Şık nedir
Aralarında Asal İki Doğal Sayının Toplamı 15 İse Hangi Çarpım Olamaz?
Cevap:
Bu soruda, toplamları 15 olan ve aralarında asal (ortak böleni yok) iki doğal sayının çarpımlarından hangisinin verilemeyeceği (olamayacağı) seçenekler arasından bulunması istenmiştir.
İçindekiler
- Problemin Tanımı
- Aralarında Asal Sayı Kavramı
- Tüm 15 Toplamlı İkili Doğal Sayılar
- Aralarında Asal Olan Çiftleri Bulma
- Uygun Çiftlerin Çarpımlarını Listeleme
- Seçenekleri Değerlendirme
- Özet Tablo
- Sonuç ve Özet
1. Problemin Tanımı
Soru bize iki doğal sayının toplamının 15 olduğunu ve bu iki sayının aralarında asal olduğunu söylüyor. Aşağıda verilen çarpımlardan hangisinin bu iki sayının çarpımı “olamayacağını” tespit etmemiz gerekiyor. Seçenekler:
- A) 26
- B) 44
- C) 54
- D) 56
Bir başka deyişle, 15’i oluşturan iki doğal sayı, aynı zamanda aralarında asal olmak koşuluyla, bu sayıların çarpımı seçeneklerden biri olmadığında doğru cevabı bulmuş olacağız.
2. Aralarında Asal Sayı Kavramı
Aralarında asal iki sayı, 1 dışında ortak böleni olmayan sayılara denir. Yani bu iki sayının EBOB’u (En Büyük Ortak Bölen) 1’dir. Örnek vermek gerekirse, (8, 15), (3, 10), (7, 20) vb. gibi çiftler aralarında asaldır.
3. Tüm 15 Toplamlı İkili Doğal Sayılar
Öncelikle 15 sayısının iki doğal sayı (1’den büyük veya eşit pozitif tam sayılar) olarak yazılabileceği tüm ikilileri listeleyelim:
- (1, 14) → Toplam 15
- (2, 13) → Toplam 15
- (3, 12) → Toplam 15
- (4, 11) → Toplam 15
- (5, 10) → Toplam 15
- (6, 9) → Toplam 15
- (7, 8) → Toplam 15
Bu çiftlerin her biri toplamı 15 edecek şekilde oluşturulmuştur.
4. Aralarında Asal Olan Çiftleri Bulma
Şimdi bu listedeki her bir çiftin aralarında asal olup olmadığına bakalım:
-
(1, 14):
- EBOB(1, 14) = 1 → Aralarında asaldır (1 her sayıyla aralarında asaldır).
- Çarpımı: 1 × 14 = 14 (Ancak 14 seçeneklerde yoktur.)
-
(2, 13):
- EBOB(2, 13) = 1 → Aralarında asaldır.
- Çarpımı: 2 × 13 = 26
-
(3, 12):
- EBOB(3, 12) = 3 → 1’den büyük, yani aralarında asal değillerdir.
-
(4, 11):
- EBOB(4, 11) = 1 → Aralarında asaldır.
- Çarpımı: 4 × 11 = 44
-
(5, 10):
- EBOB(5, 10) = 5 → 1’den büyük, aralarında asal değillerdir.
-
(6, 9):
- EBOB(6, 9) = 3 → 1’den büyük, aralarında asal değillerdir.
-
(7, 8):
- EBOB(7, 8) = 1 → Aralarında asaldır.
- Çarpımı: 7 × 8 = 56
Dolayısıyla aralarında asal olan çiftler ve çarpımları:
- (1, 14) → 14 (Seçeneklerde yok)
- (2, 13) → 26
- (4, 11) → 44
- (7, 8) → 56
5. Uygun Çiftlerin Çarpımlarını Listeleme
Aralarında asal ve toplamı 15 olan çiftler için elde ettiğimiz çarpımlar:
- 26
- 44
- 56
14 de var ama seçeneklerde yer almadığı için doğrudan ihmal edebiliriz.
6. Seçenekleri Değerlendirme
Bize sunulan seçeneklerdeki sayılar:
A) 26
B) 44
C) 54
D) 56
Bir önceki adımdan, 26, 44 ve 56 mümkün çarpımlar olarak ortaya çıkmaktadır. 54 ise listemizde yoktur. Dolayısıyla toplamı 15 olan ve aralarında asal olan iki doğal sayının çarpımı 54 olamaz.
7. Özet Tablo
| Çift (x, y) | Toplam | EBOB(x, y) | Aralarında Asal mı? | Çarpım | Seçeneklerde Var mı? |
|---|---|---|---|---|---|
| (1, 14) | 15 | 1 | Evet | 14 | Hayır |
| (2, 13) | 15 | 1 | Evet | 26 | Evet (A) |
| (3, 12) | 15 | 3 | Hayır | 36 | - |
| (4, 11) | 15 | 1 | Evet | 44 | Evet (B) |
| (5, 10) | 15 | 5 | Hayır | 50 | - |
| (6, 9) | 15 | 3 | Hayır | 54 | Evet (C) |
| (7, 8) | 15 | 1 | Evet | 56 | Evet (D) |
Yukarıdaki tabloda görülüyor ki (6, 9) çifti aralarında asal olmadığı halde 54’ü vermektedir. Aralarında asal olma koşulu sağlanmadığı için 54 geçerli çarpım değildir.
8. Sonuç ve Özet
Aralarında asal iki doğal sayının toplamı 15 olduğunda şu çarpımlar ortaya çıkar: 26, 44, 56 (ve de 14 seçeneklerde yer almadığı halde matematiksel olarak bir çarpım). Bu üçü dışında 54 gibi bir çarpım mümkün değildir çünkü 54 elde etmek için (6, 9) çiftini kullanırız, fakat bu çift aralarında asal değildir.
Bu nedenle “Aşağıdakilerden hangisi olamaz?” sorusunun doğru yanıtı 54 (C şıkkı) olmaktadır.
