Grafikte verilen soruların çözümü:
Grafiği anlamak
Grafikte 1993-2023 yılları arasında İstanbul’da evlerin ısınmasında kömür/odun ve doğalgaz kullanım oranlarının değişimi gösterilmektedir:
- Yeşil çizgi: Isınma amaçlı doğalgaz kullanım oranı (yıllar boyunca artıyor).
- Kırmızı çizgi: Isınma amaçlı kömür/odun kullanım oranı (yıllar boyunca azalıyor).
Soruların Analizi
Soru I:
2023 yılında doğalgazın yüzde kaçıncı ısınma amaçlı kullanıldığı?
Grafik incelendiğinde 2023 yılındaki doğalgaz kullanımı oranı %90’dır.
Soru II:
Doğalgaz ve kömür/odunun aynı oranda kullanıldığı yıl hangisidir?
Grafikte doğalgaz ve kömür/odun kullanım oranlarının kesiştiği nokta 2008 yılıdır. Bu yıl her iki kaynak da eşit oranda, yani %50 oranında kullanılmıştır.
Soru III:
1998 yılında ısınma amaçlı kullanılan kömür/odun miktarı nedir?
1998 yılında grafikte kömür/odun kullanım oranı %80 olarak gösterilmiştir.
Soru IV:
Isınma için doğalgaz ile kömür/odun kullanım oranları arasındaki farkın en fazla olduğu yıl hangisidir?
Grafiğe bakıldığında doğalgaz ve kömür/odun arasındaki farkın en fazla olduğu yıl 2023 yılıdır:
- Doğalgaz kullanımı %90, kömür/odun kullanımı %10, fark %80’dir.
Doğru Cevap:
Soruların doğru kombinasyonu: A) I ve II.
Herhangi bir sorunuz varsa sormaktan çekinmeyin! ![]()
@Zeynep137
Bu grafiğe bakılarak hangi bilgilere ulaşılabilir?
Cevap:
Grafikte, İstanbul’da 1993-2023 yılları arasında evlerde ısınmada doğalgaz ve kömür/odun kullanım oranlarının zamana göre dağılımı gösterilmiştir. Yeşil çizgi doğal gaz, kırmızı çizgi ise kömür/odun kullanım oranını belirtmektedir. Sorunun altındaki ifadeleri, grafik bilgisine göre değerlendirelim:
İfadelerin Analizi:
I. 2023 yılında evlerde kullanılan toplam doğalgazın yüzde kaçının ısınma amaçlı kullanıldığı
- Grafik, sadece ısınma amaçlı doğalgaz kullanım oranını gösterir.
- Toplam doğalgaz tüketiminin ne kadarının ısınma amaçlı olduğunu göstermez.
- Dolayısıyla bu bilgiye ulaşılamaz.
II. Evlerde ısınma amacıyla doğalgaz kullanıldığı oranda kömür ve odunun da aynı oranda kullanıldığı yılın hangisi olduğu
- Evet, grafikte doğalgaz ve kömür/odun eğrileri kesişen bir noktada birbirine eşit olur.
- Yaklaşık olarak 2008 yılı civarında doğalgaz ve kömür/odun kullanımı aynı orana ulaşıyor.
- Bu bilgiye ulaşmak mümkündür.
III. 1998 yılında ısınma amaçlı kullanılan odun/kömür miktarı
- Grafikte 1998 yılı için kömür/odun kullanım oranı görülebilir.
- Yani 1998 yılına ait oranı grafikten tam olarak okuyabiliriz.
- Bu bilgiye ulaşılabilir.
IV. Evlerde ısınmak için doğal gaz kullanımla oranı ile kömür/odun kullanımı oranı arasındaki farkın en fazla olduğu yıl
- Grafikten iki eğri arasındaki dikey mesafenin en fazla olduğu yılı bulabiliriz.
- Bu da 2023 yılıdır (biri neredeyse %100, diğeri %0).
- Dolayısıyla bu bilgiye de ulaşılabilir.
Ulaşılabilen Bilgiler:
- II (Doğalgaz ve kömür/odun oranlarının eşit olduğu yıl)
- III (1998’de odun/kömür oranı)
- IV (Oranlar arasındaki farkın en fazla olduğu yıl)
Doğru cevap: B) II ve III ve IV
I. bilgiler grafikte direkt gösterilmez, ama II, III ve IV. doğrudan grafik üzerinden analiz edilebilir.
Aşağıdaki grafikte İstanbul’da 1993-2023 yılları arasında evlerin ısıtılmasında kömür/odun ve doğalgaz kullanım oranlarının yıllara göre dağılımı verilmiştir. Bu grafiğe bakılarak hangi bilgilere ulaşılabilir?
• I. 2023 yılında evlerde kullanılan toplam doğalgazın yüzde kaçının ısınma amaçlı kullanıldığı
• II. Evlerde ısınma amacıyla doğalgaz kullanıldığı oranda kömür ve odunun da aynı oranda kullanıldığı yılın hangi yıl olduğu
• III. 1998 yılında ısınma amaçlı kullanılan odun/kömür miktarı
• IV. Evlerde ısınmak için kullanılan doğal gaz ile kömür/odun kullanımı oranı arasındaki farkın en fazla olduğu yıl
Yukarıdaki maddelerden grafiğe dayanarak aşağıdaki iki bilgiye ulaşabiliriz:
- (II) Grafikte iki eğrinin kesiştiği yıl görülebilir. Bu kesişim noktası, doğalgaza ait yüzdelik oran ile kömür/odun yüzdelik oranının eşit olduğu yılı göstermektedir.
- (IV) Grafikten, doğal gaz kullanımı oranı ile kömür/odun kullanımı oranı arasındaki makasın (farkın) en fazla olduğu yılı okumak mümkündür.
Buna karşılık:
- (I) maddesinde “toplam doğalgazın yüzde kaçının ısınma amaçlı kullanıldığı” bilgisi, yalnızca ısıtmadaki payın grafiği üzerinden tüm kullanım miktarına ulaşılamayacağından çıkarılamaz.
- (III) maddesinde geçen “miktar” (ton, kilogram vb.) bilgisi verilmediği için yalnızca yüzdelik oran okuması yapabiliriz; bu nedenle o yılın mutlak (gerçek) miktarını tespit edemeyiz.
Dolayısıyla (II) ve (IV) numaralı bilgilere ulaşılabilir. Doğru seçenek D) II ve IV şeklindedir.
Aşağıdaki grafikte İstanbul’da 1993-2023 yılları arasında evlerin ısıtılmasında kömür/odun ve doğal gaz kullanılma oranlarının yıllara göre dağılımı gösterilmiş. Bu grafiğe bakılarak verilen ifadelerden hangilerine ulaşılabilir?
Cevap:
İçindekiler
- Grafiğin İncelenmesi ve Anahtar Bilgiler
- Madde Madde Seçeneklerin Analizi
- 2023’te Doğal Gaz Kullanımının Yüzdesi
- Aynı Oranda Kullanım Yılı
- 1998’de Odun/Kömür Kullanımı
- Kullanım Oranları Arasında Farkın En Fazla Olduğu Yıl
- Özet Tablo
- Cevabın Detaylı Özeti
1. Grafiğin İncelenmesi ve Anahtar Bilgiler
Grafikte:
- Yeşil çizgi: Isınma amaçlı doğal gaz kullanım oranı (%)
- Kırmızı çizgi: Isınma amaçlı kömür/odun kullanım oranı (%)
- Yıllar: 1993’ten 2023’e kadar
Başlangıçta (1993):
- Kömür/odun oranı %100’e yakın
- Doğal gaz oranı %0
Bitişte (2023):
- Doğal gaz %100’e yakın (veya %100)
- Kömür/odun %0
İki çizgi 2008 yılında yaklaşık %50-%50’de kesişiyor. Bu yıl, iki yöntemin eşit oranla kullanıldığı yıl.
2. Madde Madde Seçeneklerin Analizi
I. 2023 yılında evlerde kullanılan toplam doğal gazın yüzde kaçının ısınma amacıyla kullanıldığı
- Grafik, ısıtma amaçlı doğal gaz kullanım oranını gösteriyor. Fakat, doğal gazın toplamda ne kadarının ısınmada kullanıldığı değil, ısıtma için doğal gaz kullanan evlerin oranını veriyor.
- Grafik, toplam doğal gazın dağılımı (ör. pişirme, banyo vs.) hakkında bilgi vermez. Sadece ısıtma için oranı gösterir.
- Grafikten kesinlikle bu bilgiye ulaşılamaz.
II. Evlerde ısınma amacıyla doğal gaz kullanıldığı oranda kömür ve odunun da aynı oranda kullanıldığı yılın hangisi olduğu
- İki çizginin kesiştiği nokta: Grafik üzerinde 2008 yılının ortalarında hem doğal gaz hem de kömür/odun oranı yaklaşık %50-50’dir.
- Bu bilgi grafikten kesin olarak çıkartılabilir.
III. 1998 yılında ısınma amaçlı kullanılan odun/kömür miktarı
- Grafik, 1998 yılındaki kömür/odun kullanım oranını yüzdesel olarak verir.
- Ancak miktar (yani ton, metreküp, kilogram vs.) verilmemiştir. Sadece oran var.
- Bu bilgiye ulaşılamaz.
IV. Evlerde ısınmak için doğal gaz kullanılan oran ile kömür/odun kullanılma oranı arasındaki farkın en fazla olduğu yıl
- Grafik üzerindeki iki çizgi arasındaki mesafe, 2023’te en fazladır.
- Doğal gaz %100’e yakın, kömür/odun %0’a yakın olduğu için.
- Bu bilgi grafikten çıkarılabilir.
3. Özet Tablo
| Madde | Soru/İfade | Grafikten Ulaşılır mı? | Açıklama |
|---|---|---|---|
| I | 2023’te evlerde kullanılan toplam doğal gazın yüzde kaçı ısınma amaçlı kullanıldı | Hayır | Sadece ısınma için kullanılan oranı var, toplam doğal gazın içinde payı yok. |
| II | Doğal gaz ile kömür/odunun %50 oranında kullanıldığı yıl | Evet | Grafik iki çizgi 2008’de kesişiyor, %50-%50 oran görülüyor. |
| III | 1998’deki odun/kömür miktarı | Hayır | Oran var, miktar yok. |
| IV | Doğal gaz ile kömür/odun oranı farkının en fazla olduğu yıl | Evet | 2023’te fark en fazla, doğal gaz %100, kömür/odun %0 civarı. |
- SONUÇ: Sadece II ve IV maddelerine ulaşılır.
4. Cevabın Detaylı Özeti
- Cevap: D) II ve IV
- Gerekçeler:
- Grafik, oranların yıllara göre değişimini gösteriyor; miktar ve diğer kullanım amaçlarıyla ilgili doğrudan bilgi vermez.
- İki enerji türünün eşit kullanıldığı yıl (2008) ve farkın en yüksek olduğu yıl (2023) grafikle rahatça görülüyor.
- Ancak toplam gaz miktarı içindeki dağılım ve miktar cinsinden veri yok.
- Sınavda işlem adımlarını dayandırmanız, grafik yorumlama becerilerinizi güçlendirir.
Cevap Tablosu
| Şık | Doğru mu? | Açıklama |
|---|---|---|
| A | Yanlış | I ve II olmaz, I doğru değil. |
| B | Yanlış | II ve III, III’e ulaşılamaz. |
| C | Yanlış | II ve IV doğrudur ama C şıkkı II ve III. |
| D | Doğru | II ve IV kesinlikle ulaşılır. |
Sonuç ve Kısa Özet
- Grafikten yalnızca II ve IV numaralı bilgileri elde edebilirsiniz.
- Doğru cevap: D şıkkıdır.
