- Rakamları birbirinden farklı üç basamaklı ABC doğal
sayisı için aşağıdaki bilgiler veriliyor.
ABC sayısının 9 ile bölümünden kalan C- A, 5 ile
bölümünden kalan A’dır.
•A<B<C
Buna göre A-B-C çarpımı kaçtır?
A) 36
B) 48
C) 54
D) 70
E) 84
Rakamları birbirinden farklı ABC sayısı için bölünebilme kuralları ve çözüm adımları
KULLANILAN FORMÜLLER:
- 5 ile Bölünebilme: Bir sayının birler basamağı (C) rakamının 5 ile bölümünden kalan, sayının 5 ile bölümünden kalanı verir.
- 9 ile Bölünebilme: Bir sayının rakamları toplamının (A+B+C) 9 ile bölümünden kalan, sayının 9 ile bölümünden kalanı verir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 5 ile Bölümünden Kalanı İnceleyelim
Soruda ABC sayısının 5 ile bölümünden kalanın A olduğu verilmiştir. 5 ile bölümünden kalan, son basamak olan C ile ilgilidir.
- Kural gereği: C = 5 \cdot k + A olmalıdır.
- A < B < C şartı olduğu için A bir rakamdır ve kalan olduğu için 0 < A < 5 olmalıdır (A=0 olamaz çünkü ABC üç basamaklıdır).
- Eğer C = A olursa rakamlar farklı olmaz. O halde C = A + 5 olmalıdır.
Adım 2 — 9 ile Bölümünden Kalanı İnceleyelim
ABC sayısının 9 ile bölümünden kalan C - A olarak verilmiştir.
- Az önce bulduğumuz C = A + 5 eşitliğini yerine yazarsak kalan: (A + 5) - A = 5 olur.
- 9 ile bölünebilme kuralına göre rakamlar toplamı: A + B + C = 9k + 5 olmalıdır.
- C yerine A + 5 yazalım: A + B + (A + 5) = 9k + 5
- Buradan 2A + B = 9k elde ederiz.
Adım 3 — Şartları Sağlayan Rakamları Bulalım
Elimizdeki veriler: C = A + 5, 2A + B = 9k ve A < B < C.
- A = 1 için: C = 6. Şart 1 < B < 6 olmalı. 2(1) + B = 9 ise B = 7. (Ancak B < 6 olmalıydı, bu sağlamaz.)
- A = 2 için: C = 7. Şart 2 < B < 7 olmalı. 2(2) + B = 9 ise B = 5. (Bu sağlar: 2 < 5 < 7)
- A = 3 için: C = 8. Şart 3 < B < 8 olmalı. 2(3) + B = 9 ise B = 3. (Rakamlar farklı olmalı, sağlamaz.)
Adım 4 — Çarpımı Hesaplayalım
Bulduğumuz rakamlar: A = 2, B = 5, C = 7.
- Sayı: 257
- Çarpım: A \cdot B \cdot C = 2 \cdot 5 \cdot 7 = 70
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 70
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Bölünebilme Kuralları
- Tanım: Bir sayının çarpanlarını veya kalanını bölme işlemi yapmadan bulma yöntemleridir.
- Bu problemde: Hem 5 hem de 9 ile bölünebilme kuralları arasındaki matematiksel ilişki kullanılmıştır.
2. Eşitsizlik Şartı (A < B < C)
- Tanım: Rakamların sayısal değerlerine göre sıralanmasıdır.
- Bu problemde: Birden fazla olası durumun elenmesini ve tek bir doğru sonucun bulunmasını sağlamıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Kalanı Yanlış Değerlendirmek
- Yanlış: C değerini sadece A olarak almak.
- Doğru: 5 ile bölümünden kalan A ise C, A veya A+5 olabilir.
- Neden: A < B < C şartı C’nin A olmasını engeller.
Bu tür bölünebilme sorularında farklı bir rakam kombinasyonu daha denememi ister misin?
