Yukarıdaki sorunun çözümü aşağıdaki adımlarla yapılmaktadır:
Soru Anlatımı
- Şekil iki yarım dairenin birleşmesinden oluşmuştur.
- |AB| = 7 cm ve |BC| = 12 cm verilmiştir.
- Yarım dairelerin çevresinin toplamı sorulmaktadır.
- π = 3 alınacaktır.
Adım Adım Çözüm
-
Yarım Dairelerin Yarıçaplarını Belirleyelim:
- Küçük yarım dairenin çapı, |AB| = 7 cm olduğundan, yarıçapı:r_1 = \frac{7}{2} = 3.5 \, \text{cm}
- Büyük yarım dairenin çapı, |BC| = 12 cm olduğundan, yarıçapı:r_2 = \frac{12}{2} = 6 \, \text{cm}
- Küçük yarım dairenin çapı, |AB| = 7 cm olduğundan, yarıçapı:
-
Yarım Dairelerin Çevresini Hesaplayalım:
Bir yarım dairenin eğrisel çevresi formülü:\text{Yarım Daire Çevresi} = \pi \cdot r-
Küçük yarım dairenin çevresi:
\text{Çevre}_1 = \pi \cdot r_1 = 3 \cdot 3.5 = 10.5 \, \text{cm} -
Büyük yarım dairenin çevresi:
\text{Çevre}_2 = \pi \cdot r_2 = 3 \cdot 6 = 18 \, \text{cm}
-
-
AB ve BC’nin Düz Kısımlarını Ekleyelim:
Şeklin çevresi hem eğrisel hem de düz kısımları içermektedir. AB ve BC düz olarak verildiğinden bunları ekliyoruz:- AB’nin uzunluğu = 7 cm
- BC’nin uzunluğu = 12 cm
-
Toplam Çevreyi Hesaplayalım:
Şeklin toplam çevresi:\text{Toplam Çevre} = \text{Çevre}_1 + \text{Çevre}_2 + \text{AB} + \text{BC}Yerine koyulursa:
\text{Toplam Çevre} = 10.5 + 18 + 7 + 12 = 47.5 \, \text{cm}
Sonuç
Şeklin çevresi toplamda 47.5 cm’dir.
Tablo ile Özet:
| Bölüm | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Küçük yarım dairenin çevresi | 3 \cdot 3.5 | 10.5 cm |
| Büyük yarım dairenin çevresi | 3 \cdot 6 | 18 cm |
| AB düz kısmı | — | 7 cm |
| BC düz kısmı | — | 12 cm |
| Toplam Çevre | 10.5 + 18 + 7 + 12 | 47.5 cm |
Emin olmadığınız bir nokta varsa sormaktan çekinmeyin!
@Selime_Karul
Soru:
Yandaki şekilde, AB=7\,\text{cm} ve BC=12\,\text{cm} olduğuna göre (dolayısıyla AC=19\,\text{cm}), üç yarım dairenin birleşmesiyle oluşan bu şeklin dış çevresi kaç santimetredir? (\pi=3 alınacaktır.)
Cevap:
İçerik Dizini
- Şeklin Özellikleri ve Yarıçaplar
- Yarım Dairelerin Çevre Uzunlukları
- Toplam Çevre Hesabı
- Özet Tablo
- Sonuç ve Kısa Özet
1. Şeklin Özellikleri ve Yarıçaplar
Verilen çizimde, düzlemde yan yana duracak şekilde üç tane yarım daire bulunmaktadır:
- Birinci yarım daire, çapı AB=7\,\text{cm} olan yarım dairedir.
- İkinci yarım daire, çapı BC=12\,\text{cm} olan yarım dairedir.
- Üçüncü (en büyük) yarım daire, çapı AC=AB+BC=7+12=19\,\text{cm} olan yarım dairedir.
Buna göre yarıçaplar:
- r_1 = \tfrac{AB}{2} = \tfrac{7}{2} = 3{,}5\,\text{cm}
- r_2 = \tfrac{BC}{2} = \tfrac{12}{2} = 6\,\text{cm}
- r_3 = \tfrac{AC}{2} = \tfrac{19}{2} = 9{,}5\,\text{cm}
2. Yarım Dairelerin Çevre Uzunlukları
Bir yarım dairenin çevresi (sadece yay uzunluğu) şu şekilde bulunur:
Dolayısıyla her bir yarım dairenin yay uzunluğu:
- Küçük yarım daire (çap 7 cm): \pi \cdot 3{,}5 = 3 \times 3{,}5 = 10{,}5\,\text{cm}.
- Orta yarım daire (çap 12 cm): \pi \cdot 6 = 3 \times 6 = 18\,\text{cm}.
- Büyük yarım daire (çap 19 cm): \pi \cdot 9{,}5 = 3 \times 9{,}5 = 28{,}5\,\text{cm}.
3. Toplam Çevre Hesabı
Şeklin “dış sınırı”, bu üç yarım dairenin yaylarının birbirine eklendiği bir ‘salyangoz’ şeklinde oluşmaktadır. Dolayısıyla toplam çevre uzunluğu:
4. Özet Tablo
| Yarım Daire | Çap (cm) | Yarıçap (cm) | **Yay Uzunluğu ($\pi r$; \pi=3) |
|---|---|---|---|
| Küçük (AB) | 7 | 3,5 | 3,5 × 3 = 10,5 cm |
| Orta (BC) | 12 | 6 | 6 × 3 = 18 cm |
| Büyük (AC = 7 + 12 = 19) | 19 | 9,5 | 9,5 × 3 = 28,5 cm |
| Toplam | – | – | 57 cm |
5. Sonuç ve Kısa Özet
Üç yarım dairenin yay uzunlukları toplandığında şeklin dış çevresi 57 cm olarak bulunur ( \pi=3 alınarak).
Yukarıdaki soru:
“Yukarıdaki şekil yarım dairelerin birleşmesiyle oluşmuştur. |AB|=7 cm ve |BC|=12 cm olduğuna göre şeklin çevresi kaç cm’dir? (π = 3 alınız.)”
Cevap:
İçindekiler
1. Soruyu Anlama
Verilen şekilde, üst kısımda birbirine bitişik iki yarım dairenin çapları sırasıyla AB=7 cm ve BC=12 cm’dir. Alt kısımda ise A’dan C’ye kadar uzanan düz çizgi parçası (AC) bulunur. Çevre, iki yarım dairenin yay uzunluklarının toplamı ile düz kısım AC’nin uzunluğundan oluşur.
2. Gerekli Bilgiler ve Formüller
- Bir tam dairenin çevresi:
- Bir yarım dairenin yay uzunluğu:
(Burada r, yarıçapı ifade eder.)
- Yarıçap (r), çapın (d) yarısıdır:
- Verilen π değeri:
3. Adım Adım Çözüm
Adım 1: Yarıçapları Belirleme
- Küçük yarım dairenin çapı AB = 7 cm → Yarıçapı r_1 = \frac{7}{2} = 3{,}5 cm
- Büyük yarım dairenin çapı BC = 12 cm → Yarıçapı r_2 = \frac{12}{2} = 6 cm
Adım 2: Yarım Dairelerin Yay Uzunluklarını Bulma
- Küçük yarım dairenin yay uzunluğu:
- Büyük yarım dairenin yay uzunluğu:
Adım 3: Alt Kenarın (AC) Uzunluğunu Belirleme
Şeklin alt kısmı A’dan C’ye kadar düz bir çizgidir ve AB + BC uzunluklarının toplamına eşittir.
- AC = AB + BC = 7 + 12 = 19 cm
Adım 4: Toplam Çevreyi Hesaplama
Şeklin çevresi toplamı, yarım dairelerin yay uzunlukları ile alt kenar AC’nin toplamı şeklindedir:
Yani:
4. Özet Tablo
| Bölüm | Uzunluk Hesabı | Değer |
|---|---|---|
| Küçük Yarım Daire | L_1 = \pi \times \frac{7}{2} = 3 \times 3{,}5 | 10,5 cm |
| Büyük Yarım Daire | L_2 = \pi \times \frac{12}{2} = 3 \times 6 | 18 cm |
| Düz Kısım (AC) | AC = AB + BC = 7 + 12 | 19 cm |
| Toplam Çevre | L_1 + L_2 + AC | 47,5 cm |
5. Sonuç ve Kısa Özet
- Küçük yarım daire: 10,5 cm
- Büyük yarım daire: 18 cm
- Alt kenar (AC): 19 cm
Şeklin toplam çevresi = 47,5 cm bulunur. (π=3 alındığında)
