sarı tohumlu heterozigot iki bezelyenin çaprazlanması
Sarı tohumlu heterozigot iki bezelyenin çaprazlanması nasıl olur?
Cevap:
Sarı tohumlu heterozigot iki bezelyenin çaprazlanması, klasik Mendel genetiği kapsamında ele alınan bir problemdir. Bu tür çaprazlamada, bezelyelerin tohum rengi geni üzerinde çalışılır. Sarı tohum rengi, bezelyelerde dominant (baskın) bir özelliktir ve genellikle S harfi ile gösterilir. Yeşil tohum rengi ise çekinik (resesif) özellik olup s ile gösterilir.
Temel Bilgiler:
- Genotip: Bir canlının sahip olduğu genlerin dizilimi.
- Fenotip: Genotipin dışa yansıyan görünüşü veya özellikleri.
- Dominant Gen (S): Sarı tohum rengi genidir.
- Resesif Gen (s): Yeşil tohum rengi genidir.
- Heterozigot (Ss): Bir gen çiftinde biri dominant, diğeri resesif olan gen kombinasyonu.
Çaprazlama Detayları
İki heterozigot sarı tohumlu bezelye çaprazlandığında, genotipleri Ss ve Ss şeklindedir.
1. Gametlerin Oluşumu
Her bezelye, genotipindeki genlerden birini gametlerine (üreme hücrelerine) aktarır. Bu durumda:
- Bir bezelye gametlerinde S veya s genlerinden biri bulunur.
- İkinci bezelye de aynı şekilde S veya s gametleri oluşturur.
2. Punnett Karesi ile Çaprazlama
| S (Gamet 1) | s (Gamet 1) | |
|---|---|---|
| S (Gamet 2) | SS | Ss |
| s (Gamet 2) | Ss | ss |
- SS: Homozigot dominant (sarı tohumlu)
- Ss: Heterozigot (sarı tohumlu)
- ss: Homozigot resesif (yeşil tohumlu)
3. Genotip Oranları
| Genotip | Oran (ihtimal) | Fenotip |
|---|---|---|
| SS | %25 | Sarı tohumlu |
| Ss | %50 | Sarı tohumlu |
| ss | %25 | Yeşil tohumlu |
4. Fenotip Oranları
- Sarı tohumlu: %75 (SS + Ss)
- Yeşil tohumlu: %25 (ss)
Özet Tablosu
| Genotip | Gametler | Oran (%) | Fenotip |
|---|---|---|---|
| SS | S, S | 25 | Sarı tohumlu |
| Ss | S, s | 50 | Sarı tohumlu |
| ss | s, s | 25 | Yeşil tohumlu |
Sonuç
Sarı tohumlu heterozigot iki bezelyenin çaprazlanması sonucunda, yavruların %75’i sarı tohumlu, %25’i ise yeşil tohumlu olacaktır. Bu sonuç Mendel’in klasik kalıtım kurallarına uygundur.