Şekildeki verilere göre, I0PI kaç br'dir?

ati
A) 5
15
A(0, 30)
B(15, 0)

IAPI =3IPBI

Şekildeki verilere göre, I0PI kaç br’dir?
B) 10 C) 13 D) 15
E) 20

Soru Fotoğrafı:

Şekildeki verilere göre, |OP| uzunluğu kaç birimdir?

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Noktaların Koordinatları ve Uzunluk Hesapları

  • A(0, 30) , B(15, 0) noktaları verilmiştir.
  • O noktası orijindir, yani O(0, 0) .
  • P noktası bilinmiyor, koordinatları P(x, y) olsun.
  • Amaç: |OP| uzunluğunu bulmak.

Adım 2 — Verilen Oran Denklemi

Verilen şart:

2 \cdot |AP| = 3 \cdot |PB|

Burada |AP| ve |PB| sırasıyla A ile P , P ile B noktaları arasındaki uzaklıklardır.

Adım 3 — P Noktasının Doğrultuda Olduğunu Anlamak

Şekilde P, doğru AB üzerinde yer almaktadır.

  • Doğru AB’nin denklemini bulalım:

Eğim:

m = \frac{0 - 30}{15 - 0} = \frac{-30}{15} = -2

Doğru denklemi:

y = -2x + 30

Yani,

P(x, y) = (x, -2x + 30)

Adım 4 — Uzaklıkları İfade Etmek

  • |AP| = \sqrt{(x - 0)^2 + (y - 30)^2} = \sqrt{x^2 + (-2x + 30 - 30)^2} = \sqrt{x^2 + (-2x)^2} = \sqrt{x^2 + 4x^2} = \sqrt{5x^2} = \sqrt{5} \, |x|

  • |PB| = \sqrt{(15 - x)^2 + (0 - y)^2} = \sqrt{(15 - x)^2 + (-(-2x + 30))^2} = \sqrt{(15 - x)^2 + (2x - 30)^2}

Adım 5 — Oran Denklemini Uygulamak

2 \cdot |AP| = 3 \cdot |PB|

Yani:

2 \sqrt{5} |x| = 3 \sqrt{(15 - x)^2 + (2x - 30)^2}

Karelerini alalım:

4 \cdot 5 \cdot x^2 = 9 \left[ (15 - x)^2 + (2x - 30)^2 \right]
20 x^2 = 9 \left[ (15 - x)^2 + (2x - 30)^2 \right]

Şimdi açalım:

(15 - x)^2 = 225 - 30x + x^2
(2x - 30)^2 = 4x^2 - 120x + 900

Toplam:

225 - 30x + x^2 + 4x^2 - 120x + 900 = 5x^2 - 150x + 1125

Denklem:

20 x^2 = 9 (5x^2 - 150x + 1125)
20 x^2 = 45 x^2 - 1350 x + 10125

Tüm terimleri bir tarafa toplayalım:

0 = 45 x^2 - 1350 x + 10125 - 20 x^2
0 = 25 x^2 - 1350 x + 10125

Adım 6 — Denklemi Sadeleştirmek

Her terimi 25’e bölelim:

x^2 - 54 x + 405 = 0

Adım 7 — Kare Tamamlama veya Kökleri Bulma

Diskriminant:

\Delta = (-54)^2 - 4 \cdot 1 \cdot 405 = 2916 - 1620 = 1296

Kökler:

x = \frac{54 \pm \sqrt{1296}}{2} = \frac{54 \pm 36}{2}

İki çözüm:

x_1 = \frac{54 + 36}{2} = \frac{90}{2} = 45
x_2 = \frac{54 - 36}{2} = \frac{18}{2} = 9

Adım 8 — Uygun Kökü Seçmek

  • Doğru üzerindeki x koordinatları 0 \leq x \leq 15 aralığında olmalı çünkü A(0, 30) ve B(15, 0) arasında.

  • x = 45 uygunsuz, çünkü doğru segmentinin dışında.

  • O halde x = 9.

Adım 9 — |OP| Uzunluğunu Bulmak

P(9, y) ve y = -2 \times 9 + 30 = -18 + 30 = 12

Son olarak,

|OP| = \sqrt{9^2 + 12^2} = \sqrt{81 + 144} = \sqrt{225} = 15

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevap: D) 15 birim
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

  • Doğrusal Fonksiyon / Doğru Denklemi: İki nokta arasındaki doğru denklemini bulma.
  • Uzaklık Formülü: İki nokta arasındaki mesafeyi bulma.
  • Oran İfadesi: İki uzunluk arasındaki oranı oranlama.

:warning: Yaygın Hatalar:

:cross_mark: Doğru Dışında Nokta Seçmek

  • Yanlış: Köklerden büyük olanı seçmek (ör. x=45)
  • Doğru: Noktanın doğru segmentinin içinde olması gerektiğini dikkate almak
  • Neden Yanlış: Böylece problem geometrik anlamda tutarsız olur.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Şekildeki verilere göre, IOPI kaç br’dir?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • İç bölme formülü: AP:PB = m:n ise
P\left(\frac{nA_x+mB_x}{m+n},\frac{nA_y+mB_y}{m+n}\right)
  • Uzaklık (Öklid) formülü:
OP=\sqrt{(x_P-0)^2+(y_P-0)^2}

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — P noktasının koordinatlarını bul

Verilen oran:

2\cdot |AP|=3\cdot |PB|

=>

|AP|:|PB|=3:2

İç bölme formülünü uygulayalım (m=3, n=2):

P\left(\frac{2\cdot A_x+3\cdot B_x}{2+3},\frac{2\cdot A_y+3\cdot B_y}{2+3}\right)

A noktası:

A(0,30)

B noktası:

B(15,0)

x koordinatı hesaplama:

x_P=\frac{2\cdot 0+3\cdot 15}{5}
x_P=\frac{45}{5}
x_P=9

y koordinatı hesaplama:

y_P=\frac{2\cdot 30+3\cdot 0}{5}
y_P=\frac{60}{5}
y_P=12

Sonuç:

P(9,12)

Adım 2 — OP uzunluğunu hesapla

Uzaklık formülü kurulum:

OP=\sqrt{(x_P-0)^2+(y_P-0)^2}

Değerleri yerine koy:

OP=\sqrt{9^2+12^2}
OP=\sqrt{81+144}
OP=\sqrt{225}
OP=15

:white_check_mark: CEVAP: 15

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. İç bölme formülü
  • Tanım: Bir doğru parçasını verilen oranda içten bölen noktanın koordinatlarını verir.
  • Bu problemde: AP:PB = 3:2 olduğu için P koordinatları bu oranla hesaplandı.
  1. Uzaklık (Öklid)
  • Tanım: İki nokta arasındaki doğrusal mesafe.
  • Bu problemde: O(0,0) ile P(9,12) arasındaki uzaklık hesaplandı.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Oranı ters uygulamak

  • Yanlış: AP:PB = 2:3 gibi almak.
  • Doğru: Verilen denklemden AP:PB = 3:2 çıkar.
  • Neden yanlış: İç bölme formülünde m ve n yer değişirse P yanlış konumlanır.
  • Düzeltme: Oranı dikkatle belirleyip formülde doğru yerlere koy.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?