- Aşağıdakilerden hangisinin Osmanlı Devleti’nin
sinırlarının genişlemesine bağlı olarak ortaya
çıktiğı savunulamaz?
A) Yönetici ihtiyacının artması
B) Çok ulusluluk özeliğinin kazanılması
c) Merkeziyetçiliğe önem verilmesi
D) Ü; kitada egemenlik kurulması
E) Gelir - gider dengesinin değişmesi
Osmanlı Devleti’nin Sınırlarının Genişlemesinin Sonuçları
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
- A) Yönetici ihtiyacının artması: Sınırların genişlemesiyle birlikte yeni eyaletler, sancaklar ve kazalar kurulmuştur. Bu birimlerin idaresi için beylerbeyi, sancakbeyi ve kadı gibi üst ve yerel düzeyde yönetici ihtiyacı doğal olarak artmıştır. (Doğrudan bir sonuçtur)
- B) Çok ulusluluk özelliğinin kazanılması: Özellikle Balkanlar ve Orta Doğu’nun fethedilmesiyle farklı din, dil ve ırktan topluluklar Osmanlı idaresine girmiş, devlet imparatorluk (çok uluslu) kimliği kazanmıştır. (Doğrudan bir sonuçtur)
- C) Merkeziyetçiliğe önem verilmesi: Osmanlı Devleti, önceki Türk-İslam devletlerinde görülen “ikili teşkilat” veya “ülke hanedanın ortak malıdır” anlayışının getirdiği bölünmelerin önüne geçebilmek için kuruluşundan itibaren merkeziyetçi bir anlayış benimsemiştir. Dolayısıyla merkeziyetçilik, fetihlerle veya sınırların genişlemesiyle sonradan ortaya çıkan bir özellik değildir; devletin kurucu temel felsefesidir. (Savunulamaz)
- D) Üç kıtada egemenlik kurulması: Fetih politikasının genişlemesi sonucunda Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarında toprak sahibi olunmuştur. (Doğrudan bir sonuçtur)
- E) Gelir - gider dengesinin değişmesi: Fethedilen yeni topraklardan elde edilen vergiler ve ganimetler devlet gelirlerini artırırken, büyüyen ordu ve bürokrasi harcamaları da giderleri artırmış; böylece bütçe yapısı ve gelir-gider dengesi değişmiştir. (Doğrudan bir sonuçtur)
Sonuç ve Doğrulama:
Osmanlı Devleti, kuruluş aşamasından itibaren güçlü bir merkezi otorite kurmayı hedeflemiştir. Bu durum sınırların genişlemesine bağlı olarak ortaya çıkmamış, aksine genişleyen sınırların tek merkezden yönetilebilmesini sağlayan kurucu bir yönetim ilkesi olmuştur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C — Merkeziyetçiliğe önem verilmesi
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Osmanlı Devleti’nin merkeziyetçi yapıyı korumak adına uyguladığı Divan teşkilatındaki değişimler veya kardeş katli yasası gibi diğer önlemleri de detaylandırmak ister misin?