Şapkalı bir mantar hücresine ait olan ve organik atıkların ayrıştırılmasında görev yapacak bir enzimin üretiminden substratıyla birleşmesine kadar geçen süreçte;
I. granüllü endoplazmik retikulum,
II. hücre zarı,
III. salgı kofulu,
IV. golgi aygıtı
yapılarının görev alma sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) I - II - III - IV
B) II - III - IV - I
C) I - IV - III - II
D) I - III - IV - II
E) IV - I - II - III
Şapkalı Mantarda Hücre Dışı Sindirim Enziminin Üretim ve Salgılanma Sırası
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Hücre Dışı Enzimin Özelliğini Belirleme
Şapkalı mantarlar saprofit (ayrıştırıcı) ökaryot canlılardır. Organik atıkları ayrıştırmak için hücre dışına hidroliz enzimleri salgılarlar. Hücre dışına verilecek protein yapılı enzimlerin sentez ve salgı yolu sırasıyla gerçekleşir.
Adım 2 — Yapıların Görev Sırasını Belirleme
- I. Granüllü Endoplazmik Retikulum: Ribozomlarında üretilen enzim proteinleri, granüllü endoplazmik retikulum lümeninde ön işleme tabi tutulur ve taşıma kofullarıyla Golgi’ye gönderilir. (1. Sırada)
- IV. Golgi Aygıtı: Enzimi işler, son üç boyutlu yapısını kazandırır, aktifleştirir ve paketler. (2. Sırada)
- III. Salgı Kofulu: Golgi’den ayrılan ve enzimi taşıyan kesecikler salgı kofuluna dönüşür. (3. Sırada)
- II. Hücre Zarı: Salgı kofulu hücre zarı ile kaynaşır ve enzim ekzositoz yoluyla hücre dışına (substratın bulunduğu ortama) bırakılır. (4. Sırada)
Bu doğrultuda doğru sıralama: I - IV - III - II şeklindedir.
Adım 3 — Seçeneklerin Analizi
- A Seçeneği (I - II - III - IV): Golgi ve salgı kofulu hücre zarından sonra gelemez; salgılama basamakları terstir.
- B Seçeneği (II - III - IV - I): Sentez hücre zarında başlamaz, granüllü endoplazmik retikulumda başlar.
- C Seçeneği (I - IV - III - II): Enzim sırasıyla granüllü ER \rightarrow golgi aygıtı \rightarrow salgı kofulu \rightarrow hücre zarı yolunu izler. Doğru sıralamadır.
- D Seçeneği (I - III - IV - II): Salgı kofulu Golgi’den önce değil, Golgi’nin paketlemesinden sonra oluşur.
- E Seçeneği (IV - I - II - III): Enzim sentez ve iletimi Golgi ile başlamaz.
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
A. I - II - III - IV — Salgılama sırası yanlıştır.
B. II - III - IV - I — Başlangıç ve bitiş basamakları terstir.
C. I - IV - III - II — Biyolojik protein sentezi ve ekzositoz basamaklarını eksiksiz ve doğru sırayla verir.
D. I - III - IV - II — Golgi ile salgı kofulunun sırası yer değiştirmiştir.
E. IV - I - II - III — Golgi ilk basamak olamaz.
Adım 5 — Son Doğrulama
Ökaryot bir hücrede hücre dışına salgılanacak olan protein yapılı bir molekül sırasıyla Granüllü ER \rightarrow Golgi Aygıtı \rightarrow Salgı Kofulu \rightarrow Hücre Zarı (Ekzositoz) yolunu takip ederek substratına ulaşır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C şıkkı (I - IV - III - II)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Hücre dışı sindirim ve organellerin görevleriyle ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmemi ister misin?