Şık ne
Şekildeki a, b, c harflerinin her biri, harfin bağlı olduğu iki sayının ortak bölenlerinin en büyüğüne eşittir. Buna göre a + b + c kaçtır?
Cevap:
İçindekiler
1. Probleme Genel Bakış
Bu soruda, üç farklı sayı (72, 45 ve 60) arasındaki bağlantı noktalarında a, b, c harfleri yerleştirilmiştir. Soruya göre a, bağlı olduğu iki sayının (örneğin 72 ve 45) en büyük ortak bölenine (EBOB) eşittir; aynı şekilde b (45, 60) ve c (60, 72) için de benzer tanım geçerlidir. Sonrasında “a + b + c kaçtır?” sorusu yöneltilmiş ve cevap şıkları A) 26, B) 30, C) 36, D) 40 şeklinde verilmiştir.
Bizden istenen, her harfin değerini (EBOB) bulup a + b + c toplamını hesaplamaktır.
2. Önemli Terimler
- EBOB (En Büyük Ortak Bölen): İki sayının paylaştığı en büyük tam sayı bölenine verilen isimdir. Örneğin 16 ve 24 sayılarının EBOB’u 8’dir.
- Çarpanlar (Bölenler): Bir sayıyı tam bölen sayılardır. Örneğin, 12’nin çarpanları 1, 2, 3, 4, 6, 12 şeklindedir.
- Asal Çarpanlara Ayırma: Bir sayıyı asal sayıların çarpımı şeklinde yazma yöntemidir (örnek: 60 = 2² × 3 × 5).
3. Adım Adım Çözüm
Soruda verilen şekil aşağıdaki sayıları içermektedir:
• 72 ve 45 arasında a
• 45 ve 60 arasında b
• 60 ve 72 arasında c
Bizden istenen:
$
a = \mathrm{EBOB}(72, 45)
$
$
b = \mathrm{EBOB}(45, 60)
$
$
c = \mathrm{EBOB}(60, 72)
$
Ve toplama:
$
a + b + c ,=?
$
3.1. 72 ve 45’in EBOB’unu Bulmak (a)
- 72: 2³ × 3²
- 45: 3² × 5¹
- Ortak asal çarpanlar: 3² = 9
- Dolayısıyla a = 9
3.2. 45 ve 60’ın EBOB’unu Bulmak (b)
- 45: 3² × 5¹
- 60: 2² × 3¹ × 5¹
- Ortak asal çarpanlar: 3¹ × 5¹ = 15
- Dolayısıyla b = 15
3.3. 60 ve 72’nin EBOB’unu Bulmak (c)
- 60: 2² × 3¹ × 5¹
- 72: 2³ × 3²
- Ortak asal çarpanlar: 2² × 3¹ = 4 × 3 = 12
- Dolayısıyla c = 12
3.4. Toplama
- a + b + c = 9 + 15 + 12 = 36
4. Sayıların Ortak Bölenlerini Bulma
Aşağıda, ilgili sayıların EBOB hesaplamasında kullanılan asal çarpanları detaylı olarak verilmiştir:
- 72’nin Asal Çarpanları:
- 72 = 2³ × 3²
- 45’in Asal Çarpanları:
- 45 = 3² × 5
- 60’ın Asal Çarpanları:
- 60 = 2² × 3 × 5
Bu çarpanlardan ortak olanlar çarpılarak EBOB bulunur.
Örneğin 72 ve 45 için ortak asal çarpanlar sadece 3² (9) ile sınırlıdır. Ortak bir “2” veya “5” çarpanı olmadığı için EBOB 9’dur.
5. Tablo ile Özet
Aşağıdaki tabloda hem asal çarpanlar hem de EBOB sonuçları görülmektedir:
| İki Sayı | Asal Çarpanları | EBOB (En Büyük Ortak Bölen) | Harf |
|---|---|---|---|
| 72 & 45 | 72 = 2³ × 3² 45 = 3² × 5 |
9 | a |
| 45 & 60 | 45 = 3² × 5 60 = 2² × 3 × 5 |
15 | b |
| 60 & 72 | 60 = 2² × 3 × 5 72 = 2³ × 3² |
12 | c |
| Toplam: 9 + 15 + 12 = 36 | – |
6. Sonuç ve Kısa Özet
Yukarıda yapılan hesaplar sonucunda:
- a = 9
- b = 15
- c = 12
Bu değerlerin toplamı 36 olmaktadır. Çoktan seçmeli şıklarda 36, C şıkkı olarak yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap 36 veya C) 36 şeklindedir.
Özetle: Bu tip sorularda en büyük ortak bölenleri hesaplamak için sayılar asal çarpanlarına ayrılmalı ve ortak asal çarpanların çarpımı alınmalıdır. Sonrasında, istenen değerlerin toplamı soruluyorsa bu EBOB’lar toplanır.
