Sanat (1 tarih boyunca bilimin ortaya koyduğu sonuçlardan (1 getirdiği olanaklardan yararlanmıştır. Birbirine zıt gibi görünen bu iki alan (1 aslında sürekli etkileşim içinde olmuştur. İnsan da zaten öyle değil mi (1 Okuduğu bir romandan övgüyle söz eden bir fizik mühendisini (1 güzel şiirler okuyan bir tıp doktorunu pekâlâ gözleyebiliyoruz.
Bu parçada ayraçlarla (1 belirtilen yerlere, aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) (,) (
(,) (?) (,)
B) ( (,) (,) (!) (,)
C) (,) ( ( (?) (,)
D) ( (,) ( (?) (,)
E) ( (,) (,) (?) (,)
Noktalama İşaretleri Çözüm ve Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
-
1. ve 2. Boşluk (Sanat … sonuçlardan …):
- “bilimin ortaya koyduğu sonuçlardan” ile “getirdiği olanaklardan” söz öbekleri eş görevli (dolaylı tümleç) unsurlardır. Eş görevli ögelerin arasına virgül (,) konur.
- Cümle içinde virgülle ayrılmış ögeler bulunduğu için, cümlenin öznesi olan “Sanat” sözcüğünden sonra karışıklığı önlemek adına noktalı virgül ( getirilmelidir.
- Sıralama: ( ve (,)
-
3. Boşluk (… bu iki alan …):
- “Birbirine zıt gibi görünen bu iki alan” cümlenin öznesidir. Cümle içinde başka herhangi bir virgül yer almadığından noktalı virgül kullanılamaz; yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için doğrudan virgül (,) kullanılır.
- Sıralama: (,)
-
4. Boşluk (… değil mi …):
- “İnsan da zaten öyle değil mi” ifadesi soru anlamı taşımaktadır ve kendisinden sonraki “Okuduğu” kelimesi büyük harfle başlamıştır. Bu nedenle cümlenin sonuna soru işareti (?) getirilmelidir.
- Sıralama: (?)
-
5. Boşluk (… fizik mühendisini …):
- “bir fizik mühendisini” ve “güzel şiirler okuyan bir tıp doktorunu” sözleri cümlenin eş görevli belirtili nesneleridir. Aralarına virgül (,) konmalıdır.
- Sıralama: (,)
Sonuç ve Doğrulama:
Parçada sırasıyla (, (,), (,), (?), (,) işaretleri yer almalıdır. Bu dizilim E seçeneğinde doğru olarak verilmiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E — ( (,) (,) (?) (,)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Noktalı Virgül (;): Ögeleri arasında virgül bulunan cümlelerde, özneden sonra diğer ögelerle karışmaması için noktalı virgül konabilir. Cümlede hiç virgül yoksa tek başına noktalı virgül kullanılamaz.
- Virgül (,): Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına ya da yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için konur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Eş görevli iki ögenin (“sonuçlardan … olanaklardan”) arasına noktalı virgül koymak veya içinde hiç virgül olmayan cümlede öznenin ardına noktalı virgül getirmek.- Doğru Mantık: Noktalı virgül, ancak ve ancak öncesinde/sonrasında virgülle ayrılmış unsurlar varsa ayırt edici bir üst sınır işareti olarak kullanılır.
Noktalı virgülün diğer kullanım yerleriyle ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?