Sınırlı bir alanda yaşayan memeli bir hayvan türünün yoğunluğunun artmasına bağlı olarak
I. doğum oranının azalması,
II. kaynaklar için tür içi rekabetin artması,
III. birey başına düşen besin miktarının azalması
durumlarından hangileri beklenir?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Popülasyon Ekolojisinde Yoğunluğa Bağlı Çevre Direnci ve Popülasyon Dinamikleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Popülasyon yoğunluğu, belirli bir alandaki birey sayısı olup taşıma kapasitesine yaklaştıkça çevre direnci artar; bu durum besin kıtlığı ve strese yol açarak tür içi rekabeti artırırken üreme verimini (doğum oranını) düşürür.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Sınırlı bir yaşam alanında birey sayısının (yoğunluğun) artması şu sonuçları doğurur:
- I. Doğum oranının azalması: Alanın daralması, stres, hormonal değişimler ve yetersiz beslenme sonucu bireylerin üreme başarısı düşer ve doğum oranı azalır (Doğru).
- II. Kaynaklar için tür içi rekabetin artması: Besin, barınak ve eş gibi sınırlı kaynakları paylaşmak zorunda kalan aynı türe ait bireyler arasında tür içi rekabet şiddetlenir (Doğru).
- III. Birey başına düşen besin miktarının azalması: Ortamdaki toplam besin miktarı sınırlı olduğundan, artan birey sayısı nedeniyle kişi başına düşen pay azalır (Doğru).
Verilen öncüllerin tümü popülasyon yoğunluğunun artmasıyla ortaya çıkan doğal sonuçlardır.
CEVAP: E) I, II ve III
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Popülasyonun büyümesini sınırlandıran yoğunluğa bağlı faktörler (besin yetersizliği, rekabet, salgın hastalıklar, parazitler), popülasyon dengesini korumak için doğum oranını düşürüp ölüm oranını artırarak popülasyonun taşıma kapasitesini aşmasını engeller.