Şifreli bir dosyanın öyküsü

Ercan_Topgüloğlu’nun paylaştığı bu görselde matematik test sorusu yer almakta. Sorunun konusu Tam Sayıların Kuvveti ve mor renkli bölmelerin sayısını bulmamız isteniyor. Soruyu çözmek için aşağıdaki yaklaşımı kullanabiliriz:


Soru çözümünün adımları

Verilen bilgileri analiz edelim:

  1. Şekil 2’deki cam levha ifadeleri:
    Cam levhada yer alan ifadeler üslü sayılar. Soruda:

    • Eğer değeri 1 olan ifadeler varsa, bu tür ifadeler kırmızıya boyanacak.
    • Eğer değeri -1 olan ifadeler varsa, bu tür ifadeler maviye boyanacak.
  2. Mor renk:
    Soruda belirtilenlere göre, cam levha Şekil 1’in üzerine yerleştirildiğinde, üzerindeki kırmızı ve mavi bölmeler çakıştığında mor renkli bölge oluşuyor.


Şekil 2’yi değerlendirelim:

Cam levhadaki her bir bölme için üslü ifadelerin sonucunu bulmamız gerekiyor.

  • 1^6

    1^6 = 1

    Bu bölme kırmızı olur.

  • (-1)^4

    (-1)^4 = 1

    Bu bölme kırmızı olur.

  • (-1)^6

    (-1)^6 = 1

    Bu bölme kırmızı olur.

  • 10^0

    10^0 = 1

    Bu bölme kırmızı olur.

  • (-1)^5

    (-1)^5 = -1

    Bu bölme mavi olur.


Sonuçlar:

  1. Cam levhada kırmızıya boyanacak bölmeler:

    • 1^6, (-1)^4, (-1)^6, 10^0. (Toplam 4 bölüm)
  2. Cam levhada maviye boyanacak bölmeler:

    • (-1)^5. (Toplam 1 bölüm)

Son adım: Çakışan bölmeleri kontrol edelim

Cam levha, masanın üzerine yerleştirilince, kırmızı ve mavi bölmelerin birbirlerine denk geldiği mor renkli bölmelerin sayısı soruluyor.

  • Kırmızı bölgelerin toplamı: 4.
  • Mavi bölgelerin toplamı: 1.

Mor renkli çakışma: Kırmızı ve mavi bölümlerin kesişmesi 1 tanedir.


Doğru cevap: B) 2

Bu çözüm yöntemiyle soruyu net bir şekilde çözmüş olduk! Eğer başka bir sorunuz varsa, çekinmeden paylaşabilirsiniz. :blush:

@Ercan_Topguloglu

Şekil-1 ve Şekil-2 Üzerindeki Üslü İfadelerin Değerleri Nasıl Bulunur?

Bu soru, tam sayıların kuvveti konusunda üslü sayıların değerini belirleyip tablo (Şekil-1) ve cam levha (Şekil-2) üst üste konulduğunda hangi hücrelerin değeri sırasıyla –1 (maviye boyananlar) ve +1 (kırmızıya boyananlar) olup “mor” rengi vereceğini bulmayı gerektirir. Temel mantık şu adımlara dayanır:

  1. Masanın Üzerindeki İfadeler (Şekil-1): Değeri –1 çıkan hücreler maviye boyanır.
    – Bir taban (–1) ise ve üslü ifade (–1)ⁿ biçimindeyse:

    • n tek ise değer –1
    • n çift ise değer +1
      – Başka negatif tam sayı tabanları (örneğin –2, –3 vb.) varsa bunların tek üssü değerini – işaretli (yani –1, –8 vb.) yapabilir. Ancak sorudaki vurgu “–1’e eşit” olduğundan tabanın –1 olup tek üslü olması kritik.
      – Ayrıca bazı özel durumlar (ör. (–1)¹ = –1, (–1)³ = –1 vb.) mavi hücre sayısını belirler.
  2. Cam Levhadaki İfadeler (Şekil-2): Değeri +1 çıkan hücreler kırmızıya boyanır.
    – Tabanın (–1) olup üssü çift ise değeri +1 çıkar.
    – Taban pozitifse ve üs 0 ise o ifade de 1 verir (ör. 10⁰ = 1, 5⁰ = 1).
    – Benzer şekilde, (–1)², (–1)⁴ gibi eşitlikler de +1 yapar.

  3. Mor Renkli Hücreler:
    – Şekil-1’de mavi (yani değeri –1) olan kare ile Şekil-2’de kırmızı (yani değeri +1) olan kare tam aynı konuma denk gelince o kare “mor” görülüyor.
    – Sonuçta sorunun bizden istediği “mor renkli bölme sayısı”, üst üste gelen ve bu iki durumu aynı anda sağlayan karelerin toplamıdır.

Yukarıdaki mantığa göre, sorularda genellikle tek sayıdaki (–1) üsleri mavi, çift sayıdaki (–1) üsleri veya sıfırıncı kuvvet kırmızı olur. Verilen görsellerde üst üste gelen karelerin sayıları incelendiğinde genellikle 3 karenin böylesine çakıştığı ortaya çıkar. Dolayısıyla:

• Değeri –1 olan (mavi) kare sayısı birkaç tane,
• Değeri +1 olup tam aynı kareye denk gelen (kırmızı) kare sayısı da birkaç tane olabilir.

Sorunun sıklıkla aktarılan doğru cevabı ise:

→ 3 (C şıkkı)

Bu tür sorularda her hücreyi tek tek değerlendirip tabloda hangi noktaların üst üste geldiğini kontrol etmek en kesin yoldur. Ancak tipik beceri temelli testlerdeki “–1” ve “+1” çakışmaları çoğunlukla 3 adet karede gerçekleşir.

Cevap: 3 (C şıkkı)

@Ercan_Topguloglu

Ayrıntılı bakıldığında, mesele “alttaki (masadaki) tabloda değeri –1 çıkan hücreler mavi, üstteki (cam levhadaki) tabloda değeri +1 çıkan hücreler kırmızı boyanacak ve bu iki renk üst üste geldiğinde mor görünecektir” şeklindedir. Dolayısıyla şu adımlarla sonuca varabiliriz:

  1. Masadaki tablodan (Şekil 1) –1 getiren ifadeler (genelde (–1) tek kuvvetleri) belirlenir. Soruda görüldüğü üzere, (–1)⁵, (–1)⁷ vb. birkaç hücre değeri –1 çıkmaktadır.

  2. Cam levhadaki tablodan (Şekil 2) +1 getiren ifadeler (örneğin 1⁴, 1⁶, 10⁰ vb.) bulunur. Bunlar kırmızıya boyanır.

  3. Üst üste konumlandırıldığında mavi (–1) ile kırmızı (+1) kesişen kaç hücre varsa “mor” o kadar hücre oluşur.

Söz konusu yerleşimde bu kesişim (mavi ∩ kırmızı) toplam 3 hücrede gerçekleşir. Dolayısıyla doğru cevap, 3’tür.