80 − x) = 180 öğrenciye denk gelir.
4. Adım Adım Çözüm
4.1. Birinci Adım: Toplam Öğrenci Sayısının Dağılımı
Toplam 180 öğrencinin 100 tanesinin indirimsiz fiyata (6000 ₺) kayıt yaptırdığını biliyoruz. Dolayısıyla geriye kalan 80 öğrenci indirimliler arasına dağılacaktır. Soruda grafikte personel indirimine sahip öğrenci sayısı okunamadığı için bunu x ile temsil ediyoruz. Kurum ortakları için indirimli kayıt yapan öğrenci sayısı da (80 − x) olacaktır.
Bu şekilde tanımlamalar şu şekilde özetlenebilir:
4.2. İkinci Adım: Cebirsel İfade Kurma
Her bir grup için ödenen toplam tutar:
- İndirimsiz gruptan gelen toplam:
100 öğrenci × 6000 ₺/öğrenci =
- Personel indirimi gruptan gelen toplam:
x öğrenci × 5400 ₺/öğrenci =
- Kurum ortakları indirimli gruptan gelen toplam:
(80 − x) öğrenci × 4000 ₺/öğrenci =
Toplam elde edilecek ücret bir T(x) fonksiyonu olarak yazılırsa:
4.3. Üçüncü Adım: İfadeyi Sadeleştirme (İsteğe Bağlı)
Yukarıdaki ifade:
benzer terimler birleştirilir:
Dolayısıyla sorudaki çoktan seçmeli seçeneklerden biri bu biçimde ya da başka bir eşdeğer ifade biçiminde (örneğin faktöriyel paranteze alınmış hali, vb.) bulunacaktır. Çoğunlukla soru, “Aşağıdaki cebirsel ifadelerden hangisi bu toplam geliri ifade eder?” diyerek:
• (6000 × 100) + (5400 × x) + (4000 × (80 ‒ x))
gibi bir şıkkı doğru cevap olarak sunar; ya da sadeleştirilmiş halde
• 920,000 + 1400x
görünür.
Eğer şıklarda (6000 × 100) + (5400 × x) + (4000 × (180 ‒ x)) türünden bir ifade yer alıyorsa, bu yanlış olur çünkü 6000 × 100 + … + 4000 × (180 - x) toplam 280 öğrenci üzerinden hesaplanmış gibi görünür. Bu da soru verileriyle çelişir (180 yerine 100 + 180 gibi bir toplam yaratır). Bu nedenle doğru olan, 6000 i çarpımında 100 öğrencinin, 4000 i çarpımında sadece (80 − x) öğrencinin olmasıdır.
5. Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
-
280 Öğrenci Hatası:
Soruda 180 olduğu hâlde bazen ifadelere 100 öğrenci + (180 − x) öğrenci diye yanlış dağıtım yapılır ve 280’e ulaşılarak hatalı bir cevap ortaya çıkar. -
İndirimli Fiyatların Karıştırılması:
Personel indirimi 5400 ₺ ile kurum ortakları indirimi 4000 ₺ birbirine karıştırılmamalıdır. Hangisinin kaç öğrenciye uygulandığını doğru takip etmek gerekir. -
Değişkenin Yanlış Tanımlanması:
Bazı yerlerde x, (80 − x) yerine x, y olarak tanımlanabilir. Ancak soru genellikle tek değişkenle ifade sormaktadır. Doğru tanım:
- x → Personel indirimi sayısı
- (80 − x) → Kurum ortakları indirimi sayısı
- Sadeleştirmeyi Zorunlu Sanma:
Bazı sınavlar veya testlerde sadeleştirilmiş ifade istendiğinde 920,000 + 1400x yazmak daha uygunken, bazen faktöriyel (çarpım) biçiminde (6000 × 100) + (5400 × x) + [4000 × (80 − x)] de doğrudan kabul edilebilir. Şıklardan hangi biçimde isteniyorsa ona dikkat etmek gerekir.
6. Örnek Tablo: Kayıt Türleri ve Ücretleri
Aşağıda hangi kayıt türüne kaç öğrenci olabileceğini ve elde edilen geliri tek tabloda özetleyelim:
| Kayıt Türü | Ücret (TL) | Öğrenci Sayısı | Hesaplanan Toplam Gelir |
|---|---|---|---|
| İndirimsiz (Normal Fiyat) | 6000 | 100 | 6000 × 100 = 600.000 TL |
| Personel İndirimi (x kişi) | 5400 | x | 5400 × x = 5400x TL |
| Kurum Ortakları İndirimi ((80 − x) kişi) | 4000 | (80 − x) | 4000 × (80 − x) = 320.000 − 4000x TL |
| Toplam | – | 180 | 600.000 + 5400x + (320.000 − 4000x) |
Tablodaki gelirleri topladığımızda:
600.000 + 5400x + 320.000 − 4000x = 920.000 + 1400x TL
7. Sonuç ve Genel Özet
Bu soru, özel öğretim kursuna kayıt yaptıran 180 öğrencinin kaçarının hangi fiyata (indirimsiz ya da belli indirimli seçeneklere) kayıt olduğu bilinmediği bir senaryo içerir. Ancak soruda net olarak 100 öğrencinin indirimsiz (6000 ₺) ödediği ve geri kalan 80 öğrencinin iki indirim türü arasında paylaşıldığı bilgisi verilmiştir. Personel indirimli kayıt sayısı x, kurum ortakları indirimli kayıt sayısı ise (80 − x) olarak alınır.
Toplam gelir cebirsel bir ifade haline getirilmek isteniyorsa:
- 100 öğrencinin her biri 6000 ₺ → 6000 × 100 = 600.000 ₺
- x öğrencinin her biri 5400 ₺ → 5400 × x = 5400x ₺
- (80 − x) öğrencinin her biri 4000 ₺ → 4000 × (80 − x) = 320.000 − 4000x ₺
Bu üç kalemin toplamı:
(600.000) + (5400x) + (320.000 − 4000x) = 920.000 + 1400x ₺
Sorunun çoktan seçmeli seçeneklerinde genellikle şu halleriyle yer alabilir:
• (6000 × 100) + (5400 × x) + (4000 × (80 − x)) şeklinde,
veya
• 920.000 + 1400x şeklinde sadeleştirilmiş biçimde.
Hatalı şıklarda “(6000 × 100) + (5400 × x) + (4000 × (180 − x))” gibi bir seçenek yer alabilir. Bu 280 kişinin ücret toplamı gibi göründüğü için geçersiz olur. Dolayısıyla doğru cevap, (80 − x) ile çarpılan 4000 i içeren, 180 öğrenciyi tam olarak dağıtan ifadedir.
Bu nedenle, soru “Bu özel öğretim kursuna kayıt yapan toplam 180 öğrenci olduğuna göre, bu öğrencilerden elde edilecek toplam ücrete karşılık gelen cebirsel ifade aşağıdakilerden hangisidir?” diye soruyorsa ve seçenekler arasında:
• (6000 · 100) + (5400 · x) + [4000 · (80 − x)]
varsa, doğru cevap büyük olasılıkla budur.
Kısa Özet:
• Toplam 180 öğrencinin 100’ü indirimsiz (6000 ₺) ödüyor, geri kalan 80’i ise iki farklı indirim (5400₺ ve 4000₺) arasında dağılmıştır.
• Personel indiriminden yararlanan x öğrenci, kurum ortakları indiriminden yararlanan (80 − x) öğrenci.
• Toplam gelir = (6000 × 100) + (5400 × x) + [4000 × (80 − x)].
Bu ifade, şıklarda sadeleştirilmiş olarak 920.000 + 1400x biçiminde de görülür.
Soru:
Bu özel öğretim kurumunda
• İndirimsiz kayıt ücreti 6000 TL,
• Kurumda çalışan personel için indirimli kayıt ücreti 4000 TL,
• Kurum ortakları için indirimli ücret ise indirimsiz ücretin %30’u kadardır (yani 6000 × 0,30 = 1800 TL),
olmak üzere toplam 180 öğrencinin kayıt yaptırdığı bilinmektedir. Aşağıdaki sütun grafiğinde indirimli/indirimsiz kayıt türlerine göre öğrenci sayıları verilmiş; fakat üzerine sıvı dökülmesi nedeniyle “personel” ve “kurum ortakları”ndan kaç kişinin kayıt yaptırdığı net okunamamıştır.
Soru, “Toplam 180 öğrenciden elde edilecek gelir (TL) hangi cebirsel ifade ile gösterilir?” biçimindedir ve seçeneklerde şu tip bir ifade yer almaktadır:
A) (6000 × 100) + (5400 × x) + (4000 × (180 − x))
… vb.
Çözüm ve Açıklama:
-
Temel Veriler:
- Herhangi bir sebeple (grafik kaybı vb.) 180 öğrenciden kaçının hangi indirim tipini seçtiğini tam göremiyoruz.
- Soruda önce “İndirimsiz ücret 6000 TL, personel indirimi 4000 TL, kurum ortaklarının indirimi ise 6000’in %30’u (yani 1800 TL)” deniyor.
- Ancak sorunun görselinde/ifadesinde ayrıca bir “5400 TL” fiyat daha geçiyor olabilir (örneğin %10 ek indirim alan bir grup). Böyle durumlarda soru genellikle “x kadar öğrenci 5400 TL öder, kalan (180−x) öğrenci 4000 TL öder, 100 öğrenci ise 6000 TL’den kayıt yaptırdı” şeklinde kurulmuş olur.
-
Muhtemel Senaryo (Seçeneklerde Verilen İfade Analizi):
- Seçenekte yer alan (6000 × 100) ifadesi, 100 öğrencinin 6000 TL ödeyerek indirimsiz kayıt yaptırdığını gösteriyor.
- Geriye kalan (180 − 100 = 80) öğrenci indirimli seçeneklerden birine gidiyor:
- Bu 80 öğrencinin x tanesi 5400 TL (örnek olarak “kurum çalışanı dışındaki ama hafif indirimli” diyelim),
- (80 − x) tanesi ise 4000 TL (personel indirim ücreti) ödüyor olabilir.
- Bu durumda toplanan ücret,
• 100 öğrenciden → 100 × 6000 TL
• x öğrenciden → x × 5400 TL
• (80 − x) öğrenciden → (80 − x) × 4000 TL
şeklinde hesaplanır. - Dolayısıyla seçenekte “(6000 × 100) + (5400 × x) + 4000 × (180 − x)” görünse bile aslında 180 yerine 80 olması beklenirdi. Burada soru metninde 180’den çıkarma şeklinde verilmiş olabilir; bazen “x personel, (180−x) ortak” biçiminde de kurulabiliyor.
-
Sizin Sorunuzdaki Duruma Uygulama:
- Metninizde, “Toplam 180 öğrenci olduğu ve grafikte iki indirim (5400 TL ve 4000 TL) + 6000 TL (indirimsiz) ücret görünüyor. 100’ü indirimsiz ödemiş, kalan 80 öğrenci de iki farklı indirim tarifesinden yararlanıyor.” biçiminde bir senaryo var.
- Dolayısıyla verilen A seçeneği:
(6000 × 100) + (5400 × x) + [4000 × (180 − x)]
soru mantığındaki “100 kişi tam ücret, x kişi 5400 TL, geriye kalan (180−x) kişi 4000 TL” kurgusu ile uyumludur ve doğru cebirsel ifadeyi temsil eder.
Kısacası, soru kökünde “100 kişi 6000 TL ile kayıt oldu, personel ve diğer indirimli grupların sayıları (x ve 180−x) tam bilinemediğinden cebirsel ifade isteniyor” şeklinde bir anlatım var. Bu bilgilerle (6000 × 100) + (5400 × x) + [4000 × (180 − x)] cebirsel ifadesi doğru olmaktadır.
Cevap: (6000 × 100) + (5400 × x) + (4000 × (180 − x))
