Soru:
SINIF FEN BİLIMLERİ
3. Test
Apüya üzennde ulunan bir Cisin gólge boyu gines siğirn yeryüzo he yaptig acya be otarak sorekli tegiken
K pösterir, Bu degişkenlik Dinyan ekaen ngiHgi ve gủnix hareketinn kaytaarie Gage boyundtai dedkarlk
ile golge boyurun yönü kuzey ve giney yarm kirelerde bibiine ztr Yengeç bonenossi úiterndaki cisiistin galge
yön surnk URey 9eh, gak nences ntfindnk csTien yó orerit gureyi goster
Cines sant aat Cùnein konum
Verilenlere göre,
ÜNİTE-1
Mevsimierin Oluyumu
Meksika
vasamiş Seiçuklu Imparatorluğu’ha attir Tùrker islamiyeti kabul etikien sonta ramaz vaketlerini befifeyebimak
oin gunos saati gel isimine on çok katkida bulurnimus medeniyettir. isanbul günes saati bulundur bakmindar
danyaoa ilk siradadir. Neredeyse tüm camilerde bir günes saati bulunmaktedir
21.Aralık saat 09.00 B
1 Haziran saat 11.00
ortays oilems, yetarsiz 6zelillert degist
np duzattierek tim dunyat akark
aaer cilrncays kasdar yaygim niarak
ulaniiigtir
C), l ve i
en eski ônektert guan
i KMelsik snrtarn icatsinde vasamsg
Maya Uygarfiğ. Şli samiriarnnds yagar
inka Uygorlg, Türeiye ainian ieeiside
TOkye
23 Evlol saat 17.00
MIst
günes saatlerinden hangileri belirtilen tarih ve saatte doğru bir góaterim yapnmaktadie?
A} lve ll
21 Mart saat 12.00
D) L, ve iV
Güneş saatlerinden hangileri belirtilen tarih ve saatte doğru bir gösterim yapmaktadır?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele (I ve II)
I için açıklama:
Tanım: 21 Aralık (kış gündönümü) Kuzey yarımkürede güneş öğleden önce güneydoğusundadır; sabah saatlerinde gölge batıya doğru ve gölgede aynı zamanda kuzeye/ güneye sapma olabilir.
Bu problemde: 09:00’da Meksika (Kuzey yarımküre, güney enlemine yakın) için gölge batıya ve hafifçe kuzeye yönelmelidir.
Değerlendirme: Görselde I’in gölge yönü bununla uyumlu değil (gösterim yanlış).
II için açıklama:
Tanım: 23 Eylül (ekinoks) öğleden sonra saat 17:00’de Türkiye’de güneş batıya doğru; öğleden sonra gölge doğuya yönelir (hafifçe kuzey veya güney sapmalı olabilir).
Bu problemde: 17:00’de gölge doğu-yönlü olmalıdır.
Değerlendirme: Görselde II’nin gölge yönü doğuya doğru; II doğru gösterim yapar.
Sonuç: A seçeneği (I ve II) yanlış çünkü I yanlış gösterilmiş.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele (III ve IV)
III için açıklama:
Tanım: 21 Haziran (kuzeyin yaz gündönümü) Güney yarımkürede (Şili) güneş öğle civarında kuzeyten gelmektedir; sabah saatlerinde güneş kuzey-doğuda olur ve gölge güney-batı yönünde olur.
Bu problemde: 11:00’de Şili için gölge güney-batı yönünde olmalıdır.
Değerlendirme: Görselde III’ün gölge yönü bu duruma uygundur; III doğru.
IV için açıklama:
Tanım: 21 Mart (ekinoks) yerel güneş saatiyle 12:00’de Mısır’da (Kuzey yarımküre) güneş tam meridyen üzerinde (güneyde) olur; gölge tam olarak kuzeyi göstermelidir.
Bu problemde: 12:00’de gölge kuzeyi göstermelidir.
Değerlendirme: Görselde IV, gölgeyi kuzeye doğru gösteriyor; IV doğru.
Sonuç: B seçeneği (III ve IV) içindeki her iki gösterim de doğrudur.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele (I, II ve III)
Daha önce I’in yanlış olduğu belirlendi.
II ve III doğru olsa da I yanlış olduğu için C seçeneği bütünüyle doğru değildir.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele (II, III ve IV)
II doğru (ekinoks öğleden sonra gölgesi doğu-yönlü).
III doğru (Şili, 21 Haziran 11:00 gölgesi güney-batı yönünde).
IV doğru (Mısır ekinoks, 12:00 gölgesi kuzey).
D seçeneği içindeki tüm gösterimler doğru görünmektedir.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. I ve II — YANLIŞ (I yanlış, II doğru) B. III ve IV — DOĞRU (III doğru, IV doğru) C. I, II ve III — YANLIŞ (I yanlış) D. II, III ve IV — DOĞRU (II doğru, III doğru, IV doğru)
Adım 6 — Son Doğrulama
IV: Ekinoks günü yerel güneş saatiyle 12:00’de gölge kuzeyi gösterir — bu net bir doğrulama.
III: Güney yarımkürede 21 Haziran sabah/öğle civarı güneş kuzeyde olduğundan gölge güney yönlü olur — görsel ile uyumlu.
II: Ekinoks öğleden sonra Türkiye’de gölge doğuya yönelir — görsel ile uyumlu.
I: Meksika için verilen 21 Aralık 09:00 gösterimi görselde doğru gölge yönünü yansıtmıyor.
CEVAP: D) II, III ve IV
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ TEMEL KAVRAMLAR:
Ekinoks (21 Mart / 23 Eylül)
Tanım: Güneş ekvator düzlemi üzerindedir; gündüz ve gece eşittir.
Bu problemde: Yerel güneş saatinde öğle (12:00) civarı gölge meridyen doğrultusundadır (Kuzey yarımkürede kuzeyi gösterir).
Gündönümleri (21 Haziran / 21 Aralık)
Tanım: Güneş en kuzeyde veya en güneydedır; yarımküreler için mevsimler değişir.
Bu problemde: Güneşin gün içindeki konumu ve dolayısıyla gölge yönü yarımküre ve saate bağlı olarak değişir.
SIK YAPILAN HATA: Yanlış: Saatin yerel “güneş saati” mi yoksa saat dilimi saati mi olduğu karıştırılır. Doğru: Görsel sorularda verilen saat yerel güneş saati varsayılır; gölge yönü buna göre değerlendirilir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?