- seçmek: Ne olduğunu anlamak, fark etmek.
- yol: Uyulan ilke; sistem.
- görmek: Anlamak, kavramak, sezmek.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “seçmek, yol, görmek” sözcüklerinin tümü belirtilen anlamlarını karşılayacak şekilde kullanılmıştır?
A) Kendi yolunu çizmek isteyen gençlerin hedeflerine ulaşmak için doğru kaynakları seçmelerinin önemini zamanla göreceklerine inanıyorum.
B) Deneme ve yanılma yoluyla öğrenmeyi seçenler, doğru cevabı bulana kadar yaptıkları denemelerle zihinlerinin işler hâle geldiğini görürler.
C) Şirketin kötü gidişatını gören yöneticiler, bu krizi yönetmek için en etkili yolu seçmek adına uzun bir toplantı yaptılar.
D) Hedefe ulaşmak için kestirme bir yol arayan dağcı, bulutların arasından belli belirsiz seçilen zirveyi görünce derin bir nefes aldı.
E) İnsan ruhunun sanat yoluyla eğitilebileceğini gören sanatçılar, hayatın karmaşası içinde gizlenen o saf güzelliği bir bakışta seçerler.
“Seçmek, Yol, Görmek” Sözcüklerinin Verilen Anlamlara Uygunluğu
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi
- Yol: “Kendi yolunu çizmek” ifadesinde hayat tarzı veya mesleki yöneliş anlamında kullanılmıştır.
- Seçmek: “Doğru kaynakları seçmek” ifadesinde tercih etmek veya ayıklamak anlamındadır; “ne olduğunu anlamak, fark etmek” anlamını karşılamaz.
- Görmek: “Zamanla göreceklerine” ifadesinde kavramak/anlamak anlamı vardır.
- Sonuç: Sözcüklerin tümü verilen anlamları karşılamamaktadır.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi
- Yol: “Deneme ve yanılma yoluyla” ifadesinde vasıtasıyla, aracılığıyla anlamındadır; ilke veya sistem anlamı taşımaz.
- Seçmek: “Öğrenmeyi seçenler” ifadesinde tercih etmek anlamında kullanılmıştır.
- Görmek: “İşler hâle geldiğini görürler” ifadesinde tanık olmak veya anlamak anlamı taşır.
- Sonuç: “Yol” ve “seçmek” sözcükleri verilen tanımlarla uyuşmamaktadır.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi
- Görmek: “Kötü gidişatını gören” ifadesinde fark eden, sezen anlamında kullanılmıştır (uygundur).
- Yol: “Etkili yol” ifadesinde yöntem veya çare anlamındadır.
- Seçmek: “Yolu seçmek” ifadesinde yine bir tercihte bulunmak anlamındadır; “ne olduğunu anlamak, fark etmek” anlamında değildir.
- Sonuç: “Seçmek” sözcüğü hedeflenen anlamı karşılamamaktadır.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi
- Yol: “Kestirme bir yol” ifadesinde gerçek anlamıyla (coğrafi güzergâh) kullanılmıştır.
- Seçmek: “Belli belirsiz seçilen” ifadesinde gözle güçlükle fark edilmek anlamındadır.
- Görmek: “Zirveyi görünce” ifadesinde göz yardımıyla somut olarak algılamak anlamındadır; “anlamak, sezmek” mecazını taşımaz.
- Sonuç: “Yol” ve “görmek” sözcükleri verilen soyut anlamları karşılamamaktadır.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi
- Görmek: “Eğitilebileceğini gören sanatçılar” \rightarrow Eğitilebileceğini anlayan, kavrayan, sezen anlamındadır (tanıma tam uygundur).
- Yol: “Sanat yoluyla” \rightarrow Sanatın kuralları, uyulan ilke ve sistemi doğrultusunda anlamındadır (tanıma uygundur).
- Seçmek: “Gizlenen o saf güzelliği bir bakışta seçerler” \rightarrow Güzelliğin ne olduğunu anlamak, fark etmek ve ayırt etmek anlamındadır (tanıma tam uygundur).
- Sonuç: Üç sözcük de belirtilen anlamları eksiksiz karşılamaktadır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. “Seçmek” ve “yol” sözcükleri tercih ve yaşam tarzı anlamındadır.
B. “Yol” sözcüğü vasıtasıyla/aracılığıyla, “seçmek” tercih etmek anlamındadır.
C. “Seçmek” sözcüğü tercih etmek anlamındadır.
D. “Yol” ve “görmek” sözcükleri somut/fiziksel anlamlarıyla kullanılmıştır.
E. Üç sözcük de sırasıyla “fark etmek”, “ilke/sistem”, “kavramak/sezmek” anlamlarını eksiksiz karşılamaktadır.
Adım 7 — Son Doğrulama
E seçeneğindeki “gören” sözcüğü kavrayan, “yoluyla” sözcüğü sistemiyle/ilkesiyle, “seçerler” sözcüğü ise fark ederler/anlarlar anlamında birebir yerli yerine oturmaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) İnsan ruhunun sanat yoluyla eğitilebileceğini gören sanatçılar, hayatın karmaşası içinde gizlenen o saf güzelliği bir bakışta seçerler.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Sözcükte anlam sorularında bağlamdan anlam çıkarma tekniklerini daha iyi pekiştirmek adına benzer bir soru çözmemi ister misin?