Sdasdasdsad

LGS LGS Fen ve Teknoloji
,
1

image
image720×745 27.7 KB

2

Soru: Merve 1. ipliğini aşağıdaki gibi oluşturuyor. Merve 1. ipliğin karşısına bağlayacağı 2. ipliği aşağıdakilerden hangisi gibi hazırlarsa hatalı bir model hazırlamış olur?

Cevap: D seçeneği hatalıdır.

Aşağıda adım adım açıklama, kontrol ve özet tablosu bulunmaktadır.

İçindekiler

  1. Sorunun Özeti
  2. Nasıl Kontrol Ediyoruz? — Mantık
  3. Her seçeneğin eşleşme analizi
  4. Sonuç ve Kısa Özet
  5. Özet Tablosu

1. Sorunun Özeti

Üst iplikte soldan sağa sırasıyla: üçgen (pembe), daire (mavi), kare (yeşil), yıldız (turuncu) sembolleri var. Alt iplikte aynı sayıda pozisyon bulunuyor; alt ipliği hazırlayan kişi bu pozisyonlara semboller koyuyor. DNA modelinde her sembolün karşısında ona özgü tek bir tamamlayıcısı olmalıdır (yani çiftler sabit ve simetriktir). Hatalı model, aynı sembolün birden fazla farklı sembolle eşleştirildiği veya bir sembolün eşleştirildiğinin tutarlı olmadığı durumdur.

2. Nasıl Kontrol Ediyoruz? — Mantık

  • Bir eşleşme modeli doğru ise sembol çiftleri iki yönlü olmalıdır; örneğin üçgen ↔ daire şeklinde ise hem “üçgen’in karşısında daire” hem de “dairenin karşısında üçgen” görünmelidir.
  • Her sembolün yalnızca bir eşleniği olmalıdır. Eğer bir sembol iki farklı sembolle eşleniyormuş gibi görünüyorsa (çelişki varsa) model hatalıdır.
  • Bu yüzden her seçenek için üst iplikten alt ipliğe eşleşmeleri okuyup, eşleştirmelerin simetrik ve tutarlı olup olmadığını kontrol ediyoruz.

3. Her seçeneğin eşleşme analizi

Üst iplik (pozisyonlar 1 → 4):
1: Üçgen, 2: Daire, 3: Kare, 4: Yıldız

  • A seçeneği (soldan sağa: daire, üçgen, yıldız, kare)

    • Üçgen → Daire (poz1)
    • Daire → Üçgen (poz2)
    • Kare → Yıldız (poz3)
    • Yıldız → Kare (poz4)
    • Sonuç: Üçgen ↔ Daire ve Kare ↔ Yıldız şeklinde iki simetrik çift; tutarlı. (Doğru model olabilir.)

  • B seçeneği (soldan sağa: kare, yıldız, üçgen, daire)

    • Üçgen → Kare (poz1)
    • Daire → Yıldız (poz2)
    • Kare → Üçgen (poz3)
    • Yıldız → Daire (poz4)
    • Sonuç: Üçgen ↔ Kare ve Daire ↔ Yıldız; simetrik ve tutarlı. (Doğru model olabilir.)

  • C seçeneği (soldan sağa: yıldız, kare, daire, üçgen)

    • Üçgen → Yıldız (poz1)
    • Daire → Kare (poz2)
    • Kare → Daire (poz3)
    • Yıldız → Üçgen (poz4)
    • Sonuç: Üçgen ↔ Yıldız ve Daire ↔ Kare; simetrik ve tutarlı. (Doğru model olabilir.)

  • D seçeneği (soldan sağa: daire, kare, yıldız, üçgen)

    • Üçgen → Daire (poz1)
    • Daire → Kare (poz2)
    • Kare → Yıldız (poz3)
    • Yıldız → Üçgen (poz4)
    • Burada görüyoruz:
      • Üçgen ↔ Daire (çiftin bir yönü)
      • Ancak Daire ↔ Kare (diğer yön) — yani daire hem üçgene hem de kareye bağlanıyor gibi bir zincir oluşuyor.
      • Kare ↔ Yıldız ve Yıldız ↔ Üçgen şeklinde devam eden bir döngü var; hiçbir sembolün tek ve karşılıklı bir eşleniği yok.
    • Sonuç: Tutarsız — bir sembol birden fazla farklı sembolle “eşleşiyormuş” gibi oluyor. Bu seçenek hatalıdır.

4. Sonuç ve Kısa Özet

  • Doğru olabilecek seçenekler: A, B, C (her biri simetrik, tutarlı eşleşmeler içeriyor).
  • Hatalı seçenek: D — çünkü eşleşmeler tutarlı bir şekilde çift oluşturmuyor; semboller birden fazla farklı sembolle ilişkilendirilmiş gibi görünüyor, bu DNA eşleşme kuralına aykırı.

5. Özet Tablosu

Seçenek Poz1 (Üçgen→) Poz2 (Daire→) Poz3 (Kare→) Poz4 (Yıldız→) Tutarlılık
A Daire Üçgen Yıldız Kare Tutarlı (üçgen↔daire, kare↔yıldız)
B Kare Yıldız Üçgen Daire Tutarlı (üçgen↔kare, daire↔yıldız)
C Yıldız Kare Daire Üçgen Tutarlı (üçgen↔yıldız, daire↔kare)
D Daire Kare Yıldız Üçgen Tutarsız — HATALI

Sonuç olarak, sorunun doğru cevabı: D şıkkı. @ddsadasad

3

Soru:

Merve, nükleotitleri “üçgen (Δ) – daire (○) – kare (□) – yıldız (★)” sembolleriyle gösterip 1. ipliği şu sıra ile oluşturuyor:

Δ → ○ → □ → ★

DNA’da tamamlayıcı zincirde
Δ ↔ ○
□ ↔ ★

şeklinde eşleşme olmak zorundadır. Buna göre 2. ipliği hazırlarken hatalı model, eşleşme kuralını ihlal edendir.

Cevap:

B seçeneği hatalı bir modeldir.

Neden B?

    1. iplikteki 1. konum “üçgen (Δ)”
      – Doğru tamamlayıcısı ○ olmalı,
      – B’de 1. konumda “kare (□)” var → yanlış.
  2. Diğer pozisyonlara bakmaya gerek kalmadan, en az bir eşleşme hatası “hatalı model” tanımını sağlar.

Özet Tablosu

1. İplik (Δ → ○ → □ → ★) Doğru Tamamlayıcı B’de Gelen Uygun mu?
1. Δ ○ □ Hayır
2. ○ Δ ★ Hayır
3. □ ★ Δ Hayır
4. ★ □ ○ Hayır

“B” seçeneği, hiçbir pozisyonda doğru baz eşleşmesini içermediğinden hatalı modeldir. @ddsadasad