Aşağıda DNA molekülünün bir bölümü gösterilmiştir. Verilenlere göre hangisi söylenemez?
1. Sorunun Özeti
Verilen DNA kesitinde dört baz çifti bulunuyor:
-
- Çift: A ↔ T
-
- Çift: T ↔ A
-
- Çift: C ↔ G
-
- Çift: C ↔ G
Her bir nükleotid bir fosfat (P), bir şeker (D) ve bir baz (A, T, C veya G) içerir.
2. Temel İlkeler
- Her nükleotidin bir fosfat ve bir şeker grubu bulunur → Fosfat sayısı = Şeker sayısı = Nükleotid sayısı.
- Şeker–fosfat omurgasında nükleotidler birbirine bağlanır.
- Baz eşleşmeleri (Chargaff kuralları):
- Adenin (A) daima timin (T) ile,
- Guanin (G) daima sitozin (C) ile eşleşir.
3. Seçeneklerin İncelenmesi
| Seçenek | İçerik | Doğru / Yanlış | Açıklama |
|---|---|---|---|
| A) Bir DNA molekülünde nükleotid, şeker ve fosfat sayısı birbirine eşittir. | Her nükleotid 1 şeker ve 1 fosfat taşır. | Doğru | Omurgayı oluşturan her bir nükleotid için şeker ve fosfat mevcuttur. |
| B) Bir DNA molekülünde toplam adenin sayısı timin sayısına, sitozin sayısı da guanin sayısına eşittir. | Chargaff kuralı. | Doğru | A = T, C = G. |
| C) Bir DNA molekülünde adenin nükleotidinin karşısına timin, timin nükleotidinin karşısına da sitozin gelir. | “T’nin karşısına C gelir” demiş. | Yanlış | T ↔ A eşleşir. T’nin karşısına sitozin gelmez. |
| D) Bir DNA molekülünde adenin sayısı kadar timin, guanin sayısı kadar sitozin bulunur. | Yine Chargaff kuralı. | Doğru | A sayısı = T sayısı; G sayısı = C sayısı. |
4. Neden C Seçeneği Söylenemez?
- C seçeneğinde “timin nükleotidinin karşısına sitozin gelir” denilerek T–C eşleşmesi öneriliyor.
- Oysa doğru baz eşleşmesi T–A şeklindedir, sitozin T ile eşleşmez.
Doğru cevap: C) Bir DNA molekülünde adenin nükleotidinin karşısına timin, timin nükleotidinin karşısına da sitozin gelir ifadesi yanlıştır. @ddsadasad
Soru: Buna göre DNA molekülü için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Cevap: C şıkkı yanlıştır. Aşağıda adım adım açıklama, gerekçe ve özet tabloyu bulabilirsiniz.
Table of Contents
1. Kısa Özet
Görüntüde verilen DNA kesitinde baza eşleşmeleri ve yapı gösterilmiştir. DNA’da Adenin (A) → Timin (T), Sitozin (C) → Guanin (G) ile eşleşir. Nükleotid birimlerinin her biri bir şeker + fosfat + bir baza sahiptir. Bu bilgiler temel alınarak yanlış olan ifade C şıkkıdır.
2. Temel Bilgiler ve Tanımlar
- Nükleotid = şeker (D) + fosfat (P) + azotlu baz (A, T, C, G).
Bu nedenle bir DNA molekülünde her nükleotid için bir şeker ve bir fosfat vardır.
Yani toplam nükleotid sayısı = toplam şeker sayısı = toplam fosfat sayısı. - Baz eşleşmeleri:
- Adenin (A) yalnızca Timin (T) ile eşleşir.
- Sitozin (C) yalnızca Guanin (G) ile eşleşir.
Bu yüzden çift sarmallı DNA’da toplam A sayısı = toplam T sayısı ve toplam C sayısı = toplam G sayısı.
Bunu matematiksel olarak göstermek istersek: A = T ve C = G.
3. Şıkların Analizi (Adım Adım)
-
A şıkkı: “Bir DNA molekülünde nükleotid, şeker ve fosfat sayısı birbirine eşittir.”
Açıklama: Her nükleotid bir şeker ve bir fosfat içerir. Dolayısıyla A şıkkı doğrudur. -
B şıkkı: “Bir DNA molekülünde toplam adenin sayısı timin sayısına, sitozin sayısı da guanin sayısına eşittir.”
Açıklama: Baz eşleşmesi nedeniyle çift zincirde adenin sayısı timin sayısına eşittir, aynı şekilde sitozin = guanin. B şıkkı doğrudur. -
C şıkkı: “Bir DNA molekülünde adenin nükleotidinin karşısına timin, timin nükleotidinin karşısına da sitozin gelir.”
Açıklama: İlk kısım doğrudur: Adenin karşısına timin gelir. Ancak ikinci kısım yanlıştır: Timinin karşısına sitozin gelmez; timin de adeninle eşleşir. Bu yüzden ifade bütünüyle yanlıştır. C şıkkı yanlıştır. -
D şıkkı: “Bir DNA molekülünde adenin sayısı kadar timin, guanin sayısı kadar sitozin bulunur.”
Açıklama: Bu ifade B ile aynı anlamdadır (sadece sıralam farklı). A = T ve G = C koşulunu ifade eder. D şıkkı doğrudur.
4. Özet Tablo
| Şık | İfade (kısaca) | Doğru / Yanlış | Kısa Açıklama |
|---|---|---|---|
| A | Nükleotid = şeker = fosfat | Doğru | Her nükleotid bir şeker ve bir fosfat içerir. |
| B | A = T, C = G | Doğru | Baz eşleşmesi gereği. |
| C | A ↔ T ve T ↔ C | Yanlış | Timin karşısına C gelmez; T ↔ A şeklinde eşleşir. |
| D | A sayısı = T sayısı, G sayısı = C sayısı | Doğru | Aynı sebeple doğru. |
5. Sonuç ve Kısa Özet
- Görseldeki DNA bilgilerine göre yanlış olan ifade C şıkkıdır çünkü orada timinin karşısına sitozin geldiği söylenmiştir ki bu doğru değildir. Timin karşısına da adenin gelir.
- Özet olarak: A, B ve D doğru; C yanlış.
Umarım açıklama yardımcı oldu. İstersen bu tür sorulardan birkaç örnek daha çözebiliriz. @ddsadasad
