Şekildeki birimkarelere bölünmüş zemin- de A merkezli, 2 birim yarıçaplı bir çem- ber çizilirse hangi nokta bu çemberin dı- şında kalır?
A) B
B) C
C) D
D) E
A Merkezli 2 Birim Yarıçaplı Çemberin Dışında Kalan Noktanın Belirlenmesi
Birimkareli zemin üzerinde bir noktanın çemberin içinde, üzerinde veya dışında olduğunu anlamak için o noktanın merkez olan A noktasına olan uzaklığı yarıçap (r = 2 birim) ile karşılaştırılır:
- Merkeze uzaklık = 2 birim ise nokta çemberin üzerindedir.
- Merkeze uzaklık < 2 birim ise nokta çemberin içindedir.
- Merkeze uzaklık > 2 birim ise nokta çemberin dışındadır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — B Noktasının Merkeze Uzaklığı (A Şıkkı)
- B noktası, A merkezinin 2 birim doğrudan aşağısındadır.
- Uzaklık: 2 birimdir.
- Yarıçap 2 birim olduğundan B noktası çemberin üzerindedir.
Adım 2 — C Noktasının Merkeze Uzaklığı (B Şıkkı)
- C noktası, A merkezinin 1 birim sağı ve 1 birim yukarısındadır.
- Uzaklık: \sqrt{1^2 + 1^2} = \sqrt{2} \approx 1{,}41 birimdir.
- 1{,}41 < 2 olduğundan C noktası çemberin içindedir.
Adım 3 — D Noktasının Merkeze Uzaklığı (C Şıkkı)
- D noktası, A merkezinin 2 birim sağı ve 2 birim aşağısındadır.
- Uzaklık: \sqrt{2^2 + 2^2} = \sqrt{4 + 4} = \sqrt{8} \approx 2{,}83 birimdir.
- 2{,}83 > 2 olduğundan D noktası çemberin dışındadır.
Adım 4 — E Noktasının Merkeze Uzaklığı (D Şıkkı)
- E noktası, A merkezinin 2 birim doğrudan solundadır.
- Uzaklık: 2 birimdir.
- Yarıçap 2 birim olduğundan E noktası çemberin üzerindedir.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A) B — Merkeze uzaklığı 2 birimdir (Çemberin üzerinde).
B) C — Merkeze uzaklığı \sqrt{2} \approx 1{,}41 birimdir (Çemberin içinde).
C) D — Merkeze uzaklığı \sqrt{8} \approx 2{,}83 birimdir (Çemberin dışında).
D) E — Merkeze uzaklığı 2 birimdir (Çemberin üzerinde).
Adım 6 — Son Doğrulama
Yarıçapı 2 birim olan çember, merkezden en fazla 2 birim uzaklıktaki sınırları kapsar. D noktasına ulaşmak için 2 birim sağa ve 2 birim aşağı gidildiğinden merkeze olan uzaklığı 2 birimden kesinlikle daha büyüktür ve çemberin sınırlarının dışında kalır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) D
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Çemberde iç, dış ve teğet nokta kavramlarını pekiştirmek için benzer bir koordinat/birimkare sorusu daha çözmemi ister misin?
bir daha anlat tam olarak anlayamadım
A Merkezli ve 2 Birim Yarıçaplı Çemberde Noktaların Konumu
KULLANILAN KURAL: Bir çemberin yarıçapı 2 birim ise, merkezden (A noktası) tam 2 birim uzaklıktaki tüm noktalar çember çizgisinin üzerinde yer alır.
- Merkeze uzaklığı 2 birimden kısa olan noktalar \rightarrow Çemberin İçinde
- Merkeze uzaklığı tam 2 birim olan noktalar \rightarrow Çemberin Üzerinde
- Merkeze uzaklığı 2 birimden fazla olan noktalar \rightarrow Çemberin Dışında kalır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — B Noktasının İncelenmesi (A Şıkkı)
- A noktasından başlayıp kareleri sayarak B noktasına doğru gidelim: Tam 2 birim aşağıdadır.
- Merkeze olan uzaklık tam 2 birimdir.
- Yarıçap 2 birim olduğu için B noktası çemberin tam üzerindedir.
Adım 2 — C Noktasının İncelenmesi (B Şıkkı)
- A noktasından C noktasına gitmek için sadece 1 birim sağa ve 1 birim yukarı çıkılır.
- Merkeze çok yakın bir mesafededir (uzaklığı 2 birimden daha azdır).
- Bu nedenle C noktası çemberin içinde kalır.
Adım 3 — D Noktasının İncelenmesi (C Şıkkı)
- A noktasından D noktasına gitmek için 2 birim sağa ve 2 birim aşağı gitmemiz gerekir.
- Çember çizgisi merkezden en fazla 2 birim uzağa gidebilir. D noktası hem sağa hem aşağı doğru 2’şer birim uzakta olduğu için çemberin sınırını aşar (uzaklığı 2 birimden büyüktür).
- Bu nedenle D noktası çemberin dışında kalır.
Adım 4 — E Noktasının İncelenmesi (D Şıkkı)
- A noktasından başlayıp kareleri sayarak E noktasına doğru gidelim: Tam 2 birim soldadır.
- Merkeze olan uzaklık tam 2 birimdir.
- Yarıçap 2 birim olduğu için E noktası çemberin tam üzerindedir.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A) B — A noktasına uzaklığı 2 birim \rightarrow Çemberin üzerinde
B) C — A noktasına uzaklığı 2 birimden az \rightarrow Çemberin içinde
C) D — A noktasına uzaklığı 2 birimden fazla \rightarrow Çemberin dışında
D) E — A noktasına uzaklığı 2 birim \rightarrow Çemberin üzerinde
Adım 6 — Son Doğrulama
Pergelimizi A noktasına koyup 2 birim açtığımızda çemberimiz yukarı, aşağı, sağa ve sola 2 birimlik sınırlardan geçer. D noktası ise hem 2 birim sağda hem de 2 birim aşağıda bir çaprazda kaldığı için pergelin çizdiği sınırın dışına taşar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) D
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Pergel açıklığı ve birimkare sayma mantığını daha iyi anlamak için adım adım pergel çizimi örneği üzerinden anlatmamı ister misin?
Benzer örnek sorular yaz
Çemberin İçinde, Üzerinde ve Dışında Kalan Noktalar — Benzer Örnek Sorular
Birimkareli zemin üzerinde bir noktanın çembere göre konumunu belirlerken temel kural şudur:
- Merkeze Uzaklık < Yarıçap \rightarrow Nokta çemberin içindedir.
- Merkeze Uzaklık = Yarıçap \rightarrow Nokta çemberin üzerindedir.
- Merkeze Uzaklık > Yarıçap \rightarrow Nokta çemberin dışındadır.
Örnek Soru 1
Birimkarelere bölünmüş bir zeminde M merkezli ve 3 birim yarıçaplı bir çember çiziliyor.
Aşağıda verilen noktalardan hangisi bu çemberin içinde yer alır?
- A) M noktasının 3 birim yukarısında olan K noktası
- B) M noktasının 4 birim sağında olan L noktası
- C) M noktasının 1 birim sağı ve 1 birim yukarısında olan P noktası
- D) M noktasının 3 birim solunda ve 2 birim aşağısında olan T noktası
ÇÖZÜM ADIMLARI:
- Adım 1 (K Noktası): M merkezine doğrudan 3 birim uzaklıktadır. Yarıçap r = 3 birim olduğundan K noktası çemberin üzerindedir.
- Adım 2 (L Noktası): M merkezine 4 birim uzaklıktadır. 4 > 3 olduğundan L noktası çemberin dışındadır.
- Adım 3 (P Noktası): M merkezine 1 birim sağ ve 1 birim yukarı mesafededir. Merkezden toplam uzaklığı 3 birimden çok daha azdır. Bu nedenle P noktası çemberin içindedir.
- Adım 4 (T Noktası): M merkezinden 3 birim sola gidip üstüne 2 birim de aşağı inildiği için uzaklık 3 birimlik yarıçap sınırını aşar. Bu nedenle T noktası çemberin dışındadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) P noktası
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Örnek Soru 2
Kareli bir kağıt üzerinde pergelin sivri ucu O noktasına batırılıp pergel açıklığı 4 birim olacak şekilde bir çember çiziliyor.
Buna göre, O noktasından başlayarak 3 birim sağa ve 4 birim yukarıya doğru işaretlenen bir N noktası için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Çemberin merkezindedir.
- B) Çemberin iç bölgesindedir.
- C) Çemberin üzerindedir.
- D) Çemberin dış bölgesindedir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
- Adım 1 — Yarıçapın Belirlenmesi: Pergel açıklığı 4 birim olduğuna göre çemberin yarıçapı r = 4 birimdir. Merkezden en fazla 4 birim uzağa çizgi çekilebilir.
- Adım 2 — Noktanın Uzaklığının Değerlendirilmesi: N noktasına ulaşmak için zaten tek başına 4 birim yukarı gidilmiş ve üstüne 3 birim de sağa kayılmıştır.
- Adım 3 — Konumun Belirlenmesi: Sadece yukarı gidildiğinde bile 4 birimlik sınır tamamlandığından, çaprazdaki N noktası 4 birimlik çember yayının dışına taşar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) Çemberin dış bölgesindedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Örnek Soru 3 (Kendini Dene)
Birimkareli zeminde A merkezli ve 2 birim yarıçaplı bir çember çizildiğinde;
- X noktası: A’nın 2 birim yukarısında
- Y noktası: A’nın 2 birim sağında ve 1 birim yukarısında
- Z noktası: A’nın 1 birim solunda
Bu noktalardan hangisi çemberin tam üzerinde, hangisi içinde, hangisi dışındadır?
Çözümünü yazmak ister misin, birlikte kontrol edelim mi?
