Şekilde [BA I/ [GH // [EF, m(GCB) = m(BCĎ), m(ćGH) = m(DEF) = 100°, m(CBA) =70° ve m(CDE) = a dır

70°
oo
H.
Şekilde [BA I/ [GH // [EF,
m(GCB) = m(BCĎ), m(ćGH) = m(DEF) = 100°,
m(CBA) =70° ve m(CDE) = a dır.
Buna göre, a kaç derecedir?
E) 50

Paralel Doğrular Arasında Açı Hesabı (\alpha Değerinin Bulunması)

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜLLER:

  • U Kuralı (Karşı Durumlu Açılar): İki paralel doğru arasında kalan ve birbirine bakan ardışık iki iç açının toplamı 180^\circ’dir.
  • Z Kuralı (İç Ters Açılar): Paralel iki doğruyu kesen bir doğrunun oluşturduğu iç ters açılar birbirine eşittir.
  • Açıortay Bağıntısı: Bir açıyı iki eşit parçaya bölen ışın, eş ölçülü açılar oluşturur.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — C Noktasından Paralel Doğru Çizme ve m(\widehat{GCB}) Açısını Bulma
C noktasından [BA ve [GH’ye paralel olacak şekilde sağa doğru bir [CK ışını çizelim:

  • [GH \parallel [CK olduğundan U kuralı gereği:

    m(\widehat{KCG}) + m(\widehat{CGH}) = 180^\circ
    m(\widehat{KCG}) + 100^\circ = 180^\circ \implies m(\widehat{KCG}) = 80^\circ
  • [BA \parallel [CK olduğundan yine U kuralı gereği:

    m(\widehat{KCB}) + m(\widehat{CBA}) = 180^\circ
    m(\widehat{KCB}) + 70^\circ = 180^\circ \implies m(\widehat{KCB}) = 110^\circ
  • Bu iki değerin farkı m(\widehat{GCB}) açısını verir:

    m(\widehat{GCB}) = m(\widehat{KCB}) - m(\widehat{KCG}) = 110^\circ - 80^\circ = 30^\circ

Adım 2 — m(\widehat{BCD}) Açısını ve CD Doğrusunun Yatay Açısını Belirleme

  • Soruda m(\widehat{GCB}) = m(\widehat{BCD}) verildiğinden:

    m(\widehat{BCD}) = 30^\circ
  • CD doğru parçasının sağa doğru çizilen [CK paraleli ile yaptığı toplam açı:

    m(\widehat{KCD}) = m(\widehat{KCB}) + m(\widehat{BCD}) = 110^\circ + 30^\circ = 140^\circ
  • Dolayısıyla, CD doğrusunun sola doğru yatay doğrultu ile yaptığı dar açı (veya Z kuralı için açı):

    180^\circ - 140^\circ = 40^\circ

Adım 3 — D Noktasından Geçen Paralel Doğru Yardımıyla \alpha Açısını Bulma
D noktasından sağa doğru [DL paralel ışınını çizelim:

  • CD doğrusu ile [DL arasındaki açı, iç ters / U kuralı gereği:

    m(\widehat{LDC}) = 40^\circ
  • [DL \parallel [EF olduğundan U kuralı gereği DE doğrusunun [DL ile yaptığı açı:

    m(\widehat{LDE}) + m(\widehat{DEF}) = 180^\circ
    m(\widehat{LDE}) + 100^\circ = 180^\circ \implies m(\widehat{LDE}) = 80^\circ
  • \alpha açısı (m(\widehat{CDE})), DE ve DC ışınları arasındaki farktır:

    \alpha = m(\widehat{LDE}) - m(\widehat{LDC}) = 80^\circ - 40^\circ = 40^\circ

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: C seçeneği (40^\circ)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Doğruda Açılarda Yardımcı Paralel Çizme

  • Tanım: Kırılma (köşe) noktalarından verilen paralellere yeni paralel doğrular çizerek açıyı bilinen temel kurallara (U, Z, M) indirgeme yöntemidir.
  • Bu problemde: C ve D köşe noktalarından çizilen paralel ışınlar sayesinde bilinmeyen açılar adım adım U kuralı ile çözülmüştür.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Zikzak (M) Kuralını Doğrudan Yönleri Karıştırarak Uygulamak

  • Yanlış: Şekildeki tüm açıları yönlerine dikkat etmeden rastgele sağa/sola bakanlar şeklinde toplayıp eşitlemek.
  • Doğru: Köşe noktalarından yardımcı paralel çizerek açıortay ve iç ters açı ilişkilerini adım adım yazmak.
  • Neden Yanlış: Şekilde iç içe geçmiş birden fazla kırılma ve açıortay olduğunda doğrudan M kuralı ezberi yön hatasına yol açar.

Doğruda açılar ve zikzak kuralları ile ilgili benzer bir pratik soru daha çözmemi ister misin?

görsel üzerinden yapamaz mısın

Şekil Üzerinde Adım Adım Açı Takibi ve Çözüm

:light_bulb: KULLANILAN KURAL:

  • Yardımcı Paralel Doğrular (U Kuralı): Kırılma noktaları olan C ve D köşelerinden sağa doğru [BA, [GH ve [EF] doğrularına paralel çizgiler çekilerek ardışık açıların toplamının 180^\circ olması kuralı uygulanır.

:artist_palette: Görsel Üzerinde Çizim Kılavuzu

Sorudaki şeklin üzerine kurşun kalemle şu iki çizgiyi çizerek adımları takip edebilirsin:

  1. C noktasından sağa doğru [GH]'ye paralel bir ışın çek ([CK]).
  2. D noktasından sağa doğru [EF]'ye paralel bir ışın çek ([DL]).
B ──────── 70° ────────> A
 \
  \
   \        G ─── 100° ───> H
    \      /
     \    /
D     \  /
 \ α   \/ C ─────────────> K (1. Yardımcı Paralel)
  \    /
   \  /
    \/
    E ──────── 100° ──────> F

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — C Köşesindeki Açıyı Bulma

  • G köşesindeki açı 100^\circ olduğundan, [GH \parallel [CK arasında kalan alt açı (U kuralı):
    180^\circ - 100^\circ = 80^\circ
  • B köşesindeki açı 70^\circ olduğundan, [BA \parallel [CK arasında kalan toplam açı (U kuralı):
    180^\circ - 70^\circ = 110^\circ
  • Arada kalan açıortay parçası:
    m(\widehat{GCB}) = 110^\circ - 80^\circ = 30^\circ

Adım 2 — Eşit Açıyı ve CD Doğrusunun Açısını Belirleme

  • Şekilde m(\widehat{GCB}) = m(\widehat{BCD}) olarak verildiği için:
    m(\widehat{BCD}) = 30^\circ
  • CD kolunun sağa doğru çizdiğimiz [CK paraleli ile yaptığı toplam açı:
    110^\circ + 30^\circ = 140^\circ
  • CD doğrusunun sola bakan iç açısı:
    180^\circ - 140^\circ = 40^\circ

Adım 3 — D Köşesindeki \alpha Açısını Bulma

  • D noktasından sağa çizilen paralel ile CD kolu arasındaki iç ters açı:
    40^\circ
  • E köşesindeki açı 100^\circ olduğu için, DE kolunun çizdiğimiz paralelle yaptığı açı (U kuralı):
    180^\circ - 100^\circ = 80^\circ
  • \alpha açısı bu iki açının farkıdır:
    \alpha = 80^\circ - 40^\circ = 40^\circ

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: 40^\circ (C Seçeneği)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Sivri Uçlardan Paralel Çizme Mantığı

  • Tanım: Geometride zikzak yapan şekillerde tüm kırılma (sivri) noktalarından ana doğrulara paralel çizildiğinde soru basit U veya Z kurallarına ayrışır.
  • Bu problemde: C ve D sivri noktalarından sağa paralel çizilerek karmaşık şekil iki adet bağımsız U kuralına dönüştürülmüştür.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Açıortay Açısını Yanlış Yere Yazmak

  • Yanlış: 30^\circ olarak bulunan açıyı doğrudan \alpha açısına eşitlemek.
  • Doğru: 30^\circ’yi C köşesindeki diğer eş açıya yazıp D köşesine taşımak.
  • Neden Yanlış: C noktasındaki açı ile D noktasındaki açı aynı doğru üzerinde farklı eğimlere sahiptir.

Bu tip kırılma noktası içeren bir başka geometri sorusunun pratik çizim yöntemini birlikte inceleyelim mi?