Selim İleri, yazma sürecinden söz ederken romanın onda katı bir planla başlamadığını, daha çok duyguların içinden doğduğunu söyler. Ardından da “Ben profesyonel bir yazar olamadım, olamayacağım da.” diye ekler. Bu tevazu cümlesi bile onun kendini başkalarından üstün tutmadığının göstergelerinden biridir; o, büyüklenmeyi hiç bilmedi.
Bu parçada altı çizili sözcüğü anlamca karşılayabilecek bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A) Yunus’un hoşgörüsü, yaratılanı Yaradan’dan ötürü sevmek, hiçbir kalbi kırmamak temelinde yükselir.
B) İnsanlara karşı açık olursanız, duygu ve düşüncelerinizi paylaşırsanız onlarla samimi ilişkiler kurarsınız.
C) İlişkilerinizde fiziksel, duygusal ve zihinsel alanınızı korumazsanız mahremiyetinizi de kaybedersiniz.
D) Kibir ve gururun en büyük düşmanı olan alçak gönüllülük, insana huzur ve mutluluk verir.
E) Günümüzde insanlar aralarında kalın bir duvar örüp dış dünyaya kendilerini kapatıyorlar.
Sözcükte Anlam — Eş ve Yakın Anlamlı Sözcükler
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
Parçada geçen altı çizili “tevazu” sözcüğü; kibirlenmeme, kendini başkalarından üstün tutmama, gösterişsizlik ve alçak gönüllülük anlamına gelir. Metindeki “kendini başkalarından üstün tutmadığının”, “büyüklenmeyi hiç bilmedi” ifadeleri de bu anlamı doğrudan desteklemektedir.
- A Seçeneği: Bu cümlede öne çıkan kavram **“hoşgörü”**dür (müsamaha, tolerans). Tevazu anlamını karşılamaz.
- B Seçeneği: Cümlede geçen “samimi” sözcüğü içten, candan olmayı ifade eder; alçak gönüllülük ile aynı anlama gelmez.
- C Seçeneği: Bu cümlede yer alan “mahremiyet” kavramı gizlilik ve özel hayatı temsil eder; tevazu ile anlamca örtüşmez.
- D Seçeneği: Cümlede geçen “alçak gönüllülük” ifadesi, “tevazu” sözcüğünün tam Türkçe karşılığı ve eş anlamlısıdır.
- E Seçeneği: Bu cümlede içe kapanma ve iletişimsizlikten bahsedilmiş olup tevazu anlamını taşıyan bir sözcük bulunmamaktadır.
Sonuç ve Doğrulama:
“Tevazu” sözcüğünün birebir anlam karşılığı olan “alçak gönüllülük” ifadesi D seçeneğinde yer almaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D — Kibir ve gururun en büyük düşmanı olan alçak gönüllülük, insana huzur ve mutluluk verir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Benzer sözcükte anlam ve bağlam sorularıyla pratik yapmaya devam etmek ister misin?