8.) Koordinat düzleminde verilen şeklin 2
br sağa, 4 br yukarı ötelenmiş
görüntüsünü çiziniz. (15 Puan)
J..
Şeklin 2 Birim Sağa ve 4 Birim Yukarı Ötelenmesi
[KURAL / KULLANILAN FORMÜL:]
Analitik düzlemde öteleme yapılırken;
- Sağa öteleme: Köşe noktalarının x koordinatına öteleme miktarı eklenir (x+k, y).
- Yukarı öteleme: Köşe noktalarının y koordinatına öteleme miktarı eklenir (x, y+k).
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Mevcut Köşe Noktalarının Belirlenmesi
Görseldeki koordinat düzlemine göre şeklin (yamuğun) köşe noktaları şunlardır:
- A noktası: (-3, -1)
- B noktası: (-2, -1)
- C noktası: (-1, -3)
- D noktası: (-4, -3)
Adım 2 — Noktaların 2 Birim Sağa Ötelenmesi (x+2)
Her noktanın x değerine 2 ekliyoruz:
- A’: -3 + 2 = -1
- B’: -2 + 2 = 0
- C’: -1 + 2 = 1
- D’: -4 + 2 = -2
Adım 3 — Noktaların 4 Birim Yukarı Ötelenmesi (y+4)
Şimdi her noktanın y değerine 4 ekliyoruz:
- A’': -1 + 4 = 3 \rightarrow A’'(-1, 3)
- B’': -1 + 4 = 3 \rightarrow B’'(0, 3)
- C’': -3 + 4 = 1 \rightarrow C’'(1, 1)
- D’': -3 + 4 = 1 \rightarrow D’'(-2, 1)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:]
Şeklin yeni hali, köşe noktaları A’‘(-1, 3), B’‘(0, 3), C’‘(1, 1) ve D’'(-2, 1) olacak şekilde koordinat düzleminde çizilmelidir. Bu durumda şekil, y eksenini kesecek şekilde üst bölgeye (2. ve 1. bölgeye) taşınmış olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Öteleme (Translation)
- [Tanım:] Bir şeklin üzerindeki tüm noktaların belirli bir doğrultuda ve yönde, aynı miktar kaydırılmasıdır.
- [Bu problemde:] Şeklin boyutu ve yönü (duruşu) değişmeden sadece konumu değişmiştir.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Yön Karıştırma
- [Yanlış:] Sağa öteleme derken x değerinden sayı çıkarmak.
- [Doğru:] Sağa ötelemede x artar, sola ötelemede x azalır. Yukarı ötelemede y artar, aşağı ötelemede y azalır.
- [Neden yanlış:] Koordinat düzlemi sağa ve yukarı doğru pozitif yönde ilerler.
Bu yeni noktaları koordinat düzleminde işaretleyip birleştirdiğinde öteleme işlemini tamamlamış olacaksın. Başka bir öteleme veya yansıma sorusu çözmemi ister misin?
