SAYILAR Ve NCELiKLER-2
Standart Kütle ölçme Araçiarn
• Nesnelerin kütlesini eimizle oldırarak clasic
olarak ölçmeue çalisabiliriz. Ancok ret bir al-
Çüm yapmiş oimayz. Net ve herkes için auni
sonucları veren olcumler icin terazi, baskul gbi
U Tuna ve kardeşi Bilge uanlanrdaki pirinc çuvalindan brer avuç
pirinç dlyorlar
lkisinin de aldiá pirincin kütlesi esit midır? Nedeniyle açk-
layalım.
2. Yeliz, içlerinde ferklı nesneler olan uç kutu
nun kütiesin kollarn terazi cibi kullanargk
öleÜyor. t kutuyu aunı onda kaldırp bir
sÜre bekiedikten sonra ağir o.an kutuyu tu
tan el aşağua doğru iniyor
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayalım.
Mavi ve kirmIZ kutudan hangsi daha ağirdir?
• Yesil ve kirmzı kutudan hongisi daha ağrdır?
Kütlesi en fozia olan kutu hangisidir’?an
Yeliz. kutuların kütlesini tam olarak söuleyebilir mi? Neden?
ARTIK MATEMATİKTE USTALASMA ZAMANI
cAD
GARI
Kavun daha ağir.
Tema
a1
n
ce
2. SINIE MATEMATİK ATÖLYEM 2
Evet, hayır ve neden soruları birlikte düşünülmeli: Eldeki “avuçla” yapılan ölçme yaklaşık sonuç verir; ama standart ölçü için terazi ve baskül kullanılır. Bu yüzden iki kişinin birer avuç pirinci aynı kütlede olmak zorunda değildir. Kutularda ise kolu aşağı inen kutu daha ağırdır.
1. Tuna ve Bilge’nin aldığı pirincin kütlesi eşit midir?
Hayır, kesin olarak eşit değildir.
Çünkü pirinci avuçla ölçmek standart olmayan bir ölçmedir. Tuna ve Bilge’nin ellerinin büyüklüğü, avuçlarına aldıkları pirinç miktarı ve tutuş şekli farklı olabilir. Bu yüzden sonuç tam ve kesin olmaz.
2. Mavi ve kırmızı kutudan hangisi daha ağırdır?
Kolu aşağı inen kutu daha ağırdır.
Görselde mavi kutuyu tutan kişinin eli daha aşağı indiği için mavi kutu daha ağırdır.
3. Yeşil ve kırmızı kutudan hangisi daha ağırdır?
Görselde kırmızı kutuyu tutan kişinin eli daha aşağıda olduğu için kırmızı kutu daha ağırdır.
4. Kütlesi en fazla olan kutu hangisidir?
Mavi kutu en ağırdır.
Çünkü diğer kutularla karşılaştırıldığında en fazla aşağı inen kol, mavi kutuya aittir.
5. Yeliz kutuların kütlesini tam olarak söyleyebilir mi? Neden?
Hayır, tam olarak söyleyemez.
Çünkü kol terazi gibi kullanmak sadece karşılaştırma yapar. Bu yöntemle hangi kutunun daha ağır olduğunu anlayabiliriz; ama tam kütleyi söylemek için terazi gerekir.
Önemli Bilgi
El ile ölçme: Yaklaşık sonuç verir.
Terazi / baskül: Standart ve kesin sonuç verir.
Not: Bu soruda istenen şey, nesnelerin hangisinin daha ağır olduğunu bulmak ve standart ölçmenin neden gerekli olduğunu açıklamaktır.
İstersen bu sorunun deftere yazılacak kısa cevaplarını da hazırlayabilirim.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Sayılar ve Nicelikler - Standart Kütle Ölçme Araçları Sorularının Cevapları
Çözüm Adımları:
1. Tuna ve kardeşi Bilge’nin aldıkları pirinçlerin kütlesi eşit midir? Neden?
Tuna ve Bilge elleriyle birer avuç pirinç alıyorlar. Ancak avuç miktarları eşit olsa da, kütleleri (ağırlıkları) kesin aynı olmayabilir çünkü avuç içinin büyüklüğü veya pirincin doluluğu değişebilir. Bu yüzden kütleler eşit değildir.
Net ve kesin bir ölçüm için el değil, terazi veya baskül gibi standart kütle ölçme araçları kullanılır.
2. Yeliz, farklı nesneler içeren üç kutunun kütlesini kollarıyla terazi gibi kullanarak ölçüyor. İki kutuyu aynı anda kaldırıp bekliyor. Ağır olan kutu el aşağı doğru iniyor.
Mavi ve kırmızı kutudan hangisi daha ağırdır?
El aşağı doğru iniyorsa, o kutu daha ağırdır. Yani, ağır olan kutu aşağı iner, hafif olan kutu yukarı kalkar. Görünen o ki, kırmızı kutu maviden daha ağırdır.
Yeşil ve kırmızı kutudan hangisi daha ağırdır?
Aynı şekilde, ağır olan kutu aşağı iner. Buna göre kırmızı kutu, yeşilden daha ağırdır.
Kütlesi en fazla olan kutu hangisidir?
Kırmızı kutu, hem mavi hem de yeşil kutulardan daha ağır göründüğüne göre, kütlesi en fazla olan kutu kırmızı kutudur.
Yeliz, kutuların kütlesini tam olarak söyleyebilir mi? Neden?
Hayır, Yeliz sadece hangi kutunun daha ağır olduğunu anlayabilir ama tam olarak kaç kilogram veya gram olduğunu söyleyemez. Çünkü kullandığı ölçüm yöntemi karşılaştırmaya dayanır, sayısal değer vermez. Kesin kütle ölçümü için standart ölçme araçlarına ihtiyaç vardır.
Özet:
El ile yapılan ölçüm yaklaşık ve görecelidir, kesin sonuç vermez.
Terazi ve baskül gibi standart kütle ölçüm araçları, net ve herkes için aynı sonucu verir.
İki nesneyi aynı anda kaldırıp aşağı inen kutu daha ağırdır.
Yeliz, bu yöntemle sadece karşılaştırmalı ağırlığı belirleyebilir, tam kütle bilgisi veremez.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuda istersen daha fazla örnek yapabiliriz.