[Şema: Üç farklı kimyasal reaksiyon örneği gösteriliyor.] Buna göre, bu görevleri ve örnekleri ile birlikte doğru

Aşağıda baş grup elementi olan nötr A ve B atomlarının temel haldeki Lewis elektron sembolleri verilmiştir.

  • A: dot
  • B: dotdot
    Buna göre, A ve B element atomları arasında oktet kuralına uyan kararlı bileşiğin formülü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
    A) AB
    B) AB_{2}
    C) A_2B
    D) A,B
    E) A,B
  1. Magnezyum şeritlerin oksitlenmesi üzerine deney yapan bir öğrenci, kapalı bir kaba 4,8 g Mg metali ve 4 g O_{2} gazı koyarak aşağıdaki denkleştirilmemiş tepkimeyi tam verimle gerçekleşti-
    yor.
    Mg + O_{2} \rightarrow MgO
    Buna göre, tepkime sonunda kaç gram MgO oluşur?
    A) 6,4
    B) 8,0
    C) 9,6
    D) 12,0
    E) 16,0
  2. Laboratuvarda ortamında özdeş üç ayrı kaba eşit hacimde apo- lar yapıdaki benzen (C_6H_{6}) sivisi konulmuştur.
    Daha sonra kaplara aynı sıcaklıkta aşağıda belirtilenWhiteRatingDiff- dan yüzey mililitre ilave edilip iyice çalkalanmıştır.
    I.
    kap:
    Apolar yapıdaki tetraklorome\tan (CCl_{4})
    II. kap: Polar yapıdaki saf su (H_2O)
    III. kap: Polar yapıdaki üre (NH_{2}-C-NH_{2})
    Buna göre, işlem sonucunda kapların hangilerinde he- terojen bir karışım gözlenir?
    A) Yalnız I
    B) Yalnız II
    C) Yalnız III
    D) I ve II
    E) II ve III
  3. Laboratuvarda bir kapta bulunan ve derişik sulu çözelti- yi- yağı olarak da bilinen sülfürik asidin (H_2SO_{4}) sulu çözeltisi-
    nin yüzeyine bir miktar su ilave edilmiştir.
    A) Çözeltinin molalitesi
    B) Çözeltinin hacmi
    C) Çözeltinin kütlesi
    D) Çözünen H_2SO_{4}'ün mol sayısı
    E) Çözücü H_2O’nun mol sayısı
  4. Enzimatik bir tepkime çeşidinin hızında zamana bağlı deği- şim grafiği şekildeki gibidir.
    [Grafik: X ekseninde zaman, Y ekseninde tepkime hızı. Başlangıçta tepkime hızı yüksek, zamanla azalıyor ve sabit bir değere ulaşıyor.]
    Buna göre,
    II. b zaman aralığında ortamda biriken ürün miktarı art- maktadır.
    ifadelerinden hangileri yanlıştır?
  5. Görevleri ve yapılan farklı üç örnek- şema verilmiştir.
    [Şema: Üç farklı kimyasal reaksiyon örneği gösteriliyor.]
    Buna göre, bu görevleri ve örnekleri ile birlikte doğru eşleştirilmesi aşağıdakilerden hangisidir?
    A) [Reaksiyon 1] - [Görev 1]
    B) [Reaksiyon 2] - [Görev 2]
    C) [Reaksiyon 3] - [Görev 3]
    D) [Reaksiyon 1] - [Görev 2]
    E) [Reaksiyon 2] - [Görev 1]

Aşağıda görseldeki TYT Fen Bilimleri Kimya sorularının ayrıntılı ve adım adım çözümleri yer almaktadır.


11. Soru: Lewis Elektron Sembolleri ve Bileşik Formülü

:light_bulb: KULLANILAN KURAL: Bir atomun bağ yapma kapasitesi ve oktet kuralı (\text{8'e tamamlama}), değerlik elektron sayısı ve yarı dolu (tekli) orbital sayısına göre belirlenir.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Elementlerin Değerlik Elektron Sayılarını Belirleme

  • A elementi: Lewis yapısında tek bir değerlik elektronu (\cdot\text{A}) bulunur (\text{1A grubu}). Kararlı olmak için 1 bağ yapar (veya 1 elektron verir/ortaklar).
  • B elementi: Lewis yapısında toplam 5 değerlik elektronu (\cdot\ddot{\text{B}}\cdot) bulunur (\text{5A grubu}). Oktetini 8’e tamamlamak için 3 elektrona ihtiyaç duyar ve 3 tekli elektronu üzerinden 3 bağ yapar.

Adım 2 — Kararlı Bileşik Formülünü Oluşturma
1 tane \text{B} atomunun oktetini tamamlaması için 3 tane \text{A} atomu ile bağ yapması gerekir:

\text{B} + 3\text{A} \rightarrow \text{A}_3\text{B} \quad (\text{veya } \text{BA}_3)

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: A_3B (C veya E seçeneğindeki A_3B)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━


12. Soru: Kimyasal Hesaplamalar ve Sınırlayıcı Bileşen

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL: n = \frac{m}{M_A} ve m = n \times M_A

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Step 1 — Tepkimeyi Denkleştirme
Magnezyumun yanma tepkimesi denkleştirildiğinde:

2\text{Mg} + \text{O}_2 \rightarrow 2\text{MgO}

Step 2 — Başlangıç Mol Sayılarını Hesaplama

  • \text{Mg}'nin mol kütlesi: M_A = 24\text{ g/mol}
n_{\text{Mg}} = \frac{4,8\text{ g}}{24\text{ g/mol}} = 0,2\text{ mol}
  • \text{O}_2’nin mol kütlesi: M_A = 2 \times 16 = 32\text{ g/mol}
n_{\text{O}_2} = \frac{4\text{ g}}{32\text{ g/mol}} = 0,125\text{ mol}

Step 3 — Sınırlayıcı Bileşeni Bulma ve Tepkime Hesabı

  • Denkleme göre 2\text{ mol Mg} için 1\text{ mol O}_2 gereklidir.
  • 0,2\text{ mol Mg} için \frac{0,2}{2} = 0,1\text{ mol O}_2 harcanır.
  • Ortamda 0,125\text{ mol O}_2 olduğundan \text{Mg} tamamen biter (sınırlayıcı bileşen), \text{O}_2’den ise 0,025\text{ mol} artar.

Step 4 — Oluşan MgO Kütlesini Hesaplama

  • 2\text{ mol Mg} tepkimeye girdiğinde 2\text{ mol MgO} oluşur. Katsayılar eşit olduğundan 0,2\text{ mol Mg} harcandığında 0,2\text{ mol MgO} oluşur.
  • \text{MgO}'nun mol kütlesi: M_A = 24 + 16 = 40\text{ g/mol}
m_{\text{MgO}} = n \times M_A = 0,2\text{ mol} \times 40\text{ g/mol} = 8,0\text{ g}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: B) 8,0
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  • Sınırlayıcı Bileşen: Kimyasal tepkimede ilk tükenen ve oluşacak ürün miktarını belirleyen maddedir (Burada \text{Mg}).

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

  • :cross_mark: Hatalı: Tepkimeyi denkleştirmeden katsayıları 1:1 kabul etmek.
  • :white_check_mark: Doğru: Mutlaka 2\text{Mg} + \text{O}_2 \rightarrow 2\text{MgO} denklemi üzerinden katsayı oranlarını kurmak.

13. Soru: Çözünme Olayı ve Karışım Türleri

:light_bulb: KULLANILAN KURAL: “Benzer benzeri çözer” ilkesine göre polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünerek homojen karışım oluşturur. Polar ile apolar maddeler birbiri içinde çözünmeyerek heterojen karışım oluşturur.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Step 1 — Kaplardaki Maddeleri Analiz Etme

  • Çözücü: Benzen (\text{C}_6\text{H}_6) \rightarrow Apolar
  • I. Kap: Tetraklorometan (\text{CCl}_4) \rightarrow Apolar (Apolar + Apolar \rightarrow Çözünür, Homojen)
  • II. Kap: Saf su (\text{H}_2\text{O}) \rightarrow Polar (Apolar + Polar \rightarrow Çözünmez, Heterojen)
  • III. Kap: Üre \rightarrow Polar (Apolar + Polar \rightarrow Çözünmez, Heterojen)

Step 2 — Heterojen Karışımları Belirleme
II. ve III. kaplarda maddelerin polariteleri uyuşmadığı için çözünme gerçekleşmez ve heterojen karışım meydana gelir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: E) II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━


Diğer soruların (14, 15 ve 16. sorular) eksik kalan seçeneklerini veya grafik ayrıntılarını netleştirip adım adım çözmemi ister misin?