Sira Sizde 2
doğal gz abonesl olan üçüncü Dlke
2022 yılı sonu itibanyla Türkiye, Avrupa genelinde
olmuştur. Listenin ilk sirasinda taya ve miona ulasniştir, Bu sayi biroysel anae
ida Almanva ver almaktadır. Türkiye’de 202:
yili sonu iioariyla e dtte biioe karsilık oelmmektedir, Olkemizde bir ailenin ortalama 3 kişiden
olustuðu kabul edilirse birçok evde doğal gaz kullanildiğı söylenebil
Bu
doonutuda soulabilecek: sorulardan biri de “Nüfus artiş hiz (96) ile kullanılan doğal gaz mik\tan (m)
arasında bir illşki var midır?
9” sorusudur.
göre bu soruvu istatistiksel araştırma sorularında olması gereken ölçütieri göz önün-
de bulundurarak inceleylniz. Cevaplarınızı nedenleriyle boş birakilan yerlere yazıniz
Araştarme Sorusu Ölçütleri
Araştırma sorusunur
amacı
açk midir?
Sorunun llgili Ölçütü Karşilayıp Karşilamnadiğına Dair Fikirleriniz
Soru araştimaya değer midir?
ligienilen grup (evren) açıkça
görilmekte midir?
Değişkenler açıkça
görülmekte midir?
Araştırma sorusu veri toplanarak
cevaplanabilir mi?
Araştirma sorusu değişebilirliği
yansitmakta midır?
Odaklanlan grup, araştrma yapilma
sina imkân vermekte midir?
Araştrma sorusu nicel veri toplamay
gerektirir mi?
Sıra Sizde 2: İstatistiksel Araştırma Sorusu Ölçütleri İncelemesi
İncelenen araştırma sorusu: “Nüfus artış hızı (%) ile kullanılan doğal gaz miktarı (\text{m}^3) arasında bir ilişki var mıdır?”
Aşağıda, sorunun istatistiksel araştırma kriterlerine uygunluğu adım adım incelenmiş ve çalışma tablosuna yazılabilecek gerekçeli açıklamalar sunulmuştur.
Araştırma Sorusu Değerlendirme Tablosu
| Araştırma Sorusu Ölçütleri | Sorunun İlgili Ölçütü Karşılayıp Karşılamadığına Dair Fikirleriniz (Gerekçeli Yanıtlar) |
|---|---|
| Araştırma sorusunun amacı açık mıdır? | Evet, açıktır. Çünkü nüfus artış hızı ile tüketilen doğal gaz miktarı arasındaki ilişkinin (korelasyonun) yönünü ve derecesini belirlemeyi net bir şekilde hedeflemektedir. |
| Soru araştırmaya değer midir? | Evet, araştırmaya değerdir. Enerji yönetimi, altyapı planlaması ve gelecekteki enerji tüketim tahminleri açısından toplumsal ve ekonomik fayda sağlayan önemli bir konudur. |
| İlgilenilen grup (evren) açıkça görülmekte midir? | Kısmen / Hayır. Soruda coğrafi alan veya zaman dilimi (örneğin Türkiye genelinde mi, iller bazında mı, hangi yıllar arasında mı?) net olarak belirtilmemiştir. Evrenin sınırlanması gerekir. |
| Değişkenler açıkça görülmekte midir? | Evet, açıkça görülmektedir. İki temel değişken vardır: Birinci değişken “Nüfus artış hızı (%)”, ikinci değişken ise **“Kullanılan doğal gaz miktarı (\text{m}^3)”**dir. |
| Araştırma sorusu veri toplanarak cevaplanabilir mi? | Evet, cevaplanabilir. TÜİK (nüfus verileri) ve EPDK / BOTAŞ (doğal gaz tüketim verileri) gibi resmi kurumlardan sayısal veri toplanarak analiz yapılabilir. |
| Araştırma sorusu değişebilirliği yansıtmakta mıdır? | Evet, yansıtmaktadır. Hem nüfus artış hızı hem de doğal gaz kullanım miktarı zamana, bölgelere ve şehirlere göre farklılık (değişebilirlik) gösterir. |
| Odaklanılan grup, araştırma yapılmasına imkân vermekte midir? | Evet, imkân vermektedir. Doğal gaz abonelik ve tüketim istatistikleri ile nüfus verileri kamuya açık, kayıtlı ve erişilebilir verilerdir. |
| Araştırma sorusu nicel veri toplamayı gerektirir mi? | Evet, nicel veri gerektirir. Nüfus artış oranı yüzde (%) ve gaz tüketimi metreküp (\text{m}^3) cinsinden ölçülebilir sayısal (nicel) değerlerdir. |
TEMEL KAVRAMLAR:
1. İstatistiksel Araştırma Sorusu
- Tanım: Tek bir cevabı olmayan, değişebilirlik (farklılık) içeren ve veri toplanarak cevaplandırılabilen sorulardır.
- Bu problemde: Nüfus ile enerji tüketimi gibi değişebilen iki nicel değişken arasındaki ilişki incelenmiştir.
2. Değişken ve Evren
- Tanım: Değişken, gruptan gruba veya zamana göre farklı değerler alabilen özelliklerdir. Evren ise araştırmanın kapsadığı tüm sınırdır.
- Bu problemde: Değişkenler somutlaştırılmış ancak evrenin kapsamı (ülke, bölge veya yıl aralığı) tam netleştirilmelidir.
İstatistiksel araştırma sorularının iyileştirilmesi veya bu soru için hipotez oluşturma adımlarıyla devam etmemi ister misin?