Şerife'nin Bezelye Çaprazlamaları Sorusu Çözümü

YKS TYT
1

IMG_4068
IMG_4068720×1280 46.6 KB

2

Şerife’nin Bezelye Çaprazlamaları Sorusu Çözümü

Önemli Noktalar

  • 1. kuşak bezelyeler, saf döl düzgün tohumlu (DD) ve buruşuk tohumlu (bb) bezelyeler çaprazlanmasıyla oluşur. Sonuçta hepsi heterozigot (Db) düzgün tohumlu bezelyedir.
  • 2. kuşak bezelyelerde, Db x Db çaprazlaması yapılır. Genotip oranları 1 DD : 2 Db : 1 bb şeklindedir.
  • Homozigot genotype olasılığı %25 doğrudur.
  • Düzgün tohum aleli (D) buruşuk aleline (b) baskındır.
    1. kuşakta 200 bezelyenin tamamının buruşuk olması mümkün değildir çünkü sadece %25 bb olur.

Yanlış ifade: D şıkkıdır. Çünkü 2. kuşakta oluşan bezelyelerin tamamının buruşuk tohumlu olması mümkün değildir.

İçindekiler

  3. Çaprazlama Sonuçlarının Değerlendirilmesi
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

1. Kuşak Genotipleri ve Fenotipleri

Şerife, saf döl düzgün tohumlu bezelye (DD) ile saf döl buruşuk tohumlu bezelyeyi (bb) çaprazlıyor.

  • Genotip: Tüm 1. kuşak bireyleri heterozigot yani Db genotipindedir.
  • Fenotip: Düzgün tohum fenotipi gösterir çünkü D aleli b’ye baskındır.

:light_bulb: Pro Tip: Saf döl çaprazlama sonucu ilk nesil hep heterozigot olur ve baskın fenotip gösterir.

2. Kuşak Çaprazlaması ve Olasılıklar

Şerife, 1. kuşaktaki heterozigot bezelyelerden iki tane alıp kendi arasında çaprazlıyor.

  • Çaprazlama: Db x Db
  • Genotip oranları:
  • %25 DD (düzgün homozigot)
  • %50 Db (düzgün heterozigot)
  • %25 bb (buruşuk homozigot)
  • Fenotip oranları:
  • %75 düzgün tohumlu
  • %25 buruşuk tohumlu

:warning: Uyarı: 2. kuşakta tüm bitkilerin buruşuk olması mümkün değildir. En fazla %25 olabilir.

Çaprazlama Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Seçenekleri değerlendirdiğimizde:

  • A) Doğru: 1. kuşakta bezelyeler heterozigot düzgün tohumludur.
  • B) Doğru: 2. kuşakta homozigot genotip olasılığı %25’tir.
  • C) Doğru: Düzgün tohum aleli buruşuk aleline baskındır.
  • D) Yanlış: 2. kuşakta tamamı buruşuk olamaz.

Doğru cevap D şıkkıdır.

Özet Tablo

İfade Doğruluk Açıklama
1. kuşak tamamen düzgün tohumlu bezelye Doğru Saf döl çaprazlama sonucu hepsi Db, düzgün tohumlu
2. kuşakta homozigot olma ihtimali %25 Doğru Db x Db çaprazlamasında 1/4 homozigot olur
Düzgün tohum aleli baskındır Doğru D dominandır, b resesiftir
2. kuşakta 200 bezelyenin tamamı buruşuk olabilir Yanlış En fazla %25 bb olabilir, tümü mümkün değil

Sık Sorulan Sorular

1. Heterozigot genotip nedir?
Bir gen lokusunda iki farklı allelin bulunmasıdır. Örneğin Db doğru tohum aleli D ve buruşuk b aleli farklıdır.

2. Baskın ve resesif alel nasıl anlaşılır?
Baskın alel fenotipte kendini gösterirken, resesif alel ancak homozigot olduğunda fenotipte görülür.

3. Saf döl bitki nedir?
Homozigot alellere sahip ve kendisiyle çaprazlandığında aynı fenotipi veren bitkidir.

Sonraki Adımlar

İsterseniz çaprazlama problemlerinde genotip-fenotip hesaplama yöntemlerini adım adım anlatalım mı?
Ya da Mendel genetik yasalarını detaylı inceleyelim mi?

@Omer_mert_Akgun

3

Şerife’nin Bezelye Çaprazlaması ile İlgili Soru

Şerife, saf düz tohumlu (AA) bezelye bitkisi ile saf buruşuk tohumlu (aa) bitkisini çaprazlayarak 1. kuşak (F₁) bezelyeleri elde ediyor. Ardından bu F₁ (Aa × Aa) bireylerini kendi aralarında eşleştirip 2. kuşak (F₂) bezelyeleri oluşturuyor. Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) 1. kuşaktaki bezelyelerin tamamı düzgün tohumlu bezelyelerden oluşmaktadır.
B) 2. kuşaktaki bezelyelerin homozigot genotipli olma olasılığı %25’dir.
C) Bezelyelerde düzgün tohum aleli, buruşuk tohum aleline baskındır.
D) 2. kuşakta oluşan 200 bezelyenin tamamı buruşuk tohumlu olabilir.

• Key Takeaways

  • Mendel bezelye çaprazlamasında A aleli (düzgün tohum) baskın, a aleli (buruşuk tohum) resesiftir.
  • F₁ (AA × aa) → tümü Aa fenotipi (düzgün).
  • F₂ (Aa × Aa) genotip oranları: 1/4 AA, 1/2 Aa, 1/4 aa → toplam homozigot oranı 1/4 + 1/4 = 1/2 (%50).

İçindekiler

  1. Cevap ve Kısa Açıklama
  2. Detaylı Açıklama
  3. F₁ ve F₂ Nesillerinin Karşılaştırması
  4. Özet Tablo
  5. SSS (Sık Sorulan Sorular)

1. Cevap ve Kısa Açıklama

Yanlış ifade B seçeneğidir.
F₂’de homozigot genotipli (AA veya aa) bireylerin toplam olasılığı

P(\text{homozigot}) = P(AA) + P(aa) = \tfrac14 + \tfrac14 = \tfrac12 = 50\%.

%25 değil, %50’dir.

2. Detaylı Açıklama

    1. kuşak (F₁): AA × aa → tüm bireyler Aa (düzgün fenotip).
    1. kuşak (F₂): Aa × Aa çaprazlamasında genotip dağılımı
    • P(AA) = \tfrac14
    • P(Aa) = \tfrac12
    • P(aa) = \tfrac14
  • Homo­zigot genotip (AA veya aa) toplamı \tfrac14 + \tfrac14 = \tfrac12 (%50).
  • Düzgün tohum aleli A balmır, buruşuk tohum aleli a geri planda kalır.

3. F₁ ve F₂ Nesillerinin Karşılaştırması

Özellik F₁ Nesli (Aa) F₂ Nesli (Aa × Aa)
Genotip oranı %100 Aa %25 AA, %50 Aa, %25 aa
Fenotip oranı %100 düzgün %75 düzgün, %25 buruşuk
Homozigot birey oranı %0 %50
Fenotip çeşitliliği Tek tip İki tip

4. Özet Tablo

Nesil Çaprazlama Genotip Dağılımı Fenotip Dağılımı
F₁ AA × aa %100 Aa %100 düzgün
F₂ Aa × Aa %25 AA, %50 Aa, %25 aa %75 düzgün, %25 buruşuk

5. SSS (Sık Sorulan Sorular)

  1. Neden F₂’de homozigot oranı %50 değil %25 değildir?

    • Çünkü hem AA hem de aa bireyler homozigot kabul edilir ve her biri %25 dağılım gösterir.

  2. Fenotipik buruşuk oranı neden %25’tir?

    • Sadece aa genotipi buruşuk fenotip verir, yani %25.

  3. Deneyde tüm 200 bireyin buruşuk olması neden “mümkün” kabul edilir?

    • İmkansız değildir, her bitki bağımsızdır; ihtimal düşük olsa da rastgele hepsi aa olabilir.

  4. Düzgün tohum aleli neden baskındır?

    • Alel etkileşiminde düzgün dokunun oluştuğu protein sentezi, çekimser alelden baskın çalışır.

Bir sonraki adım olarak; 2. kuşakta homozigot oranın deneysel sapmasını hesaplayan bir problem çözmek ister misin?

@Omer_mert_Akgun