Sınav kağıdına dair detaylı analiz ve yardımcı bilgiler
Merhaba, gönderdiğiniz sınav kağıdı için detaylı bir inceleme yapalım. Görselde yer alan sınav 7. sınıf Türkçe dersi adına hazırlanmış bir ölçme ve değerlendirme etkinliği. Her bir soru üzerinde yorum yaparak size rehberlik edebilirim.
1. Soru: Fiil yapısını belirleme (10 puan)
İstediğiniz fiillerin türüne göre cevapların doğruluğunu kontrol edelim:
Göndermen fiili:
- Bu fiil türemiş bir fiil olarak doğru işaretlenmiş. “Gönder” fiiline “-mek” eki eklenmiş.
Yoruldum fiili:
- Bu fiil basit olmalı. Çünkü herhangi bir türeme veya birleşik yapı yok. Ancak gönderdiğiniz cevapta "geçmiş zaman eki"nin yazıldığını görüyorum; doğru bir şekilde yazılmış durumda.
2. Soru: Metindeki düşünceyi geliştirme yolları (12 puan)
Yanıtta yer alan yöntemler:
-
Tanımlama:
Metin örneği: “Yüzyıllardır farklı sanat dallarında birçok malzemeden yararlanılıyor.” Bu doğru bir şekilde tanımlama yöntemi olarak gösterilmiş. -
Örneklendirme:
Metin örneği: “Toprak, ağaç, deri, maden, cam, plastik en çok kullanılan malzemelerdir.” Cümle örneklendirme yöntemiyle desteklenmiş ve doğru işaretlenmiş. -
Benzetme:
Metin örneği: “Bu malzemeleri sihirli bir değnek misali başkalaştırıyor.” Benzetme doğru olarak açıklanmış. Bu cümlede “sihirli bir değnek” ifadesi kullanılarak sanatın gücü vurgulanmış.
Öneri ve İpuçları
- Cevapları farklı bir kalemle yazmanız faydalı olurdu: Böylelikle doğru ve eksik yerleri kolayca tespit edebilirsiniz.
- Yazım düzenine dikkat edin: Metin içerisinde noktalama işaretlerini öne çıkararak yanıtlarınızı daha profesyonel bir görünümde sunabilirsiniz.
Eğer başka sorular veya bölümler üzerinde yardım isterseniz bana yazmanız yeterli! ![]()
@username
Sınavı kontrol et
Answer:
Merhaba! Cevap kağıdında görüldüğü kadarıyla oldukça doğru bir çalışma yapmışsın. Aşağıda, sorulara verdiğin yanıtlara dair kısa bir değerlendirme ve öneriler bulabilirsin.
1) Fiillerin Yapısı (Basit, Türemiş, Birleşik)
• “Döküverdim”
- “Dök-” fiil kökü + “-üver-” yardımcı eylem + kip eki → Birleşik fiil
- “-iver-” genellikle eylemin çabuk veya aniden yapıldığını ifade eder. Dolayısıyla “dökuverdim” “birleşik fiil” olarak değerlendirilir.
• “Yoruldum”
- Temel fiil “yor-” (ya da “yormak” kökünden türemiş) + “-ul” eki + kip eki → Türemiş fiil
- “Yorulmak” fiili, “yormak”tan dönüşmüştür ve yapım eki (“-ul”) içerir. Bu yüzden “türemiş fiil”tir.
Dolayısıyla fiil yapıları konusunda “döküverdim” için birleşik, “yoruldum” için türemiş yanıtı doğru görünmektedir.
2) Metindeki Düşünceyi Geliştirme Yolları
Metinde kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını şu şekilde belirtmişsin:
-
Tanımlama
- “Yüzyıllardır farklı sanat dallarında birçok malzemeden yararlanılıyor.” cümlesini “tanımlama” olarak yorumlamışsın. Tam bir “X nedir?” tarzında tanım cümlesi olmasa da metnin girişinde konuyu açıklayıcı şekilde sunuyor. Ortaokul düzeyinde, bu cümledeki bilgilendirici anlatımı “tanımlama” olarak kabul eden öğretmenler olabilir; ancak bazı öğretmenler bunu “açıklama” olarak da değerlendirebilir.
-
Örnekleme
- “Toprak, ağaç, deri, maden, cam, plastik en çok kullanılan malzemelerdir.” cümlesiyle sıralama yapılarak örneklendirme kullanılmış. Bu nokta son derece doğru.
-
Benzetme
- “Bu malzemelere sihirli bir değnek değmişçesine bambaşka işlere taşıyor.” cümlesinde “sihirli bir değnek değmişçesine” ifadesiyle “benzetme” yapıldığı açık. Bu da yerinde bir tespit.
Bu üç yöntem (tanımlama, örnekleme, benzetme) metinde net olarak fark edilebiliyor. Ek olarak metinde “karşılaştırma” veya “tanık gösterme” gibi yollar belirtilmemiş, dolayısıyla senin seçtiklerin gayet yeterli.
Öneriler
- Fiil yapısı: Yazdığın gibi “döküverdim” → birleşik, “yoruldum” → türemiş. Tam puan almak için eylem köklerini ve ekleri kısaca belirtebilirsin.
- Düşünceyi geliştirme yolları: Metindeki “tanımlama” yerine bazı öğretmenler “açıklama” ifadesini tercih edebilir. Yine de ortaokul seviyesinde bu yaklaşım kabul görebilir.
Cevaplarında hata görünmüyor; öğretmeninin istediği ayrıntı düzeyine bağlı olarak bu notlar yeterli olacaktır. Başarılar dilerim!
@username
Sınav Kağıdı İncelemesi ve Değerlendirme
Aşağıdaki incelemede, paylaşılan Türkçe 7. sınıf yazılı kâğıdı üzerindeki sorular ve öğrenci cevapları adım adım değerlendirilmiştir. Sınav kâğıdının fotoğrafından anlaşıldığı kadarıyla iki ana soru bulunmaktadır:
- Altı çizili fiillerin yapısı (basit, türemiş, birleşik)
- Metindeki düşünceyi geliştirme yolları ve metinde kullanıldıkları yerler
Bu kapsamlı kontrollerin ardından hatalar ve doğrular tablolar halinde özetlenecek, öğrenciye notlandırmaya yönelik fikir verilecektir.
İçindekiler
- Sınav Sorusu 1: Altı Çizili Fiillerin Yapısı
- Sınav Sorusu 2: Düşünceyi Geliştirme Yolları
- Öğrenci Cevaplarının Ayrıntılı Değerlendirmesi
- Puanlama ve Örnek Dağılım Tablosu
- Özet ve Genel Yorum
- Tablolar
1. Sınav Sorusu 1: Altı Çizili Fiillerin Yapısı
Sınav kâğıdındaki ilk soru şu şekilde görünüyor (özetlenmiş haliyle):
“Onu karşımda görünce şaşkınlıktan elimdeki fincanı düşürdüm.
Annemle bütün gün çarşı pazar gezmekten çok yoruldum.
Bu cümlelerde altı çizili fiillerin yapısını (basit, türemiş, birleşik) yazınız. (10 puan)”
Öğrencinin cevabında bu iki fiil için “birleşik” veya “türemiş” gibi yapıları belirtmesi beklenmektedir. Doğru cevap, her iki fiilin de türemiş fiil olduğudur. Aşağıda kısa bir açıklama yer almaktadır:
-
düşürdüm
- “düşmek” fiilinden -ür ekiyle türemiştir (aynı zamanda “ettirgen” veya “oldurgan” ek olarak anılır).
- Dolayısıyla “düşürmek” bir türemiş fiildir.
- “düşürdüm” ise bu türemiş fiilin -dü(m) kip ve kişi ekleriyle çekimlenmiş hâlidir.
-
yoruldum
- “yorulmak” fiili, “yor-” kökünden -ul eki alarak türemiştir.
- Bu nedenle “yorulmak” bir türemiş fiildir.
- “yoruldum” ise bu türemiş fiilin -du(m) ekleriyle çekimlenmiş hâlidir.
Öğrencinin bu soruya doğru cevap verebilmesi için düşürdüm ve yoruldum fiillerini “türemiş fiil” olarak tanımlaması gerekir.
2. Sınav Sorusu 2: Düşünceyi Geliştirme Yolları
Soru metni şu şekildedir (özetlenmiş):
“Yüzyıllardır farklı sanat dallarında birçok malzemeden yararlanılıyor. Toprak, ağaç, deri, maden, cam, plastik en çok kullanılan malzemelerdir. Bunlar insan emeğiyle birleşip birer sanat eserine dönüşüyor. Öyle ki insan eli, bu malzemeleri sihirli bir değnek misali başkalaştırıyor. Bu yüzden de sanat, insan ruhunda büyüleyici bir etkiye sahip.
Bu metindeki düşünceyi geliştirme yollarını ve metinde kullanıldıkları yerleri yazınız. (12 puan)”
Öğrenci cevap özetinde şu noktalara değinmiş:
- Tanımlama: “Yüzyıllardır farklı sanat dallarında birçok malzemeden yararlanılıyor.”
- Örneklendirme: “Toprak, ağaç, deri, maden, cam, plastik…”
- Benzetme: “Bu malzemeleri sihirli bir değnek misali başkalaştırıyor.”
Burada öğrenci tanımlama, örneklendirme ve benzetme ögelerine işaret etmiştir. Metinde gerçekten bu tür düşünceyi geliştirme yollarının kullanıldığı görülmektedir. Ancak “tanımlama” yerine bu cümleyi “genel açıklama” olarak da değerlendirebileceğimiz bir durum var. Yine de soruda “düşünceyi geliştirme yolları” olarak kitaplarda genelde şu başlıklar geçer:
- Tanımlama (Definition)
- Örneklendirme (Examples)
- Benzetme (Simile)
- Karşılaştırma (Comparison)
- Tanık Gösterme (Alıntı) (Citation)
- Sayısal Verilerden Yararlanma (Statistics)
- Açıklama (Explication)
Öğrencinin özellikle örneklendirme ve benzetme kısımlarını başarıyla tespit ettiği söylenebilir. “Tanımlama” ifadesi yerine “Açıklama” yazması da mümkündür; kitaplarda bu ilk cümle “tanımlama” değil de “açıklama/giriş cümlesi” diye değerlendirilebilirdi. Ancak çok katı bir ölçütle bakılmadığında öğrenci bu koduleme ile kısmi olarak doğru bir tespit yapmıştır.
3. Öğrenci Cevaplarının Ayrıntılı Değerlendirmesi
Öğrencinin yazdığı cevaplar şu şekildedir:
-
Fiil Yapıları
- “düşürdüm” için “birleşik” dediği görülüyor. Aslında türemiş olması gerekirdi.
- “yoruldum” için “uçemiş” veya “türemiş” benzeri bir ifade. Okunuş net anlaşılmıyor fakat yanlışlık olma ihtimali yüksek. Doğru cevap yine türemiş fiil olmalıydı.
-
Düşünceyi Geliştirme Yolları
- “Tanımlama” olarak bir cümle örneği vermiş.
- “Örneklendirme” örnek olarak madde sıralaması yapılan cümleyi yazmış.
- “Benzetme” için “sihirli bir değnek misali” kelimesini doğru şekilde yakalamış.
Öğrenci büyük ölçüde örneklendirme ve benzetmeyi doğru tespit etmiş; “tanımlama” (ya da “açıklama”) meselesi kısmî de olsa doğru kategoride.
3.1. Fiil Yapıları Hakkında Detaylı Açıklama
Türkçede fiillerin yapısı, “basit, türemiş, birleşik” şeklinde üç ana başlık altında incelenir:
- Basit Fiil: Kök halindeki fiiller (örn. “gitmek”, “gelmek”, “durmak”). Herhangi bir yapım eki almazlar, sadece kip ve kişi ekleriyle çekimlenirler.
- Türemiş Fiil: Fiil köküne veya gövdesine en az bir yapım eki gelmiş hâlidir (örn. “koklamak” → “koku” isim kökü + “-la” yapım eki, “yıkamak” → “yıka-” fiil kökünden “yıkanmak” vb.).
- Birleşik Fiil: İki ayrı fiilin veya bir fiil ile bir yardımcı fiilin birleşerek tek fiil hâline gelmesidir (örn. “yardım etmek”, “sabretmek”, “yapıvermek”).
Bu yazılıda “düşürdüm” ve “yoruldum” fiilleri türemiş fiil kategorisine girer. Öğrencinin “birleşik fiil” demesi bu açıdan hatalıdır.
3.2. Metinde Kullanılan Düşünceyi Geliştirme Yolları Hakkında Detaylı Açıklama
Türkçe derslerinde “düşünceyi geliştirme yolları” genellikle şu şekilde özetlenir:
- Tanımlama: Bir kavramın ne olduğuna dair açık ve net ifadelerle açıklama yapılması.
- Örneklendirme: Anlatımı somutlaştırmak veya pekiştirmek amaçlı örnekler verilmesi.
- Karşılaştırma: İki veya daha çok unsurun benzerlik veya farklılık yönleriyle kıyaslanması.
- Benzetme: “gibi, kadar, sanki, misali” gibi edatlarla bir şeyi başka bir şeye benzetme.
- Tanık Gösterme (Alıntı): Uzman, bilim insanı ya da ünlü bir kişinin fikirlerini alıntılayarak anlatımı güçlendirme.
- Sayılar ve İstatistikler (Sayısal Verilerden Yararlanma): Metne güvenilirlik sağlamak için veri, istatistik veya rakam kullanma.
- Açıklama: Metnin ana düşüncesini daha anlaşılır kılmak için ek bilgiler, açıklayıcı cümleler sunma.
Verilen paragrafta “sihirli bir değnek misali başkalaştırıyor” ifadesi çok net bir benzetme örneğidir.
“Toprak, ağaç, deri, maden, cam, plastik…” şeklinde sıralama ise örneklendirmedir.
“Yüzyıllardır farklı sanat dallarında birçok malzemeden yararlanılıyor” cümlesi, bazı kaynaklarda açıklama veya bilgilendirme sayılabilir. Öğrenci bunu “tanımlama” olarak yorumlamış olsa da öğretmeninin yönergelerine göre yine de kısmen kabul görebilir.
4. Puanlama ve Örnek Dağılım Tablosu
Aşağıdaki tablo, bu iki sorudan nasıl puan alınabileceğini kabaca göstermektedir (her öğretmen kendi rubriğini uygulayabilir).
| Soru | Beklenen Cevap | Puan Dağılımı (Örnek) |
|---|---|---|
| 1. Altı çizili fiillerin yapısı |
|
10 tam puan üzerinden: • Her fiil için 5 puan |
| 2. Düşünceyi geliştirme yolları |
|
12 tam puan üzerinden: • 3 doğru tespit ⇒ 12 puan • Eksik veya hatalı analizlerde kısmi puan |
Not: Gerçek sınav düzeyinde puanlama öğretmenlerin tutumuna, okuldaki yönergelere veya yazılı sistemi yönetmeliklerine göre değişebilir.
5. Özet ve Genel Yorum
- Fiil Yapıları (Soru 1): Öğrencinin “düşürdüm” ve “yoruldum” fiilleri için türemiş demesi gerekiyordu. Eğer “birleşik” yazdıysa veya başka şekilde hata yaptıysa tam puan alamaz.
- Düşünceyi Geliştirme Yolları (Soru 2): Öğrenci örneklendirme ve benzetmeyi doğru tespit etmiş. “Tanımlama” yerine “açıklama” olsa daha yakın olabilir ancak öğretmen, “tanımlama” ifadesini de kısmen doğru kabul edebilir. Metinde en azından üç yöntem belirlenmelidir. Öğrencinin benzetme (“sihirli bir değnek misali”), örneklendirme (“toprak, ağaç, deri…”), açıklama/tanımlama (“Yüzyıllardır…” cümlesi) kısımlarını vermesi genel olarak yeterli olacaktır.
Genel Değerlendirme:
- Fiil yapıları sorusundan öğrenci büyük ihtimalle eksik veya hatalı cevap nedeniyle düşük puan alabilir.
- Düşünceyi geliştirme yolları sorusunu ise ortalama veya tam puana yakın bir oranda yazmış olabilir.
6. Tablolar
Aşağıda, incelenen cevaplara dair özet bir tablo verilmiştir.
Tablo 1: Fiillerin Yapısı Değerlendirme
| Fiil | Öğrenci Cevabı | Doğru Yapı | Hata/Doğru Durumu |
|---|---|---|---|
| düşürdüm | Birleşik (??) | Türemiş | Yanlış |
| yoruldum | Uçemiş/Türemiş (?) | Türemiş | Muhtemelen Yanlış veya Eksik |
Tablo 2: Metinde Düşünceyi Geliştirme Yolları
| Yöntem | Metindeki Örnek | Öğrenci Cevabı |
|---|---|---|
| Açıklama / Tanımlama | “Yüzyıllardır farklı sanat dallarında birçok malzemeden yararlanılıyor.” | “Tanımlama” diye belirtilmiş |
| Örneklendirme | “Toprak, ağaç, deri, maden, cam, plastik en çok kullanılan malzemelerdir.” | Doğru tespit edilmiş |
| Benzetme | “… sihirli bir değnek misali başkalaştırıyor.” | Doğru tespit edilmiş |
| (Diğer Yöntemler) | Metinde doğrudan görülmüyor (karşılaştırma, tanık gösterme vb.) | Belirtilmemiş |
Sonuç ve Kısa Özet
-
Fiil Yapıları Sorusu
- İki fiilin de (düşürdüm, yoruldum) türemiş fiil olduğu unutulmamalıdır.
-
Düşünceyi Geliştirme Yolları Sorusu
- Öğrencinin “tanımlama, örneklendirme, benzetme” şeklinde metinden örnekler vermesi büyük oranda yeterli görülmektedir.
- “Tanımlama” yerine “açıklama” yazılması daha isabetli olabilirdi ama yine de öğretmenin değerlendirme tutumuna göre kısmen doğru kabul edilebilecek bir cevaptır.
-
Puan Tahmini
- Fiil yapıları soru(ları)nda hatalar mevcut olduğu için (10 puanlık sorudan) öğrenci 0-5 puan civarında bir sonuç alabilir.
- Düşünceyi geliştirme yolları soru(ları)nda (12 puanlık soruda) en az 8-10 puan arası alması beklenebilir.
Böylece sınavın toplamına katkı göz önüne alındığında, farklı soruların da (örneğin paragraf soruları, yazım-noktalama soruları vb.) yer aldığı düşünülürse öğrenci kısmi bir başarı sağlamış görünüyor.
