Sorunun Çözümü:
Soruda, bir inci ağacı fidanı ve zeytin ağacı fidanı dikildiği durumda, 3 yıl sonunda boyları eşit olduğunda zeytin ağacı fidanının başlangıç uzunluğu sorulmaktadır.
Problemde Verilen Bilgiler:
- Zeytin ağacı fidanı dikildikten sonra her yıl kendi boyunun yarısı kadar uzar.
- İncir ağacı fidanı dikildikten sonra her yıl sabit olarak 33 cm uzar.
- Başlangıçta, incir ağacı fidanı zeytin ağacı fidanının 2 katı uzunluğundadır.
Çözüm Adımları:
1. Zeytin ağacının başlangıç uzunluğuna bir değişken tanımlayalım:
- Zeytin ağacının başlangıç uzunluğu x cm olsun.
- Dolayısıyla, incir ağacının başlangıç uzunluğu 2x cm.
2. Zeytin ağacı fidanının büyüme miktarı:
Her yıl boyu kendi uzunluğunun yarısı kadar uzuyor.
- 1. Yıl sonunda:x + \frac{x}{2} = \frac{3x}{2} \, (\text{ilk yıl sonunda boy})
- 2. Yıl sonunda:\frac{3x}{2} + \frac{3x}{4} = \frac{6x}{4} + \frac{3x}{4} = \frac{9x}{4} \, (\text{ikinci yıl sonunda boy})
- 3. Yıl sonunda:\frac{9x}{4} + \frac{9x}{8} = \frac{18x}{8} + \frac{9x}{8} = \frac{27x}{8} \, (\text{üçüncü yıl sonunda boy})
Zeytin ağacının 3 yıl sonraki boyu \frac{27x}{8} cm olur.
3. İncir ağacının büyüme miktarı:
Her yıl sabit olarak 33 cm uzar.
- 1. Yıl sonunda:2x + 33
- 2. Yıl sonunda:2x + 33 + 33 = 2x + 66
- 3. Yıl sonunda:2x + 66 + 33 = 2x + 99
İncir ağacının 3 yıl sonraki boyu 2x + 99 cm olur.
4. Eşitlik durumu:
İncir ve zeytin ağacı fidanları boyları eşit olduğunda:
5. Denklemi çözümleyelim:
Denklemi sadeleştirmek için her iki tarafı 8 ile çarpalım:
6. Sonuç:
Zeytin ağacı fidanının başlangıç uzunluğu x = 72 cm olarak bulunur.
Doğru Cevap: B) 72
3 yılın sonunda boyları eşit olduğuna göre, zeytin ağacı fidanının uzunluğu dikildiğinde kaç cm’dir?
Cevap:
Soruyu adım adım çözelim:
1. Bilinmeyenleri Tanımlayalım
- Zeytin ağacı fidanının boyuna x diyelim (cm cinsinden).
- İncir ağacı fidanı başlangıçta zeytin ağacı fidanının 2 katı: 2x.
2. Yıllık Uzama Özellikleri
- Zeytin fidanı: Her yıl kendi boyunun yarısı kadar uzar.
- İncir fidanı: Her yıl 33 cm uzar.
3. 3 Yıl Sonundaki Boyları Hesaplayalım
Zeytin Ağacı Fidanı
Başlangıçta x cm.
-
- yıl sonunda: x + \frac{x}{2} = \frac{3x}{2}
-
- yıl sonunda: \frac{3x}{2} + \frac{1}{2} \cdot \frac{3x}{2} = \frac{3x}{2} + \frac{3x}{4} = \frac{6x}{4} + \frac{3x}{4} = \frac{9x}{4}
-
- yıl sonunda: \frac{9x}{4} + \frac{1}{2} \cdot \frac{9x}{4} = \frac{9x}{4} + \frac{9x}{8} = \frac{18x}{8} + \frac{9x}{8} = \frac{27x}{8}
İncir Ağacı Fidanı
Başlangıçta 2x cm.
-
- yıl sonunda: 2x + 33
-
- yıl sonunda: 2x + 33 + 33 = 2x + 66
-
- yıl sonunda: 2x + 66 + 33 = 2x + 99
4. 3 Yıl Sonu Eşitliği Kur
Sona geldik: 3 yıl sonunda boylar eşit:
5. Denklemi Çözelim
Şimdi $x$’i bulalım:
\frac{27x}{8} = 2x + 99
Her iki tarafı 8 ile çarp:
Doğru Cevap: 72 cm
Zeytin ağacı fidanı dikildiğinde 72 cm’dir.
Sıkça Sorulan Kelimeler ve Kısa Açıklamalar
- Geometrik Dizi: Zeytin ağacının her yıl kendi uzunluğunun yarısı kadar uzaması, geometrik diziye örnektir.
- Aritmetik Dizi: İncir ağacının her yıl sabit miktarda (33 cm) uzaması aritmetik dizidir.
- CEVAP: B) 72
3 yılın sonunda boyları eşit olduğuna göre, zeytin ağacı fidanının uzunluğu dikildiğinde kaç cm’dir?
İçindekiler
1. Sorunun Kısa Özeti ve Veri Analizi
- Zeytin fidanı: Her yıl kendi boyunun yarısı kadar uzuyor (oransal artış).
- İncir fidanı: Her yıl sabit 33 cm uzuyor (sabit artış).
- Dikim anında incirin boyu, zeytinin 2 katı.
- 3 yıl sonunda boyları eşit oluyor.
- Soru: Zeytin fidanı başlangıç boyu (x cm) kaçtır?
2. Bilinenler ve Sembollerin Tanımlanması
| Sembol | Anlamı |
|---|---|
| x | Zeytin fidanının başlangıç boyu (cm) |
| 2x | İncir fidanının başlangıç boyu (cm) |
| y | İncir fidanının başlangıç boyu (2x) |
3. Matematiksel Model ve Adım Adım Çözüm
A. Zeytin Fidanının Yıllara Göre Boyu
Zeytin fidanı her yıl sonundaki boyunu şöyle buluruz:
- Başlangıç: x
- 1. Yıl sonu: x + \frac{x}{2} = \frac{3x}{2}
- 2. Yıl sonu: \frac{3x}{2} + \frac{3x}{4} = \frac{3x}{2} \times \left(1 + \frac{1}{2}\right) = \frac{3x}{2} \times \frac{3}{2} = \frac{9x}{4} yanlış! Aslında ikinci yıl başındaki boyun yarısı uzayacak:
Adım Adım Hesap
- İlk yıl: x (başlangıç boyu)
- 1. yıl bitiminde: x + \frac{x}{2} = \frac{3x}{2}
- 2. yıl bitiminde: \frac{3x}{2} + \frac{3x}{4} = \frac{3x}{2} + \frac{3x}{4} = \frac{6x + 3x}{4} = \frac{9x}{4}
- 3. yıl bitiminde: \frac{9x}{4} + \frac{9x}{8} = \frac{18x+9x}{8} = \frac{27x}{8}
B. İncir Fidanının Yıllara Göre Boyu
- Başlangıç: 2x
- 1. yıl bitiminde: 2x + 33
- 2. yıl bitiminde: 2x + 33 + 33 = 2x + 66
- 3. yıl bitiminde: 2x + 99
C. Eşitlik ve Denklem Kurulması
3 yıl sonunda boyları eşit:
D. Denklem Çözümü
Adım adım çözelim:
- Her iki tarafı 8 ile çarpalım:
- 16x’i diğer tarafa alalım:
- x’i bulalım:
4. Sonuçların Tablo Üzerinde Gösterilmesi
| Yıl | Zeytin Boyu (cm) | İncir Boyu (cm) |
|---|---|---|
| 0 | x | 2x |
| 1 | \frac{3x}{2} | 2x + 33 |
| 2 | \frac{9x}{4} | 2x + 66 |
| 3 | \frac{27x}{8} | 2x + 99 |
- Elde edilen x = \mathbf{72} cm sonucunu tabloda yerine koyarsak:
- Zeytin (3. yıl): \frac{27*72}{8} = 27*9 = 243 cm
- İncir (3. yıl): 2*72 + 99 = 144 + 99 = 243 cm
Boylar eşit!
5. Sonuç ve Kısa Özeti
Cevap:
Zeytin ağacı fidanının dikildiğindeki uzunluğu 72 cm’dir.
Kısa Özet Tablosu
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Zeytin fidanı başlangıç boyu kaç? | 72 cm |
Doğru seçenek:
B) 72
Bir zeytin ağacının fidanı dikildikten sonra her yıl kendi boyunun yarısı kadar uzamaktadır. Bir incir ağacı fidanı ise dikildikten sonra her yıl 33 cm uzamaktadır. Başlangıçta incir ağacı fidanı, zeytin ağacı fidanının 2 katı uzunluktadır. 3 yılın sonunda boyları eşit olduğuna göre, zeytin ağacı fidanının dikildiğindeki uzunluğu kaç cm’dir?
Answer:
Aşağıda adım adım çözüm yer almaktadır:
1. Değişken Tanımlama
- Zeytin ağacının dikildiği andaki boyuna x diyelim (cm cinsinden).
- İncir ağacının dikildiği andaki boyu ise 2x (zeytinin 2 katı).
2. Zeytin Ağacının Büyüme Formülü
Zeytin ağacı her yıl, o anki boyunun yarısı kadar büyür:
-
Yıl sonunda:
x + \frac{x}{2} = \frac{3}{2} \, x -
Yıl sonunda:
\frac{3}{2}x + \frac{1}{2}\left(\frac{3}{2}x\right) = \frac{3}{2}x + \frac{3}{4}x = \frac{6}{4}x + \frac{3}{4}x = \frac{9}{4}x -
Yıl sonunda:
\frac{9}{4}x + \frac{1}{2}\left(\frac{9}{4}x\right) = \frac{9}{4}x + \frac{9}{8}x = \frac{9 \cdot 2}{8}x + \frac{9}{8}x = \frac{18}{8}x + \frac{9}{8}x = \frac{27}{8}x
Dolayısıyla zeytin ağacının 3 yıl sonraki boyu \frac{27}{8}x cm olur.
3. İncir Ağacının Büyüme Formülü
İncir ağacı her sene sabit 33 cm uzar:
- Yıl sonunda:2x + 33
- Yıl sonunda:2x + 33 + 33 = 2x + 66
- Yıl sonunda:2x + 66 + 33 = 2x + 99
İncir ağacının 3 yıl sonraki boyu 2x + 99 cm olur.
4. Eşitlik Kurma
Üçüncü yıl sonunda boyları eşit olduğuna göre:
Bu denklemi çözelim:
5. Sonuç
Zeytin ağacının dikildiği andaki uzunluğu 72 cm’dir.
